У.бр.177/2020 – Уставен суд на Република Северна Македонија

Уставен суд на
Република Северна Македонија
У.бр.177/2020
Скопје, 10.09.2025 година

Уставниот суд на Република Северна Македонија, во состав д-р Дарко Костадиновски, претседател на Судот и судиите Насер Ајдари, м-р Татјана Васиќ-Бозаџиева, д-р Јадранка Дабовиќ-Анастасовска, д-р Осман Кадриу, Добрила Кацарска и д-р Ана Павловска-Данева, врз основа на член 110 од Уставот на Република Северна Македонија и член 73 од Актот на Уставниот суд на Република Северна Македонија („Службен весник на Република Северна Македонија” бр.115/2024), на седницата одржана на 10 септември 2025 година, донесе

Р Е Ш Е Н И Е

НЕ СЕ ПОВЕДУВА постапка за оценување на уставноста на член 81 став 7 од Законот за лековите и медицинските средства („Службен весник на Република Македонија“ број 106/2007, 88/2010, 36/2011, 53/2011, 136/2011, 11/2012, 147/2013, 164/2013, 27/2014, 43/2014, 88/2015, 7/2016, 53/2013, 83/2018, 113/2018 и „Службен весник на Република Северна Македонија“ број 28/2021, 122/2021 и 60/2023).

Образложение

М-р Иван Колевски од Битола, до Уставниот суд на Република Северна Македонија, поднесе иницијатива со која се оспорува уставноста на одредбата наведена во диспозитивот на ова решение.

Подносителот во иницијативата наведува дека член 81 став 7 од Законот за лековите и медицинските средства е во спротивност на член 8 став 1 алинеја 7 од Уставот на Република Северна Македонија, со што се повредува слободата на пазарот и претприемништвото, како една од темелните вредности на уставниот поредок.

Имено, подносителот наведува дека горенаведениот закон, меѓу другото, ја регулира можноста за добивање на одобрение за вршење дејност во аптека за промет на мало со лекови, притоа законодавецот пропишал услови за добивање на ваквото одобрение, а истите се однесуваат на обезбедување соодветни простории, опрема и кадар.

Според наводите во иницијативата со пропишувањето на ваквите услови, законодавецот, во оспорениот член 81 став 7 од Законот, предвидел дека за населените места во кои густината на населението е помала од 4500 жители на километар квадратен, одобрението од ставот 5 на овој член може да се издаде само ако оддалеченоста од една до друга аптека изнесува најмалку 100 метри воздушно растојание.

Ваквиот услов за добивање одобрение за отворање на аптека воопшто не се однесува на трговијата со лекови односно на ниту еден начин не е поврзан со заштита на здравјето на луѓето. Доколку определена аптека ги исполнува сите други услови за вршење на дејноста, односно располага со соодветен простор, опрема и кадар за вршење дејност на трговија со лекови, тогаш раздалеченоста на помалку од 100 метри воздушна линија од друга аптека на ниту еден начин не влијае на безбедното вршење на ваквата дејност, ниту пак за тоа постои друго објективно оправдување.

Во иницијативата е наведено дека Уставниот суд и претходно има одлучувано за одредби кои ја ограничуваат можноста за застапеност на аптеките на пазарот, со тоа што во тој случај ограничувањето се однесува на својството кое определено лице треба да го има за да може да основа компанија за вршење на дејност трговија на мало со лекови. Со Одлуката У.бр.121/2014 од 26.05.2015 година Уставниот суд зазел јасно становиште дека регулирањето на трговијата на мало со лекови не може да биде сторено на начин со кој се дава можност за монопол само на определен број лица, односно дека со тоа не смее да се врши директно влијание по однос на застапеноста на аптеките на пазарот.

Оспорената одредба, според наводите, ги крши погоре наведените принципи на кои се повикува Уставниот суд. Односно, ограничувањето на правото каде може да биде вршена аптекарска дејност, во практика доведува до монополизација на овој пазар и се врши непосредно влијание на застапеноста на аптеките на пазарот. На овој начин се создава можност да има повисоки цени и понеквалитетна услуга за самите потрошувачи.

Подносителот, исто така, наведува дека треба да се има предвид дека и трговијата со лекови на мало е либерализирана, односно секој кој за тоа има интерес може да ја врши, со исполнување на соодветни услови коишто погоре се наведени. Оттаму, основано се поставува дилемата што би било пречка за можноста за секое заинтересирано лице да отвори аптека до веќе постоечка аптека. Во иницијативата се наведува дека доколку секоја од нив ги исполнува просторните и кадровските услови, не би постоела ниту една објективна причина поради која не би можеле да ја вршат својата дејност.

Имајќи ги предвид наведените причини, подносителот бара Уставниот суд да поведе постапка за оцена на уставноста на оспорената одредба, и истата да ја укине.

На седницата Судот утврди дека во член 81 став 7 од Законот за лековите и медицинските средства („Службен весник на Република Македонија“ број 106/2007, 88/2010, 36/2011, 53/2011, 136/2011, 11/2012, 147/2013, 164/2013, 27/2014, 43/2014, 88/2015, 7/2016, 53/2013, 83/2018 и 113/2018 и „Службен весник на Република Северна Македонија“ број 28/2021, 122/2021 и 60/2023), е пропишано дека за населените места во кои густината на населението е помала од 4.500 жители на километар квадратен, одобрението од ставот 5 на овој член може да се издаде само ако оддалеченоста од една до друга аптека изнесува најмалку 100 метри воздушно растојание.

III

Според член 8 став 1 алинеја 7 од Уставот на Република Северна Македонија, слободата на пазарот и претприемништвото е темелна вредност на уставниот поредок на Република Северна Македонија.

Со член 39 став 1 од Уставот на Република Северна Македонија се пропишува дека на секој граѓанин му се гарантира правото на здравствена заштита.

Согласно со член 55 став 3 од Уставот на Република Северна Македонија, слободата на пазарот и претприемништвото можат да се ограничат со закон единствено заради одбрана на Републиката, зачувувањето на природата, животната средина или здравјето на луѓето.

Според член 110 алинеја 1 од Уставот на Република Северна Македонија, Уставниот суд одлучува за согласноста на законите со Уставот.

Со член 81 став 3 од Законот за лековите и медицинските средства, е определено дека аптеката е правно лице. Основањето и дејноста на аптеките се врши во согласност со овој закон и Законот за здравствената заштита.

Согласно со член 81 став 7 од Законот за лековите и медицинските средства, се предвидува дека за населените места во кои густината на населението е помала од 4.500 жители на километар квадратен, одобрението од ставот 5 на овој член може да се издаде само ако оддалеченоста од една до друга аптека изнесува најмалку 100 метри воздушно растојание.

Според член 12 став 1 од Законот за здравствената заштита („Службен весник на Република Македонија” број 43/2012, 145/2012, 87/2013, 164/2013, 39/2014, 43/2014, 132/2014, 188/2014, 10/2015, 61/2015, 154/2015, 192/2015, 17/2016, 37/2016 и 20/2019 и „Службен весник на Република Северна Македонија” број 101/2019, 153/2019, 180/2019, 275/2019, 275/2019, 76/2020, 77/2021, 122/2021, 178/2021, 150/2022, 236/2022, 199/2023, 236/2023, 263/2023, 30/2024, 74/2024 и 170/2024), здравствената дејност е дејност од јавен интерес.

Со член 15 точка 38 од Законот за здравствената заштита, е дефиниран поимот „фармацевтска дејност“, кој подразбира дејност која е е дел од здравствената дејност, а која опфаќа непрекинато, континуирано снабдување со лекови и медицински помагала, нивна изработка, производство, дистрибуција и контрола, информирање, советување, консултирање и едуцирање на пациентите и здравствените работници за рационална и ефикасна употреба на лековите и медицинските помагала и следење на ефектите од употребата на лековите. Со точка 39 од истиот член се предвидува дека квалитет на здравствената заштита претставува мерки и активности со кои, во согласност со современите достигнувања на медицинската, стоматолошката и фармацевтската наука и пракса, како и знаењата и вештините на здравствените работници, се зголемуваат можностите за најповолен исход на лекување и се намалуваат ризиците од несакани последици по здравјето и здравствената состојба на поединецот и на заедницата во целина.

Од анализата на наведените уставни и законски одредби произлегува дека Уставот, определувајќи се за слобода на пазарот и претприемништвото и заштита на еднаквата правна положба на субјектите на пазарот како темелни вредности на уставниот поредок, а заради поттикнување на економскиот развој и благосостојба на потрошувачите, обезбедува слободна конкуренција на домашниот пазар и презема мерки за спречување на ограничување на конкуренцијата.

Имено, од изнесеното произлегува дека гарантираната слобода на пазарот и претприемништвото е една од темелните вредности на уставниот поредок на Република Северна Македонија, која отвора широки можности за стопанството и приватната иницијатива во сите области на стопанскиот систем. Меѓутоа, слободата на пазарот и претприемништвото не подразбира апсолутно право само на субјектите на пазарот туку и државата како гарант на оваа слобода има значајна улога како регулатор на економските текови во стопанството воопшто.

Принципот на еднаквост на пазарните субјекти претпоставува еднаква правна положба на субјектите во вршењето на својата дејност. Во овој контекст државата е должна да презема определени мерки со цел да се спречи монополска положба и монoполско однесување на пазарот, заштитувајќи ги на тој начин правилата на пазарот, конкуренцијата од една страна и обезбедување еднакви можности за сите субјекти да вршат определена дејност од друга страна.

Собранието на Република Северна Македонија, како законодавна власт, е надлежно да ги утврдува условите за вршење на одделни дејности посебно за оние кои имаат своја специфичност, а се од јавен интерес и во кои се остваруваат одредени уставни права на граѓаните, како што е во случајот правото на здравствена заштита. Според тоа, секој што врши одредена дејност е должен да ги почитува правилата утврдени со закон, кои според оценката на законодавецот обезбедуваат порационално и поуспешно вршење на дејноста битна за остварување на уставните права на граѓаните и задоволување на нивните потреби и интереси, но и на заедницата во целина. Притоа, начинот на уредување на овие односи е прашање од надлежност на Собранието.

Тргнувајќи од уставната гаранција на достапност на здравствената заштита, со Законот за лековите и медицинските средства се регулираат условите според кои една аптека може да функционира, а во таа насока е и просторната оддалеченост на аптеките една од друга. Според оспорениот став 7 од член 81 од Законот, просторната оддалеченост е воведена со цел аптеките да бидат поблиску до пациентите на повеќе локации.

Од анализата на целината на Законот, а во контекст на наводите во иницијативата, Судот оцени дека право е на законодавецот да пропишува услови за вршење на одредена дејност согласно спецификите на дејноста, при што во овој случај приоритетни се правата на пациентите и нивното право да можат во што пократок рок, на локација која е поблиска до нив, да им бидат издадени соодветни лекови што им се потребни од здравствени причини, во однос на економските или кои било други интереси на сопствениците на аптеки да отвораат аптеки на иста локација.

Судот оцени дека оспорената одредба е во согласност со член 55 од Уставот, од причина што со определувањето на оддалеченоста на аптеките, се овозможува граѓаните да имаат полесен пристап до потребните лекови, што е во смисла на член 55 став 3 од Уставот според кој слободата на пазарот и претприемништвото можат да се ограничат со закон единствено заради здравјето на луѓето.

Имајќи ги предвид изнесените уставни и законски одредби и врз основа на уставно-судската анализа на оспорената одредба, Судот оцени дека истата е во согласност со наведените одредби од Уставот.

Врз основа на наведеното, Судот одлучи како во диспозитивот на ова решение.

ПРЕТСЕДАТЕЛ
на Уставниот суд на Република Северна Македонија,
д-р Дарко Костадиновски

* * *

Gjykata Kushtetuese e
Republikës së Maqedonisë së Veriut
U.nr.177/2020
Shkup, 10.09.2025

Gjykata Kushtetue e Republikës së Maqedonisë së Veriut, në përbërje të Kryetarit të Gjykatës, dr. Darko Kostadinovski dhe gjykatësve Naser Ajdari, mr.Tatjana Vasiq-Bozaxhieva, dr.Jadranka Daboviq-Anastasovska, dr. Osman Kadriu, Dobrilla Kacarska, dr. Ana Pavllovska-Daneva, në bazë të nenit 110 të Kushtetutës së Republikës së Maqedonisë së Veriut dhe nenit 73 të Aktit të Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Maqedonisë së Veriut („Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut“ nr.115/2024), në mbledhjen e mbajtur më 10 shtator 2025, miratoi

A K T V E N D I M

NUK INICOHET procedura për vlerësimin e kushtetutshmërisë së nenit 81 paragrafi 7 të Ligjit për barnat dhe pajisje mjekësore (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë” nr. 106/2007, 88/2010, 36/2011, 53/2011, 136/2011, 11/2012, 147/2013, 164/2013, 27/2014, 43/2014, 88/2015, 7/2016, 53/2013, 83/2018, 113/2018 dhe “Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut” nr. 28/2021, 122/2021 dhe 60/2023).

Arsyetim

mr. Ivan Kolevski nga Manastiri, parashtroi iniciativë në Gjykatën Kushtetuese të Republikës së Maqedonisë së Veriut me të cilën kontestohet kushtetutshmëria e dispozitës së theksuar në pjesën dispozitive të këtij aktvendimi.

Parashtruesi i kërkesës në iniciativë thekson se neni 81, paragrafi 7 i Ligjit për barnat dhe pajisjet mjekësore është në kundërshtim me nenin 8, paragrafi 1, alineja 7 t; Kushtetutës së Republikës së Maqedonisë së Veriut, i cili shkel lirinë e tregut dhe sipërmarrjes, si një nga vlerat themelore të rendit kushtetues.

Në fakt, parashtruesi thekson se ligji i lartpërmendur, ndër të tjera, rregullon mundësinë e marrjes së lejes për të kryer veprimtari në farmaci për tregti me pakicë të barnave, ndërsa ligjvënësi ka përcaktuar kushte për marrjen e një leje të tillë dhe ato kanë të bëjnë me sigurimin e ambienteve, pajisjeve dhe stafit të përshtatshëm.

Sipas pretendimeve në iniciativë, duke përcaktuar kushte të tilla, ligjvënësi, në nenin e kontestuar 81, paragrafi 7 i Ligjit, ka parashikuar që për zonat e populluara në të cilat dendësia e popullsisë është më pak se 4500 banorë për kilometër katror, miratimi nga paragrafi 5 i këtij neni mund të lëshohet vetëm nëse distanca nga një farmaci në tjetrën është të paktën 100 metra në vijë ajrore.

Ky kusht për marrjen e miratimit për hapjen e një farmacie nuk vlen fare për tregtinë e barnave, domethënë nuk lidhet në asnjë mënyrë me mbrojtjen e shëndetit të njeriut. Nëse një farmaci e caktuar i plotëson të gjitha kushtet e tjera për kryerjen e veprimtarisë, domethënë ka hapësirë, pajisje dhe personel të mjaftueshëm për të kryer veprimtarinë e tregtisë së barnave, atëherë distanca prej më pak se 100 metra në vijë ajrore nga një farmaci tjetër nuk ndikon në asnjë mënyrë në kryerjen e sigurt të një veprimtarie të tillë, as nuk ka ndonjë justifikim tjetër objektiv për të.

Në iniciativë thuhet se Gjykata Kushtetuese ka vendosur më parë për dispozita që kufizojnë mundësinë e përfaqësimit të farmacive në treg, në të cilin rast kufizimi i referohet kapacitetit që një person i caktuar duhet të ketë për të themeluar një shoqëri me qëllim kryerjen e veprimtarisë së tregtisë me pakicë të barnave. Me Vendimin U.br.121/2014 të datës 26.05.2015, Gjykata Kushtetuese mori një qëndrim të qartë se rregullimi i tregtisë me pakicë të barnave nuk mund të bëhet në një mënyrë që i jep mundësinë e monopolit vetëm një numri të caktuar personash, pra se nuk duhet të ketë ndikim të drejtpërdrejtë në përfaqësimin e farmacive në treg.

Dispozita e kontestuar, sipas pretendimeve, shkel parimet e lartpërmendura në të cilat referohet Gjykata Kushtetuese. Domethënë, kufizimi i të drejtës se ku mund të kryhet veprimtaria e farmacisë, në praktikë çon në monopolizimin e këtij tregu dhe ka ndikim të drejtpërdrejtë në përfaqësimin e farmacive në treg. Kjo krijon mundësinë për çmime më të larta dhe shërbim me cilësi më të ulët për vetë konsumatorët.

Parashtruesi pohon gjithashtu se duhet të mbahet parasysh se edhe tregtia me pakicë e barnave është liberalizuar, respektivisht kushdo që është i interesuar për të mund ta kryej këtë, duke përmbushur kushtet e duhura të theksuara më lartë. Prandaj, dilema që do të ishte pengesë për mundësinë e çdo personi të interesuar për të hapur farmaci pranë një farmacie ekzistuese është e bazuar. Në iniciativë theksohet se nëse secili prej tyre plotëson kërkesat hapësinore dhe të personelit, nuk do të kishte asnjë arsye objektive pse ata nuk mund të kryenin veprimtarinë e tyre.

Duke marrë parasysh arsyet e deklaruara, parashtruesi i kërkon Gjykatës Kushtetuese që të inicojë procedurë për vlerësimin e kushtetutshmërisë së dispozitës së kontestuar dhe ta shfuqizojë atë.

Në seancë, Gjykata përcaktoi se neni 81, paragrafi 7 i Ligjit për barnat dhe pajisjet mjekësore (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë” nr. 106/2007, 88/2010, 36/2011, 53/2011, 136/2011, 11/2012, 147/2013, 164/2013, 27/2014, 43/2014, 88/2015, 7/2016, 53/2013, 83/2018 dhe 113/2018 dhe “Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut” nr. 28/2021, 122/2021 dhe 60/2023), përcakton se për zonat e banuara në të cilat dendësia e popullsisë është më pak se 4.500 banorë për kilometër katror, miratimi i paragrafit 5 i këtij neni mund të lëshohet vetëm nëse distanca nga një farmaci në tjetrën është të paktën 100 metra në vijë ajrore.

III

Sipas nenit 8, paragrafi 1, alineja 7 të Kushtetutës së Republikës së Maqedonisë së Veriut, liria e tregut dhe sipërmarrjes është një vlerë themelore e rendit kushtetues të Republikës së Maqedonisë së Veriut.

Neni 39, paragrafi 1 i Kushtetutës së Republikës së Maqedonisë së Veriut përcakton se çdo qytetari i garantohet e drejta për kujdes shëndetësor.

Sipas nenit 55, paragrafi 3 të Kushtetutës së Republikës së Maqedonisë së Veriut, liria e tregut dhe sipërmarrjes mund të kufizohet me ligj vetëm për qëllime të mbrojtjes së Republikës, ruajtjes së natyrës, mjedisit jetësor ose shëndetit të njeriut.

Sipas nenit 110, alineja 1 të Kushtetutës së Republikës së Maqedonisë së Veriut, Gjykata Kushtetuese vendos për përputhshmërinë e ligjeve me Kushtetutën.

Neni 81, paragrafi 3 i Ligjit për barnat dhe pajisjet mjekësore përcakton se farmacia është person juridik. Themelimi dhe veprimtaria e farmacive kryhet në përputhje me këtë Ligj dhe Ligjin për mbrojtje shëndetësore.

Në përputhje me nenin 81, paragrafi 7 i Ligjit për barnat dhe pajisjet mjekësore, përcaktohet se për zonat e populluara me një dendësi popullsie më të vogël se 4,500 banorë për kilometër katror, miratimi nga paragrafi 5 të këtij neni mund të lëshohet vetëm nëse distanca midis një farmacie dhe një tjetre është të paktën 100 metra në vijë ajrore.

Sipas nenit 12 paragrafi 1 të Ligjit për mbrojtje shëndetësore (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë” nr. 43/2012, 145/2012, 87/2013, 164/2013, 39/2014, 43/2014, 132/2014, 188/2014, 10/2015, 61/2015, 154/2015, 192/2015, 17/2016, 37/2016 dhe 20/2019 dhe “Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut” nr. 101/2019, 153/2019, 180/2019, 275/2019, 275/2019, 76/2020, 77/2021, 122/2021, 178/2021, 150/2022, 236/2022, 199/2023, 236/2023, 263/2023, 30/2024, 74/2024 dhe 170/2024), veprimtaria shëndetësore është një veprimtari me interes publik.

Neni 15, pika 38 e Ligjit për mbrojtje shëndetësore përcakton termin “veprimtari farmaceutike”, që do të thotë një veprimtari që është pjesë e veprimtarisë të mbrojtjes shëndetësore, dhe që përfshin furnizimin e pandërprerë dhe të vazhdueshëm me barëra dhe pajisje mjekësore, prodhimin, shpërndarjen dhe kontrollin e tyre, informimin, këshillimin, konsultimin dhe edukimin e pacientëve dhe punonjësve të mbrojtjes shëndetësore për përdorimin racional dhe efikas të barërave dhe pajisjeve mjekësore dhe monitorimin e efekteve të përdorimit të ilaçeve. Pika 39 e të njëjtit nen përcakton se cilësia e mbrojtjes shëndetësore përfaqëson masa dhe aktivitete që, në përputhje me arritjet moderne të shkencës dhe praktikës mjekësore, stomatologjike dhe farmaceutike, si dhe njohuritë dhe aftësitë e profesionistëve të mbrojtjes shëndetësore, rrisin mundësitë për rezultatin më të favorshëm të trajtimit dhe zvogëlojnë rreziqet e pasojave negative për shëndetin dhe gjendjen shëndetësore të individit dhe bashkësisë në tërësi.

Nga analiza e dispozitave kushtetuese dhe ligjore të lartpërmendura, del se Kushtetuta, duke zgjedhur lirinë e tregut dhe sipërmarrjen dhe mbrojtjen e pozitës së barabartë juridike të subjekteve të tregut si vlera themelore të rendit kushtetues dhe me qëllim të nxitjes së zhvillimit ekonomik dhe mirëqenies së konsumatorit, siguron konkurrencën e lirë në tregun e brendshëm dhe merr masa për të parandaluar kufizimet e konkurrencës.

Në fakt, nga sa më sipër del se liria e garantuar e tregut dhe sipërmarrjes është një nga vlerat themelore të rendit kushtetues të Republikës së Maqedonisë së Veriut, e cila hap mundësi të gjera për ekonominë dhe iniciativën private në të gjitha fushat e sistemit ekonomik. Megjithatë, liria e tregut dhe sipërmarrjes nuk nënkupton një të drejtë absolute vetëm për subjektet e tregut, por shteti si garantues i kësaj lirie ka edhe një rol të rëndësishëm si rregullator i rrjedhave ekonomike në ekonomi në përgjithësi.

Parimi i barazisë së subjekteve të tregut supozon pozitë të barabartë juridike të subjekteve në kryerjen e veprimtarisë së tyre. Në këtë kontekst, shteti është i detyruar të marrë masa të caktuara me qëllim parandalimin e një pozicioni monopolist dhe sjelljes monopoliste në treg, duke mbrojtur kështu rregullat e tregut, konkurrencën nga njëra anë dhe duke siguruar mundësi të barabarta për të gjitha subjektet për të kryer veprimtari të caktuar nga ana tjetër.

Kuvendi i Republikës së Maqedonisë së Veriut, si pushtet legjvënës, është kompetent për të përcaktuar kushtet për kryerjen e veprimtarive të caktuara, veçanërisht për ato që kanë specifikën e tyre, janë me interes publik dhe në të cilat ushtrohen të drejta të caktuara kushtetuese të qytetarëve, siç është e drejta për mbrojtje shëndetësore. Prandaj, kushdo që kryen veprimtari të caktuar është i detyruar të respektojë rregullat e përcaktuara me ligj, të cilat, sipas vlerësimit të ligjvënësit, sigurojnë një kryerje më racionale dhe të suksesshme të veprimtarisë së rëndësishme për ushtrimin e të drejtave kushtetuese të qytetarëve dhe përmbushjen e nevojave dhe interesave të tyre, por edhe të komunitetit në tërësi. Përveç kësaj, mënyra e rregullimit të këtyre marrëdhënieve është çështje me kompetencë të Kuvendit.

Duke u nisur nga garancia kushtetuese e qasjes në mbrojtjen shëndetësore, Ligji për barnat dhe pajisjet mjekësore rregullon kushtet në të cilat mund të veprojë një farmaci, dhe në këtë drejtim rregullohet edhe distanca hapësinore e farmacive nga njëra-tjetra. Sipas paragrafit 7 të kontestuar të nenit 81 të Ligjit, distanca hapësinore u fut me qëllim që farmacitë të jenë më afër pacientëve në më shumë lokacione.

Nga analiza e tërësisë së Ligjit, dhe në kontekstin e pretendimeve në iniciativë, Gjykata vlerësoi se është e drejtë e ligjvënësit të përcaktojë kushtet për kryerjen e një veprimtarie të caktuar në përputhje me specifikat e veprimtarisë, me ç’rast në këtë rast përparësi i jepet të drejtave të pacientëve dhe e drejta e tyre për t’u pajisur me barërat e duhura që u nevojiten për arsye shëndetësore sa më shpejt të jetë e mundur, në një vend që është më afër tyre, në lidhje me interesat ekonomike ose çdo interes tjetër të pronarëve të farmacive për të hapur farmaci në të njëjtin vend.

Gjykata konstatoi se dispozita e kontestuar është në përputhje me nenin 55 të Kushtetutës, sepse duke përcaktuar distancën e farmacive, qytetarëve u mundësohet qasje më e lehtë te barëratr e nevojshme, gjë që është në kuptimin e nenit 55 paragrafi 3 të Kushtetutës, sipas të cilit liria e tregut dhe sipërmarrja mund të kufizohet me ligj vetëm për shkak të shëndetit të njerëzve.

Duke marrë parasysh dispozitat kushtetuese dhe ligjore të deklaruara dhe bazuar në analizën kushtetuese-gjyqësore të dispozitës së kontestuar, Gjykata konstatoi se është në përputhje me dispozitat e theksuara të Kushtetutës.

Bazuar në sa më sipër, Gjykata vendosi si në dispozitivin e këtij aktvendimi.

KRYETAR
i Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Maqedonisë së Veriut,
dr. Darko Kostadinovski