Уставен суд
на Република Северна Македонија
БЗСП.бр.11/2025
Скопје, 12.11.2025
Уставниот суд на Република Северна Македонија, во состав д-р Дарко Костадиновски, претседател на Судот и судиите Насер Ајдари, м-р Татјана Васиќ-Бозаџиева, д-р Јадранка Дабовиќ-Анастасовска, д-р Осман Кадриу, Добрила Кацарска и м-р Фатмир Скендер, врз основа на член 110 од Уставот на Република Северна Македонија, член 38 алинеја 1 и член 73 алинеја 3 од Актот на Уставниот суд на Република Северна Македонија („Службен весник на Република Северна Македонија“ бр.115/2024), на седницата одржана на 12 ноември 2025 година, донесе
Р Е Ш Е Н И Е
СЕ ОТФРЛА барањето на Александар Илиевски од Скопје за заштита на слободите и правата на човекот и граѓанинот од член 110 алинеја 3 од Уставот на Република Северна Македонија, што се однесува на заштита на правото на жалба.
Образложение
I
Александар Илиевски од Скопје, до Уставниот суд поднесе барање за заштита на слободите и правата во кое наведува дека му е повредено правото на жалба, односно правна заштита против поединечни акти во прв степен.
Според наводите во барањето, подносителот поднел приговор против одлуката на орган на факултетoт, со која му е укинато звањето асистент, којашто не му била доставена, туку само бил известен отпосле. Подносителот наведува дека согласно Законот за високо образование и правилниците за избор во звања, има право на приговор, но тоа не му било овозможено.
Понатаму, во барањето се наведува дека согласно со член 177 став 3 од Законот за високо образование („Службен весник на Република Македонија“ бр.82/2018 и „Службен весник на Република Северна Македонија“ бр.154/2019, 76/2020, 178/2021, 58/2024 и 124/2025), лицето кое не e избрано во постојното звање му престанува работниот однос, има право на приговор до органот кој одлучувал за изборот, во конкретниот случај согласно со член 173 од Законот за високото образование, органот кој го врши изборот е наставно-научниот совет на факултетот. Звањето – асистент, односно лице кое учествува во наставата е звање согласно член 162 од Законот за високото образование. Со попречувањето да се разгледа Приговорот од 22.05.2025 година, покрај повредата на Амандманот XXI на Уставот се врши и кривично дело согласно со член 153 од Кривичниот законик – повреда на правото на поднесување правно средство, затоа што пред добивање на отказот на подносителот не му бил доставен никаков документ за текот на дејствата.
Врз основа на горенаведеното, се бара од Уставниот суд да ги укине актите на Медицинскиот факултет и да наложи остварување на правото на правна заштита, a со оглед на тоа што од извршувањето на оспорените поединечни акти или дејствија може да настанат неотстранливи или тешко отстранливи последици предлага Уставниот суд да донесе решение за запирање на извршувањето на Одлуката бр.02-2916/1 од 09.05.2025 за прекин на звањето асистент и отказното решение бр.04-352/1 од 02.06.2025 до донесување на конечна одлука.
II
На седницата Судот утврди дека проф. д-р Светозар Антовиќ во својство на декан на Mедицинскиот факултет при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ – Скопје на 9 мај 2025 година ја донел Одлуката бр.02-2916/1 за престанок на статусот асистент и работниот однос на д-р Александар Илиевски на работното место асистент на катедрата за хирургија заклучно со 12 мај 2025 година, поради истекот на времето за кое е избран во звање асистент.
Подносителот на 22 мај 2025 година поднел приговор до Наставно-научниот совет при Медицинскиот факултет-Скопје за преиспитување на Одлуката по извештајот на Рецензентската комисија, во кој навел дека фактичката состојба за објавување на труд во стручно списание е погрешно утврдена.
По поднесениот приговор, деканот на Медицинскиот факултет на 4 јуни 2025 година до подносителот доставил Одговор на приговор бр.02-3171/2.
На 2 јуни 2025 година деканот на Медицинскиот факултет донел Решение бр.04-3452/1 со кое на асс. д-р Александар Илиевски со двоен работен однос на работното место асистент на Медицински факултет при УКИМ во Скопје, со скратено работно време во траење од 5 часа неделно му се откажува договорот за вработување бр.04-2501/6 од 31.05.2022 година, поради престанување на причините заради кои бил склучен, односно губење на звањето асистент и неисполнување на посебните услови определени во Законот за високото образование.
III
Согласно со член 110 алинеја 3 од Уставот, Уставниот суд на Република Северна Македонија ги штити слободите и правата на човекот и граѓанинот што се однесуваат на слободата на уверувањето, совеста, мислата и јавното изразување на мислата, политичкото здружување и дејствување и забраната на дискриминација на граѓаните по основ на пол, раса, верска, национална, социјална и политичка припадност.
Според член 38 алинеја 1 од Актот на Уставниот суд на Република Северна Македонија, Судот ќе ја отфрли иницијативата ако не е надлежен да одлучува за барањето.
IV
Правото на жалба не спаѓа во корпусот на слободи и права кои што согласно со член 110 алинеја 3 од Уставот, се штитат пред Уставниот суд. Поради горенаведеното, Судот оцени дека се исполнети условите од член 38 алинеја 1 од Актот на Судот за отфрлање на барањето.
V
Врз основа на наведеното, Судот одлучи како во диспозитивот на ова решение.
ПРЕТСЕДАТЕЛ
на Уставниот суд на Република Северна Македонија,
д-р Дарко Костадиновски
***
Gjykata Kushtetuese e
Republikës së Maqedonisë së Veriut
BZSP.nr.11/2025
Shkup, 12.11.2025
Gjykata Kushtetuese e Republikës së Maqedonisë së Veriut, në përbërje të Kryetarit të Gjykatës, dr.Darko Kostadinovski dhe gjykatësve Naser Ajdari, mr.Tatjana Vasiq-Bozaxhieva, dr.Jadranka Daboviq-Anastasovska, dr.Osman Kadriu, Dobrilla Kacarska dhe mr.Fatmir Skender, në bazë të nenit 110 të Kushtetutës së Republikës së Maqedonisë së Veriut, nenit 38 alineja 1 dhe nenit 73 alineja 3 të Aktit të Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Maqedonisë së Veriut (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut”, nr.115/2024), në seancën e mbajtur më 12 nëntor të vitit 2025, miratoi
A K T V E N D I M
HIDHET POSHTË kërkesa e Aleksandar Ilievskit nga Shkupi, për mbrojtjen e lirive dhe të drejtave të njeriut dhe qytetarit nga neni 110 alineja 3 të Kushtetutës së Republikës së Maqedonisë së Veriut, që i referohet mbrojtjes së të drejtës së ankesës.
Arsyetim
I
Aleksandar Ilievski nga Shkupi parashtroi kërkesë për mbrojtjen e lirive dhe të drejtave në Gjykatën Kushtetuese, duke theksuar se i është shkelur e drejta e ankesës, respektivisht, mbrojtja ligjore kundër akteve të veçanta në shkallë të parë.
Sipas pretendimeve në kërkesë, parashtruesi parashtroi kundërshtim kundër vendimit të organit të fakultetit, me të cilin i është hequr titulli asistent dhe nuk i është dërguar, por vetëm është njoftuar më vonë për të. Parashtruesi, thekson se në pajtim me Ligjin për Arsim të Lartë dhe Rregulloret për Përzgjedhjen e Titujve, ka të drejtë të kundërshtojë, por kjo gjë nuk i është mundësuar.
Më tej, në kërkesë thuhet se në përputhje me nenin 177 paragrafi 3 të Ligjit për Arsim të Lartë (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë”, nr.82/2018 dhe “Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut”, nr.154/2019, 76/2020, 178/2021, 58/2024 dhe 124/2025), personi që nuk është përzgjedhur për titullin ekzistues, të cilit i ndërpritet marrëdhënia e punës, ka të drejtë për kundërshtim ndaj organit që ka vendosur mbi përzgjedhjen, ku në pajtim me nenin 173 të Ligjit për Arsim të Lartë, në rastin konkret, organi që bën përzgjedhjen është Këshilli Mësimor-Shkencor i fakultetit. Titulli – asistent, respektivisht, personi që merr pjesë në mësimdhënie është një titull që jepet në përputhje me nenin 162 të Ligjit për Arsim të Lartë. Duke penguar shqyrtimin e kundërshtimit të datës 22.05.2025, përveç shkeljes së Amendamentit XXI të Kushtetutës, kryhet edhe vepër penale në përputhje me nenin 153 të Kodit Penal – shkelje e së drejtës për të parashtruar një mjet juridik, sepse para marrjes së dokumentit të shkarkimit, parashtruesit, nuk i është dhënë asnjë dokument tjetër mbi rrjedhën e veprimeve.
Bazuar në sa më sipër, Gjykatës Kushtetuese i kërkohet të shfuqizojë aktet e Fakultetit të Mjekësisë dhe të urdhërojë ushtrimin e së drejtës për mbrojtje ligjore, njëherazi, duke marrë parasysh se zbatimi i akteve ose veprimeve të veçanta të kontestuara, mund të rezultojë me pasoja të pakthyeshme ose të vështira për t’u mënjanuar, propozon që Gjykata Kushtetuese të miratojë aktvendim për ndërprerjen e zbatimit të Vendimit për ndërprerjen e titullit të asistentit me nr.02-2916/1, të datës 09.05.2025 dhe Aktvendimit për shkarkim me nr.04-352/1, të datës 02.06.2025, deri sa të miratohet një vendimi përfundimtar.
II
Në seancë, Gjykata përcaktoi se prof.dr.Svetozar Antoviq, në cilësinë e dekanit të Fakultetit të Mjekësisë në Universitetin “Shën Kirili dhe Metodi” – Shkup, më 9 maj të vitit 2025, miratoi Vendimin nr.02-2916/1 për ndërprerjen e statusit të asistentit dhe marrëdhënies së punës së dr.Aleksandar Ilievskit në vendin e punës asistent në Katedrën e Kirurgjisë, duke përfshirë datën 12 maj të vitit 2025, për shkak të skadimit të periudhës për të cilën ai ishte përzgjedhur me titullin asistent.
Më 22 maj të vitit 2025, parashtruesi ka parashtruar kundërshtim në Këshillin Mësimor-Shkencor në Fakultetin e Mjekësisë – Shkup, për rishqyrtimin e Vendimit pas raportit të Komisionit Recensues, në të cilin pohon se situata faktike për botimin e punimit në revistën profesionale është përcaktuar gabimisht.
Pas kundërshtimit të parashtruar, dekani i Fakultetit të Mjekësisë më 4 qershor të vitit 2025, parashtruesit i ka dërguar Përgjigje ndaj kundërshtimit me nr.02-3171/2.
Më 2 qershor të vitit 2025, dekani i Fakultetit të Mjekësisë ka miratuar Vendimin nr.04-3452/1, me të cilin as. dr.Aleksandar Ilievskit me marrëdhënie të dyfishtë pune në vendin e punës asistent në Fakultetin e Mjekësisë në Universitetin “Shën Kirili dhe Metodi” në Shkup, me orar pune të shkurtuar në kohëzgjatje prej 5 orësh në javë i ndërpritet kontrata e punës nr.04-2501/6 e datës 31.05.2022 , për shkak të ndërprerjes së arsyeve për të cilat është lidhur, përkatësisht, për shkak të humbjes së titullit asistent dhe mospërmbushjes së kushteve të veçanta të përcaktuara në Ligjin për Arsim të Lartë.
III
Në përputhje me nenin 110 alineja 3 të Kushtetutës, Gjykata Kushtetuese e Republikës së Maqedonisë së Veriut, mbron liritë dhe të drejtat e njeriut dhe qytetarit që lidhen me lirinë e besimit, ndërgjegjes, mendimit dhe shprehjes publike të mendimit, shoqërimit dhe veprimit politik dhe me ndalimin e diskriminimit të qytetarëve në bazë të gjinisë, racës, përkatësisë fetare, kombëtare, sociale dhe politike.
Sipas nenit 38 alineja 1 të Aktit të Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Maqedonisë së Veriut, Gjykata do ta hedhë poshtë iniciativën nëse nuk është kompetente të vendosë mbi kërkesën.
IV
E drejta e ankimit nuk bën pjesë në korpusin e lirive dhe të drejtave që në përputhje me nenin 110 alineja 3 të Kushtetutës, mbrohen para Gjykatës Kushtetuese. Për shkak të lartpërmendurës, Gjykata vlerësoi se janë përmbushur kushtet e nenit 38 alineja 1 të Aktit të Gjykatës për hedhjen poshtë të kërkesës.
V
Bazuar në sa më sipër, Gjykata vendosi si në dispozitivin e këtij aktvendimi.
KRYETAR
i Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Maqedonisë së Veriut,
dr.Darko Kostadinovski