УЗ.бр.6/2025 – Уставен суд на Република Северна Македонија

Уставен суд на
Република Северна Македонија
УЗ.бр.6/2025
Скопје, 09.07.2025 година

Уставниот суд на Република Северна Македонија, во состав д-р Дарко Костадиновски, претседател на Судот и судиите Насер Ајдари, м-р Татјана Васиќ-Бозаџиева, д-р Јадранка Дабовиќ-Анастасовска, д-р Осман Кадриу, Добрила Кацарска, д-р Ана Павловска-Данева и м-р Фатмир Скендер, врз основа на член 110 од Уставот на Република Северна Македонија и член 73 алинеја 1 од Актот на Уставниот суд на Република Северна Македонија („Службен весник на Република Северна Македонија” број 115/2024), на седницата одржана на 9 јули 2025 година, донесе

Р Е Ш Е Н И Е

1. СЕ ПОВЕДУВА постапка за оценување на уставноста и законитоста на Одлуката за донесување на Предлог-Деталниот урбанистички план за нас. „ДЕВЕАНА“ УЕ „Д“ Блок „Д5“ – дел, за плански период 2018- 2023(1ха) – Општина Кичево бр. 08-1747/18 од 18.07.2023 година („Службен гласник на Општина Кичево“ бр.VII/2023 од 19.07.2023 година).

2. Ова решение ќе се објави во „Службен весник на Република Северна Македонија”.

Образложение

Фадил Сулоски, преку полномошникот Елизабета Трпеска, адвокат од Кичево, до Уставниот суд на Република Северна Македонија, поднесе иницијатива за поведување постапка за оценување на уставноста и законитоста на актот означен во диспозитивот на решението.

Според подносителот на иницијативата, оспорената одлука е во спротивност со начелото на владеењето на правото и спротивна на член 51 од Уставот и на член 5, член 9 став 2, член 13,18 и 50 од Законот за просторно и урбанистичко планирање.

Со иницијативата подносителот ја оспорува уставноста и законитоста на Одлуката од следните причини:

1. Деталниот урбанистички план не е во согласност со Генералниот урбанистички план, па како таква Одлуката е спротивна на член 51 од Уставот.
2. Со донесената одлука бил изменет претходниот урбанистички план на начин што КП 4368/1 која е во сопственост на Република Северна Македонија и која претставува улица, а подносителот на иницијативата ја користел за пристап до својата куќа и двор, со измената еден дел од парцелата се припоила на градежната парцела 5.20 и била оставена можност корисникот на таа парцела да ја откупи и на тој начин да го попречи патот – пристапот до домот на подносителот на иницијативата.

При донесувањето на оспорената предлог-одлука не бил применет член 5 и член 9 став 2 од Законот, односно со нејзиното донесување не бил остварен јавниот интерес, ниту приватниот интерес, а тоа доведува до правна несигурност на граѓаните. Имено, со тоа се дава можност на одделни граѓани-сопственици да дооформуваат градежни парцели со откуп на земјиште на штета на подносителот на иницијативата.

Со донесената Одлука, потребниот пристап на подносителот на иницијативата на ГП бр.5.1 бил обезбеден од станбениот крак 5, што на лице место не било така, односно немал пристап за влез во својот дом бидејќи требало да поминува низ помошни простории.

При донесување на Одлуката не бил почитуван член 18 од Законот за просторно и урбанистичко планирање бидејќи документа-ционата основа не ги содржела потребните податоци, без темелна анализа на фактичката состојба односно истата била изработена без да се земат податоци од терен – ажурирана геодетска подлога.

3. Во постапката за донесување на оспорената предлог-одлука не бил применет член 50 од Законот за просторно и урбанистичко планирање, односно надлежниот орган не објавил повик за јавна презентација и анкета на начинот определен во член 50 став 3 од Законот, како сите заинтересирани лица би имале можност да дадат свои забелешки и предлози.

Врз основа на сето наведено, подносителот на иницијативата предлага Уставниот суд да поведе постапка за оценување на уставноста и законитоста на оспорената одлука и истата да ја поништи.

На седницата Судот утврди дека на 18.07.2023 година, Советот на Општина Кичево донел Одлука за донесување на Предлог-Детален урбанистички план за нас. „ДЕВЕАНА“ УЕ „Д“ Блок „Д5“ – дел, за плански период 2018-2023(1ха) – Општина Кичево бр. 08-1747/18, објавена во „Службен гласник на Општина Кичево“ бр.VII/2023 од 19.07.2023 година.

Одлуката е донесена врз основа на член 39 став 1 точка 1 и член 36 став 1 точка 15 од Законот за локална самоуправа („Службен весник на Република Македонија” бр. 5/02) согласно член 23 став 1 точка 7 од Статутот на Општина Кичево („Службен гласник на Општина Кичево” бр. 9/2013), а во врска со член 39 став 5 од Законот за просторно и урбанистичко планирање („Службен весник на Република Македонија” бр. 199/14, 44/15, 193/15, 31/16, 163/1), на 23-та седница одржана на ден 18.07.2023 година.

Во член 1 од Одлуката се предвидува дека се донесува Предлог-Деталниот урбанистички план за нас. „ДЕВЕАНА“ УЕ „Д“ Блок „Д5“ – дел, со Предлог-планот, изготвен од „Нимаер“ дооел Струга д.е. Скопје, со тех.бр. 03- 36/18 од март 2023 година.

Согласно со член 2 од Одлуката, планот од член 1 на оваа одлука содржи: документациона основа, планска документација, текстуален дел, нумерички дел,графички дел, Одлука за отпочнување на Предлог-Деталниот урбанистички план за нас. „ДЕВЕАНА“ УЕ “Д“ Блок “Д5“,дел, со бр. 07-3389/35 од 25.12.2015 год. и дополна на Одлуката за отпочнување со бр. 08-2325/5 од 26.10.2020, извештај од извршена стручна ревизија на Конечен Предлог план изготвена од „Билд Урбан’’ ДООЕЛ, Скопје, со техн.бр.0901/64/20 од јуни 2023 година, стручно мислење по Предлог планот од стручна комисија по урбанистички планови од Општина Кичево бр. 10-702/1 од 19.03.2019 година, Извештај по јавна анекта и јавна презентација по предлог-планот со бр.10-702/9 од 12.04.2019 година и согласност на Конечен предлог-план, издадена од Министерството за транспорт и врски – Сектор за уредување на просторот во Скопје, бр. 21-3149/2 од 10.07.2023 година.

Во член 3 е уредено дека согласно со член 42 ставови 3, 4, 5, 6, и 7 од Законот за просторно и урбанистичко планирање („Службен весник на Република Македонија” бр. 199/14, 44/15, 193/15, 31/16, 163/1), Одлуката за донесување на урбанистичкиот план задолжително се прикачува во електронска форма во информацискиот систем е-урбанизам од страна на донесувачот на урбанистичкиот план, донесениот урбанистички план станува составен дел на електронски регистар на донесени урбанистички планови во рамки на информацискиот систем е-урбанизам, кон кој пристап имаат донесувачот на урбанистичкиот план, органот на државната управа надлежен за вршење на работите од областа на уредување на просторот, Агенцијата за планирање на просторот и Агенцијата за катастар на недвижности, донесувачот на урбанистичкиот план е должен примерок од донесениот урбанистички план во електронска форма да го објави во својата веб-страница, АКН е должна во рок од осум работни дена од прием на известувањето во електронска форма преку информацискиот систем е-урбанизам да изврши дигитално преклопување и донесниот урбанистички план не може да се применува пред да се исполнат условите од ставот 3 и ставот 6 од член 39 од Законот за просторно и урбанистичко планирање („Службен весник на Република Македонија” бр. 199/14, 44/15, 193/15,31/16,163/1).

Член 4 од Одлуката предвидува дека планот ќе го спроведува Одделението за урбанизам и сообраќај на Општина Кичево.

Според член 5 од Одлуката, оваа одлука влегува во сила осмиот ден од денот на објавувањето во „Службен гласник на Општина Кичево“.

III

Судот, во претходна постапка, врз основа на доставената документација од страна нa доносителот на оспорениот акт, ја утврди следната фактичка состојба:

Еран Алимовски од Кичево на 08.10.2015 година поднел барање до Општина Кичево за поведување иницијатива за измена и дополнување на урбанистички планови.

Со Известувањето од 25.10.2015 година, Општина Кичево го известува дека иницијативата е разгледана и бара подносителот на истата да се произнесе дали се согласува да се започне постапка за измена на ДУП во нас. „ДЕВЕАНА“ со самофинансирање.

Од страна на подносителот на барањето издадена е согласност и врз основа на истата донесена е Одлуката бр. 3389/35 од 25.12.2015 година за отпочнување на постапка за изработка на измена и дополнување на ДУП за нас. „ДЕВЕАНА“ УЕ „Д“ Блок „Д5“-дел.

ДОО „КАТ ПЛУС“ Кичево изработил геодетски елаборат за посебни намени за увид на лице место (ажурирана геодетска подлога) под дел. бр. 0815-12/1 од 05.01.2016 година одобрен од Агенцијата за катастар на недвижности. Ажурирана геодетска подлога е составен дел на Деталниот урбанистички план за УЕ Д дел од блок Д5 со тех. бр. 03-36/2018 година изготвен од ДООЕЛ „НИМАЕР“-Струга д.е. Скопје.

Со Решението бр. 09-2098/1 од 29.08.2016 година формирана е Комисијата за урбанизам на Општина Кичево.

ДООЕЛ „НИМАЕР“-Струга д.е. Скопје на ден 01.02.2018 година со барање се обраќа до Општина Кичево за одобрување на планска програма за ДУП.
Планската програма на Детален урбанистички план за нас. “ДЕВЕАНА“ УЕ “Д“ Блок “Д5“ – дел, Општина Кичево, со број 03-39/18 од 01.02.2018 година од февруари 2018 година, на ден 16.02.2018 година е заверена и одобрена од страна на Општина Кичево со потврда за заверка на одобрена планска програма.

На ден 05.03.2018 година од Стручната комисија по урбанистички планови до градоначалникот на Општина Кичево доставил Предлог за одобрување на Планската програма на измена на ДУП бр. 10-310/2, а градоначалникот со Решение бр. 10-310/3 од 07.03.2018 година ја одобрува Планска програма изработена од ДООЕЛ „НИМАЕР“-Струга д.е. Скопје, за изработка на Детален урбанистички план за нас. “ДЕВЕАНА“ УЕ “Д“ Блок “Д5“ – дел, Општина Кичево со број 03-39/18 од 01.02.2018 година.

Од страна на Комисијата по урбанистички планови изработен е Извештај од стручно мислење за урбанистички план – ДУП за нас. „ДЕВЕАНА“ УЕ „Д“ Блок „Д5“-дел, Општина Кичево- Мислење под бр. 03-310/5 од 16.04.2018 година.

ДООЕЛ „НИМАЕР“-Струга д.е. Скопје постапил по извештајот од Комисијата и изготвил одговор за постапување по забелешки од стручно мислење за ДУП за УЕ „Д“ дел од блок „Д5“ бр. 03-254-2/18 од февруари 2019 година и доставил корегиран предлог план од страна на ДООЕЛ “НИМАЕР“-Струга д.е. Скопје.

Комисијата по урбанистички планови со Извештај од стручно мислење за урбанистички план – ДУП за нас. „ДЕВЕАНА“ УЕ „Д“ Блок „Д5“-дел, Општина Кичево се произнела и дала мислење под бр. 03-702/1 од 19.03.2019 година да продолжи постапката за планот согласно законската регулатива.

На 21.03.2019 година од страна на градоначалникот донесени се: Одлука за организирање на навна анкета со јавна презентација за измена и дополна на ДУП за нас. “ДЕВЕАНА“ УЕ “Д“ Блок “Д5“ – дел, Општина Кичево која треба да трае 10 работни дена од 28.03.2019 година од 10.04.2019 година, јавната презентација ќе се одржи на 03.04.2019 година во просториите на Општина Кичево, а заинтересираните граѓани и правни лица во предвидениот рок на анкетни листови ќе можат да ги дадат своите забелешки, Соопштение бр.10-702/3 за организирање на јавна презентација и јавна анкета, Решение бр. 10-702/4 за формирање на Стручна комисија за изработка на извештај од јавната анкета за урбанистички план.

Доставени се Известувања за одржување јавна анкета и јавна презентација бр. 10-702/5 до Дирекцијат за заштита и спасување на РМ, Регионален Центар Кичево, Јавното претпријатие за комунални дејности „Комуналец“,Кичево, Против пожарна единица Кичево, АД Македонски телекомуникации Кичево, ЈП „Студенчица“, Министерство за животна средина и просторно планирање Скопје, ЕВН Македонија АД Скопје, КЕЦ Кичево, Управа за заштита на културно наследство Министерство за култура.

Соопштението за спроведување на јавната презентација и јавната анкета доставени се до радио „Александар Македонски“ Кичево и радио „Ускана“ Кичево за емитување, видно од доставените доставници.

Издадени се потврди од радио „Александар Македонски“ Кичево и радио „Ускана“ Кичево за емитување на соопштението за спроведување на јавната презентација и јавната анкета.

Од одржаната јавна презентација по ДУП за нас. „ДЕВЕАНА“ УЕ „Д“ Блок „Д5“-дел изработен е Записник бр. 10-702/7-1 од 03.04.2019 година.
Иако биле доставени 3 анкетни листови што е видно од Извештај за прифатени и неприфатени забелешки за детален урбанистички план за измена и дополна на ДУП за нас. „ДЕВЕАНА “ УE “Д“,Блок “Д5“-дел, Општина Кичево бр. 10-702/9 од 12.04.2019 година до Судот е доставен само еден анкетен лист од 03.04.2019 година.

Од страна на ДООЕЛ „НИМАЕР“-Струга д.е. Скопје изготвен е нов предлог план за ДУП за УЕ Д дел од блок Д5 бр. 03-36/2018 од јануари 2020 година.
На 24.01.2020 година до Агенцијата за катастар на недвижност доставено е барање за мислење бр.10-217/1.

Агенцијата за катастар на недвижност на 04.02.2020 година со известување бр. 0939-1469/1 од 27.01.2020 година ја известува Општината дека се исполнети условите за издавање на позитивно мислење.

Општина Кичево со барање се обратила до Друштвото за трговија и услуги БИЛД УРБАН ДООЕЛ Скопје за стручна ревизија на измена и дополна на ДУП за нас. „ДЕВЕАНА“ УЕ „Д“ Блок „Д5“ – дел, изработен од ДООЕЛ „НИМАЕР“-Струга д.е. Скопје со техн.бр.03-36/2018 од јануари 2020 година.
Во февруари 2020 година БИЛД УРБАН д.о.о.е.л. од Скопје изготвил Извештај за извршена стручна Ревизија за Детален урбанистички план за Урбана единица Д дел од блок Д5, КО Кичево 3, Општина Кичево со тех.бр. 0901/64/20.

Понатаму, како документација доставени се и програмите за уредување на градежно земјиште за просторот на Општина Кичево за 2016, 2017, 2018, 2019 и 2020 година, донесени од страна на Општина Кичево.

До Министерството за транспорт и врски на 28.02.2020 година Општина Кичево се обраќа со барање за согласност на измена и дополна на Предлог-ДУП за нас. „ДЕВЕАНА“ УЕ „Д“ Блок „Д5“ – дел, Општина Кичево, изработен од ДООЕЛ „НИМАЕР“-Струга д.е. Скопје со техн.бр.03-36/2018 од јануари 2020 година.
На 27 март 2020 година, Министерството за транспорт и врски не издава согласност и ја враќа документацијата на Општина Кичево. Од страна на Министерството во однос на водената постапка дадени се следните забелешки:

„- Стручното мислење од Комисијата за урбанизам согласно член 23 од Законот е изработено за Измена и дополна на ДУП… , додека Предлог планот е изработен за ДУП…
– Да се произнесе комисијата / општината околу неусогласеноста на насловот на планот. Да се преиспита и усогласи водењето на постапката за спроведување на јавна презентација и јавна накета по планот имајќи предвид дека предлог план и конечниот предлог план се изработени за ДУП…, а не за Измена и дополна на ДУП… (Решението за формирање на стручна комисија по член 35 од Законот и Соопштението за организирање на јавна презентација и јавна анкета по планот се однесуваат за измена и дополна на ДУП…).
– Да се достави Заклучок за потребата од спроведување на повторна јавна анкета со јавна презентација на планот, имајќи ја во предвид неусогласеноста во насловите на планот и водената попстапка.
– Да се достави Одлука за спроведување / неспроведување на стратегиска оцена за влијание на животна средина.
– Да се достави Мислење од Министерство за животна средина и просторно планирање за прифаќање / неприфаќање на Одлуката за неспроведување на стратегиска оцена.
– Да се достават податоци и информации (услови) од Министерство за животна средина и просторно планирање – Сектор води поради река Сушица и добиените услови и критериуми да се вградат во мерки за заштита.
– Да се достави позитивно мислење од Дирекција за заштита и спасување – ПО Кичево имајќи ја во предвид нивната забелешка доставена преку анкетен лист.
– Да се побара писмено произнесување на планското решение од АЕК, имајќи ја предвид планираната инфраструктура во планот, а истите не се поканети за учество во јавната анкета.
– Да се побара писмено произнесување на планското решение од АД МЕР (НЕР) имајќи предвид дека од истите не се побарани податоци и информации и не се поканети за учество во јавната анкета.
– Се препорачува да се прибават мислења од институциите кои имаат инсталции во планскиот опфат и биле поканети на ЈА и ЈП, а не се произнеле по планското решение.“ Доколку ги има во списокот, а нема од нив анкетни листови нема потреба.
-Постапката за ПИМ да се поврзе со релевантни постапки во системот на Е-урбанизам“.

Воедно, од страна на Министерството се напоменува дека по усогласување на водената постапка со горенаведените забелешки и констатации, потребно е Комисијата за изготвување извештај за јавна анкета и јавна презентација, да се произнесе за потребата од спроведување на нова јавна анкета и јавна презентација.

На 26.10.2020 година од страна на Советот на Општина Кичево донесена е Одлука за измена на Одлуката бр. 3389/35 од 25.12.2015 година за отпочнување на постапка за изработка на измена и дополнување на ДУП за нас. „ДЕВЕАНА“ УЕ „Д“ Блок „Д5“-дел со која зборовите измена и дополнување се бришат.

Врз основа на забелешките дадени од Министерството за транспорт и врски, Комисијата за урбанизам со Заклучок бр. 10-217/4 од 01.12.2020 година се произнела дека станува збор за истиот плански опфат, а дека треба да се корегира насловот на планот согласно измената на Одлуката на Советот од страна на планерот врз основа на изнесеното Комисијата за урбанизам смета дека нема потреба од повторна јавна анкета со јавна презентација за истиот плански опфат.

ДООЕЛ „НИМАЕР“-Струга д.е. Скопје со Извештај за постапување по забелешките од неиздавање на согласноста на ДУП за нас. „ДЕВЕАНА“ УЕ “Д“ Блок “Д5“ – дел, Општина Кичево вр. 03-47/21 од февруари 2021 година се произнел по забелешките на Министерството за транспорт и врски и изработил конечен предлог план за ДУП за нас. “ДЕВЕАНА“ УЕ “Д“ Блок “Д5“ – дел, Општина Кичево тех. бр. 03-36/2018 од февруари 2021 година.
Општина Кичево се обратила со барање бр. 10-54/3 од 25.03.2021 година до Друштвото за трговија и услуги БИЛД УРБАН ДООЕЛ Скопје за стручна ревизија на измена и дополна на ДУП за нас. “ДЕВЕАНА“ УЕ “Д“ Блок “Д5“ – дел, изработен од ДООЕЛ “НИМАЕР“-Струга д.е. Скопје со техн.бр.03-36/2018 од февруари 2021 година.

Во март 2021 година од БИЛД УРБАН д.о.о.е.л. од Скопје изготвен е Извештај за извршена стручна Ревизија за Детален урбанистички план за Урбана единица Д дел од блок Д5, КО Кичево 3, Општина Кичево под тех.бр. 0901/64/20.

На 06.04.2021 година, Министерството за транспорт и врски повторно не издава согласност на Предлог-планот на ДУП за нас. „ДЕВЕАНА“ УЕ „Д“ Блок „Д5“ – дел, Општина Кичево, Општина Кичево и ја враќа документацијата со одговор:

„-Точка 1 и 2
Усогласена е постапката за донесување на ДУП за нас. “ДЕВЕАНА“ УЕ “Д“ Блок “Д5“ – дел, и тоа е донесена одлука на Совет за измена на одлуката за отпочнување со бр 08-2325/5 од 26.10.2020 година.

-Точка 3
Донесен е Заклучок од страна на Комисијата за урбанизам со 10-217/4 од 01.12.2020 година.
-Точка 4 и 5
Прибавено е известување од Министерство за животна средина и просторнно планирање со бр. УП1-15-389/2020 од 17.03.2020 година и донесена е Одлука за неспроведување на стратегиска оцена од страна на Градоначалникот на Општина Кичево со бр.12-654/1 од 06.03.2020 година.

– Точка 6
Да се прибави Мислење од Министерство за животна средина – Сектор води за планираниот водотек – река Сушица. Речното корито на река Сушица е превземена од измени и дополнувања на ГУП – за УЕ“З“ со Блокови 1,5 и 6, УЕ “Д“ со Блокови 4,5,6,7 и 8, УЕ “Г“ со Блокови 1,2 и 5 донесен со Одлука на Совет 07-326/3 од 31.01.2014 година, бидејќи немаме стеснување на речното корито со што сметаме дека важаат истите услови дадени во ГУП од страна на Министерство за животна средина, сектор води.

-Точка 7
Постапено е по забелешката во точка 7, односно прибавено е позитивно мислење од страна на планерот од Дирекцијата за заштита и спасување.

-Точка 8, 9 и 10
Постапено е по точка 8, 9 и 10 и институците релевантни за донесување на планот ги давале нивните предлози и забелешки, и истиите предлози и забелешки се вградени во планот, исто така планерот прибавил мислења од наведените институции по корекциите на предлог планот по неиздавање согласност“.

Понатаму, како документација доставени се и програмите за уредување на градежно земјиште за просторот на Општина Кичево за 2021 година, донесена од страна на Општина Кичево.

На 06.04.2021 година, Општина Кичево повторно се обраќа до Министерството за транспорт и врски со барање за издавање на согласност на ДУП за нас. „ДЕВЕАНА“ УЕ „Д“ Блок “Д5“ – дел, Општина Кичево, изработен од ДООЕЛ “НИМАЕР“-Струга д.е. Скопје со техн.бр.03-36/2018 од февруари 2021 година бр. 10-545/5.

На 20 мај 2021 година, Министерството за транспорт и врски не ја издава согласноста, со известување бр. 24-2713/2 за следните недостатоци:
„- збирниот графички прилог да се дополни со извод план од соседен плански опфат 9 на западна страна). Доколку нема план да се произнесе општината.
– графичкиот прилог лист број 03 „Збирен графички прилог“ од документационата основа, да се изработи со јасно нанесен плански опфат.
– да се достават заверени од овластено лице изводи од планови. Изводите да се во форма и содржина согласно подзаконскиот акт за нивната изработка.
– во Документационата основа да се приложи графички прилог на Извод од ГУП со прикажана целосна граница на УЕ „Д“ во кој ќе се нанесе границата на предметниот плански опфат.
– да се преиспитаат во Планска документација растојанијата меѓу површините за градење и границата на градежна парцела кон соседи и да се превземат во посебни услови одредбите од член 40 од Правилникот за стандарди и нормативи за урбанистичко планирање.
– во текстуалниот дел од Планската документација да се даде демографска анализа врз основа на која ќе се дадат основните пресметки за димензионирање на планираната водоводна, канализациона и атмосферска инфраструктура.
– да се преиспита коефициентот на искористеност во градежните парцели каде е предвиден коефициент во вредност над 2 (ГП 5.6, 5.7, 5.11, 5.12, 5.13, 5.17, 5.19). Ако коефициентот на искористеност претставува количник од вкупно изградената површина и површина на градежна парцела се добива вредност 1,99, а не наведениот 1,50 во одредбите од планската документација.

Во однос на водената постапка да се приложи Извештајот од Стручна ревизија на Конечниот предлог план од февруари 2021 година и постапката за ПИМ да се поврзе со релевантни постапки во е-урбанизам“.

ДООЕЛ “НИМАЕР“-Струга д.е. Скопје во декември 2021 година изработил Конечен предлог план за ДУП за нас. “ДЕВЕАНА“ УЕ “Д“ Блок “Д5“ – дел, Општина Кичево, плански период 2018-2023 бр. 03-36/2018, а БИЛД УРБАН д.о.о.е.л. од Скопје изготвил Извештај за извршена стручна Ревизија за Детален урбанистички план за Урбана единица Д дел од блок Д5, КО Кичево 3, Општина Кичево под тех.бр. 0901/64/20 од јануари 2022 година.

Со Заклучок Општина Кичево врши корекција на датумот на Потврдата за заверка на Планската програма, со број 03-39/18 од 01.02.2018, изработена од ДООЕЛ „НИМАЕР“-Струга д.е. Скопје, на ДУП за нас. „ДЕВЕАНА“ УЕ “Д“ Блок “Д5“ – дел, Општина Кичево, од 16.02.2018 година во 16.03.2018 година и врз основа на истиот ДООЕЛ “НИМАЕР“-Струга д.е. Скопје во март 2022 година изработил Конечен предлог план за ДУП за нас. “ДЕВЕАНА“ УЕ “Д“ Блок “Д5“ – дел, Општина Кичево плански период 2018-2023 бр.03-36/2018. Општина Кичево потоа повторно се обратила со барање за стручна ревизија до БИЛД УРБАН д.о.о.е.л. од Скопје кој изготвил Извештај за извршена стручна Ревизија за Детален урбанистички план за урбана единица Д дел од блок Д5, КО Кичево 3, Општина Кичево под тех.бр. 0901/64/20 од јуни 2022 година.

На 14.07.2022 година, Општина Кичево повторно се обраќа до Министерството за транспост и врски за издавање на бараната согласност, но на 3 октомври 2022 година Министерството за транспорт и врски повторно ја известува Општината за недостатоци и не ја дава бараната согласност.

ДООЕЛ „НИМАЕР“-Струга д.е. Скопје, до Општина Кичево доставува Конечен Предлог план за нас. „ДЕВЕАНА“ УЕ „Д“ Блок „Д5“ – дел, Општина Кичево, плански период 2018-2023 бр. 03-36/2018 март 2023 година.

Со барање за стручна ревизија, Општината на 31.05.2023 година повторно се обраќа до Друштво за трговија и услуги БИЛД УРБАН ДООЕЛ Скопје за стручна ревизија на ДУП за нас. „ДЕВЕАНА“ УЕ „Д“ Блок „Д5“ – дел, Општина Кичево, изработен од ДООЕЛ „НИМАЕР“- Струга д.е. Скопје со техн.бр.03-36/2018 од март 2023 врз основа на што е изработен Извештај за извршена стручна Ревизија за Детален урбанистички планза Урбана единица Д дел од блок Д5, КО Кичево 3, Општина Кичево под тех.бр. 0901/64/20 од јуни 2023 година.

На 07.06.2023 година, Општина Кичево повторно се обраќа до Министерството за транспорт и врски за издавање на бараната согласност. На 10 јули 2023 година, Министерството за транспорт и врски ја известува Општината и ја издава бараната согласност бр. 21-3149/2.

Советот на Општина Кичево, Одлуката за донесување на Предлог-Детален урбанистички план за нас.„ДЕВЕАНА“ УЕ „Д“ Блок „Д5“,-дел со плански период 2018-2023 (1ха) Општина Кичево, ја донел на 18.07.2023 под бр. 08-1747/18 и истата ја објавил во „Службен гласник на Општина Кичево“ бр.VII/2023 од 19.07.2023 година.

На 13.11.2023 година Агенцијата за катастар на недвижности ја известува Општината и доставува извештај за дигитално преклопување на податоците од проектот со податоците од катастарскиот план за КО Кичево 3 Кичево.

Во постапката пред Судот не е доставена целокупната документација за спроведување на сите предвидени фази за донесување на оспорениот план.

Воедно, документација која била доставена од страна на доносителот на оспорениот акт до Министерството за транспорт и врски за издавање на Согласноста од 10 јуни 2023 година, а Судот не располага со истата е следната документација:

– „Мислење од Министерството за култура – Управа за заштита на културно наследство број 17-2638/2 од 09.09.2020 година;
– Мислење од дирекција за заштита и спасување број 09-446/2 од 28.12.2020 година;
– Мислење од Национален Енергетски Ресурски број 03-2927/2 од 22.12.2020 година;
– Мислење од Агенција за цивилно воздухопловство број 12-8/526 од 21.12.2020 година;
– Мислење од А1 Македонија ДООЕЛ Скопје број 11-4321/1 од 01.09.2020 година;
– Мислење од Македонски Телеком АД Скопје бр. 33913 од 08.02.2021 година;
– Мислење од Електродистрибуција ДООЕЛ Скопје број 10-55/7-50 од 07.02.2021 година;
– Известување од ГА-МА
– Мислење од АД Мепсо број 10-7946/1 од 25.12.2020 година;
– Мислење од АЕК број 1404-3257/2 од 25.12.2020 година;
– Мислење од утврдена состојба од Агенцијата за катастар на недвижности број 0938-3993/2 од 22.03.2023 година и
– Известување од ЈП за Државни патишта број 10-9320/2 од 14.09.2020 година и
– Мислење од ЈП Железничка инфраструктура број 2001-3922/2 од 15.09.2020 година“.

Согласно со член 8 став 1 алинеи 3 и 10 од Уставот, владеењето на правото и уредувањето и хуманизацијата на просторот и заштитата и унапредувањето на животната средина и природата, се темелни вредности на уставниот поредок на Република Северна Македонија.

Според член 51 од Уставот, во Република Северна Македонија законите мораат да бидат во согласност со Уставот, а сите други прописи со Уставот и со закон. Секој е должен да ги почитува Уставот и законите.

Со Амандманот XVII точка 1 од Уставот е пропишано дека во единиците на локалната самоуправа граѓаните непосредно и преку претставници, учествуваат во одлучувањето за прашањата од локално значење, а особено во областите на јавните служби, урбанизмот и руралното планирање, заштитата на околината, локалниот економски развој, локалното финансирање, комуналните дејности, културата, спортот, социјалната и детската заштита, образованието, здравствената заштита и во други области утврдени со закон.

Уставот предвидел дека уредувањето и хуманизацијата на просторот како темелна вредност на уставниот поредок се операционализира преку системот на просторно и урбанистичко планирање кој меѓу другите начела се темели и на начелото на заштита на јавниот интерес. За овој принцип се води грижа во сите фази од урбанистичкото планирање, односно во постапките на изработување, донесување, спроведување и следење на спроведувањето на урбанистичките планови, поради што и законодавецот предвидел изречна одредба според која со урбанистичкото планирање задолжително се штити јавниот интерес кој е приоритетен, додека приватниот интерес се обезбедува согласно со закон. Грижата за јавниот интерес се изразува и преку сложените постапки за донесување на урбанистичките планови, кои се изработуваат во различни фази и во постапка којашто треба да биде јавна, транспарентна и инклузивна, во која граѓаните непосредно учествуваат со давање на свои мислења и забелешки, со учество на стручни лица и вршење на стручна ревизија за да на крајот постапката заврши со давање согласност од надлежното министерство со што се потврдува дека планот е донесен согласно одредбите на законот и прописите донесени врз основа на законот. Вака операционализираната темелна вредност во практиката се гарантира и заштитува преку друга темелна вредност преку владеењето на правото.

Ваквиот уставен стандард произлегува од таму што постапката за донесување на плановите се состои од вкупност на дејствија кои се преземаат последователно, при што законитото преземање на претходното дејствие е предуслов за наредното дејствие во постапката и обратно, незаконитоста на дејствието преземено претходно ја доведува во прашање законитоста на сите други преземени дејствија.

Согласно со член 3 од Законот за локалната самоуправа („Службен весник на Република Македонија“ бр.5/2020 и 202/2024), единици на локалната самоуправа се општините коишто се правни лица и своите надлежности ги извршуваат преку органи избрани непосредно од граѓаните.

Во глава III од Законот, насловена како „Надлежности на општините“, е содржан член 22 во кој е наведена листата на надлежностите на општините. Притоа, општините покрај другото, се надлежни за вршење на работите од областа на урбанистичкото (урбано и рурално) планирање, издавањето на одобрение за градење на објекти од локално значење утврдени со закон, уредувањето на просторот и уредувањето на градежното земјиште. Согласно ставот 2 на овој член, надлежностите од ставот (1) на овој член се извршуваат согласно со стандардите и постапките утврдени со закон, а во ставот 3 е уредено дека со закон се утврдуваат работите од надлежност на општината кои таа задолжително ќе ги врши.

Според членовите 29 и 30 од Законот за локална самоуправа секој граѓанин поединечно или заедно со другите може да поднесува претставки и предлози за работата на органите на управата и општинската администрација. При изготвување на прописите на општината, советот, градоначалникот, може претходно да организира јавни трибини, анкети и од граѓаните да побара мислење.

Според член 32 став 1 од Законот, Советот е претставнички орган на граѓаните кој одлучува во рамките на надлежностите на општината.

Од вака наведените уставни и законски одредби, произлегува дека согласно начелото на супсидијарност, општините се надлежни само за она што со Уставот и закон е предвидено како нивна надлежност (член 20 од Законот за локалната самоуправа). Во насока на ова, основната улога и надлежност на општината како единица на локалната самоуправа е уредување и хуманизација на просторот, урбанистичко планирање на истиот и таа се остварува преку донесување на урбанистички планови и програми. Своите надлежности општините ги остваруваат преку органите на општината (совет и градоначалник), а советот е претставнички орган на граѓаните со точно пропишани законски надлежности.

Со Законот за просторно и урбанистичко планирање („Службен весник на Република Македонија“ брoj 199/2014, 44/2015, 44/2015, 193/2015, 31/2016, 163/2016, 64/2018 и 168/18) се уредуваат условите и системот на просторното и урбанистичкото планирање, видовите на планска документација и постапката за изработување и донесување на истата како и други прашања од областа на просторното и урбанистичкото планирање.

Од горнаведените законски одредби произлегува дека законодавецот, во функција на обезбедување на уредувањето и хуманизацијата на просторот и заштитата и унапредувањето на животната средина и на природата, утврдил прецизна регулатива во врска со планирањето на просторот, точно определувајќи ги плановите за просторно и урбанистичко планирање, нивната содржина и постапката за нивно донесување. Ваквата формулација значи дека сите инволвирани субјекти во процесот на планирање имаат законска обврска во изработка, донесување и спроведување на плановите да обезбедат похумано живеење и работа на граѓаните, рамномерен и просторен развој на населените места и градби, рационално и одржливо користење на просторот, заштита на културно наследство и заштита и унапредување на животната средина и природа, усогласеност со европските нормативи и стандарди во планирање и уредување на просторот што е и интенција на Законот за просторно и урбанистичко планирање.

Според член 3 од Законот за просторно и урбанистичко планирање, изработувањето, донесувањето и спроведувањето на Просторниот план на Република Македонија, урбанистичките планови, регулацискиот план на генерален урбанистички план, урбанистичко планската документација и урбанистичко-проектната документација се работи од јавен интерес.

Со член 4 од Законот се одредуваат основните начела во процесот на планирање и уредување на просторот. Ставот 2 ги дефинира начелата и тоа рамномерен просторен развој, рационално уредување и користење на просторот, услови за хумано живеење и работа на граѓаните, надминување на урбаните бариери на лицата со инвалидитет, оддржлив развој, заштита и унапредување на животната средина и природата, заштита на недвижното културно наследство, заштита од воени разурнувања, од природни и технолошки катастрофи и хаварии и јавност во постапка за донесување и спроведување на планската документација. Член 5 од Законот е поимник за изразите употребени во Законот со нивното значење.

Со Законот за просторно и урбанистичко планирање се уредуваат условите и системот на просторното и урбанистичкото планирање, видовите на планска документација и постапката за изработување и донесување на истата како и други прашања од областа на просторното и урбанистичкото планирање.
Согласно член 7 став 1 од Законот, во зависност од просторот кој е предмет на планирањето се донесуваат следниве планови: просторен план на Република Македонија и урбанистички планови во кои спаѓаат: генерален урбанистички план, детален урбанистички план, урбанистички план за село и урбанистички план за вон населено место.

Член 9 став 1 од Законот го уредува значењето на просторниот план за регион и просторниот план за подрачје од јавен интерес за Републиката. Според став 2 од истиот член, просторен план за регион се изработува за подрачје кое претставува географска, економска или функционална целина утврдена со просторниот план. Согласно став 5 од истиот член 9, планот се изработува согласно Просторниот план и содржат насоки за намена на земјиштето и користењето на просторот, просторна разместеност на населените места и зоните од стопанска и нестопанска дејност, сообраќајна и друга инфраструктура, стратешка оцена на влијание врз животната средина, плански мерки за заштита и унапредување на животната средина и природата, мерки за заштита на недвижното културно наследство, мерки за заштита од воени разурнувања, мерки за заштита од природни и технолошки катастрофи и хаварии, параметри за спроведување на планот и соодветни графички прикази.

Согласно со член 11 од Законот, детален урбанистички план, за каков што се работи во конкретниот случај, се донесува за плански опфат за кој е донесен генерален урбанистички план. Деталниот урбанистички план содржи текстуален дел и графички приказ на планските решенија на опфатот, како и нумерички дел со билансни показатели за планскиот опфат и за инфраструктурата.

Член 13 од Законот за просторно и урбанистичко планирање го уредува планирањето на урбанистички план за вон населено место кој се донесува за плански опфат кој не е опфатен со генерален урбанистички план и со урбанистички план за село.

Понатаму, согласно член 16 од Законот, изработување на урбанистички планови вршат правни лица кои поседуваат лиценца, што ја издава органот на државната управа надлежен за вршење на работите од областа на уредување на просторот под услови утврдени во овој член од Законот.

Член 18 од Законот го уредува начинот и постапката за одземање на линценци и овластувања на правните лица изработувачи на урбанистички планови, урбанистичко-плански документации, урбанистичко -проектни документации и регулациски план на генерален урбанистички план.

Според член 20 од Законот, за изработување на плановите од член 7 став 1 точка 2 на овој закон, општините и Градот Скопје донесуваат годишна програма. Програмата, општините и Градот Скопје ја доставуваат до органот на државната управа надлежен за вршење на работите од областа на уредувањето на просторот и задолжително ја објавуваат во службено гласило.

Според член 24 став 1 од Законот, постапката за изработување и донесување на урбанистички планови, регулациски планови на генерални урбанистички планови, урбанистичко-плански документации и урбанистичко-проектни документации се спроведува во електронска форма преку информациски систем е-урбанизам.

Според член 26 став 1 од Законот, урбанистичките планови од членот 7 став (1) точка 2 на овој закон, регулациските планови на генерален урбанистички план и урбанистичко-планските документации од член 7 став (2) на овој закон се изработуваат врз основа на планска програма со која се утврдува границата и содржината на планскиот опфат и истата се состои од текстуален и графички дел.

Согласно ставот 2 на истиот член, планската програма се изработува од страна на комисијата за урбанизам на органот надлежен за донесување на урбанистичкиот план односно за одобрување на урбанистичко – планската документација или од страна на правно лице со лиценца за изработување на урбанистички планови, а истата ја одобрува градоначалникот на општината, градоначалникот на општината на Градот Скопје односно градоначалникот на Градот Скопје.

Со член 28 од Законот се уредува прашањето за стратегиска оцена за влијание врз животната средина и врз здравјето на луѓето.

Согласно со член 31 од Законот, нацртот на генералниот урбанистички план, предлогот на деталниот урбанистички план, предлогот на урбанистичкиот план за село и предлогот на урбанистичкиот план за вон населено место го изработува изработувачот на урбанистичкиот план, во согласност со одобрената планска програма од член 26 на овој закон.

Според член 32 став 1 од Законот, субјектите кои ги вршат работите од областа на заштита на животната средина, заштита на културното наследство, заштитата и спасувањето, здравствената заштита, социјалната заштита, образованието, земјоделието, водостопанството, транспортот и врските, воздухопловството, безбедноста, јавните патишта, како и субјектите надлежни за изградба и одржување на сообраќајна, водоводна, канализациона, електроенергетска, телекомуникациска, топловодна и гасоводна инфраструктура, должни се да ги достават сите податоци и информации со кои располагаат до изработувачот на просторниот план, урбанистичкиот план, урбанистичко-планската документација и урбанистичко-проектна документација.

Организирањето на јавната презентација и јавната анкета на плановите го врши општината. Согласно со член 35 став 3 од Законот за просторно и урбанистичко планирање за одржување на јавна презентација и јавна анкета се известуваат субјектите од член 32 став (1) на овој закон, во електронска форма преку информациски систем е-урбанизам, а се објавува и соопштение во информациски систем е-урбанизам, како и во две јавни гласила, најмалку три работни дена пред започнувањето на јавната анкета, во кое задолжително се наведува називот на планот, времето и местото на одржување на јавната анкета, времето и местото на одржување на јавната презентација, местоположбата и површината на опфатот на планот како и имињата на улиците кои се во рамки на опфатот на планот, а се објавува и соопштение во информациски систем е-урбанизам, како и во две јавни гласила, најмалку три работни дена пред започнувањето на јавната анкета.

Јавната презентација и јавната анкета се спроведуваат со излагање на планот на јавно место кое се наоѓа во општината или во просториите на општината. Јавната анкета трае најмалку десет работни дена, во кој рок заинтересираните граѓани и правни лица од конкретното подрачје опфатено со планот можат да достават забелешки, предлози и мислења на анкетни листови (во електронска или писмена форма).

Според Законот за просторно и урбанистичко планирање, извештај од јавната анкета со образложение за прифатените и неприфатените забелешки за плановите изработува стручна комисија формирана од градоначалникот на општината, која е составена од три члена, и тоа: претставник на изработувач на планот, вработено лице во општинската администрација надлежно за урбанистичко планирање и стручен работник од областа на урбанистичкото планирање. Според член 35 став 11 од Законот, извештајот е составен дел на одлуката за донесување на предлогот на планот, а согласно ставот 12, врз основа на извештајот, комисијата е должна писмено да го извести секое лице кое поднело анкетен лист со образложение за прифаќање или неприфаќање на неговите забелешки или предлози при што лицата кои поднеле анкетен лист во електронска форма се известуваат електронски преку информациски систем е –урбанизам, а лицата кои поднеле анкетен лист во хартиена форма се известуваат писмено.

Според член 37 став 1 од Законот, на нацртот на Просторен план, на конечниот предлог на урбанистичките планови од членот 7 став (1) точка 2 на овој закон, на урбанистичко-планската документација од член 7 став (2) на овој закон како и на проектот за инфраструктура, се врши стручна ревизија со која се утврдува дали истите се изработени во согласност со одредбите на овој закон и прописите донесени врз основа на овој закон. Според ставот 6 на истиот член, за извршената стручна ревизија, се изготвува извештај за стручна ревизија на урбанистичкиот план, урбанистичко-планската документација и проектот за инфраструктура, во кој се констатира дали истите се изработени во согласност со одредбите на овој закон и прописите донесени врз основа на истиот или имаат недостатоци кои треба да се отстранат.

Согласно со член 38 став 1 од Законот, на плановите од членот 7 став (1) точка 2 на овој закон изработени во форма на предлог план и за кои е изготвен позитивен извештај за стручна ревизија согласно член 37 на овој закон, согласност дава органот на државната управа надлежен за вршење на работите од областа на уредувањето на просторот, со која се потврдува дека истите се изработени во согласност со одредбите на овој закон и прописите донесени врз основа на овој закон. Според ставот 2 на истиот член, надлежниот орган од став (1) на овој член е должен во рок од 10 работни дена од денот на поднесувањето на барањето за добивање на согласност од страна на донесувачот на планот, да издаде согласност или да достави известување за констатирани недостатоци на урбанистичкиот план до донесувачот на урбанистичкиот план, во електронска форма преку информацискиот систем е-урбанизам, а во спротивно ќе се смета дека согласноста е издадена.

Со членот 39 од Законот се пропишува постапката за донесување на урбанистичкиот план. Според ставот 1 на овој член, градоначалникот на општината, општината во Градот Скопје и Градот Скопје е должен најдоцна три работни дена по добивање на согласноста од член 38 став (2) на овој закон, а доколку не е издадена согласност и не е доставено известување за констатирани недостатоци на урбанистичкиот план, по истекот на рокот за издавање на согласност утврден во член 38 став (2) на овој закон, да го достави предлогот на планот во електронска форма преку информацискиот систем е-урбанизам, до Советот на општината, општината во Градот Скопје и Градот Скопје, а претседателот на Советот е должен предлогот на планот да го стави на првата наредна седница на Советот, а Советот е должен да одлучи по истиот на истата седница.

Членот 50 од Законот е укинат со Одлуката на Уставниот суд У.бр.136/2016 од 5 јули 2017 година („Службен весник на РМ“ бр.90/17), а со него се уредува урбанистичко-планска документација за градби од посебен интерес.

Согласно член 70 став 1 од Законот, регулацискиот план на генерален урбанистички план, урбанистичко-планската документација, архитектонско-урбанистичкиот проект со кој се формираат градежни парцели, проектот за инфраструктура, се изработуваат на дигитализирани ажурирани геодетски подлоги кои се изработуваат од страна на трговци поединци овластени геодети и трговски друштва за геодетски работи.

Во членот 70 став 5 од Законот е предвидено дека, за урбанистичките планови, регулацискиот план на генерален урбанистички план, урбанистичко-планската документација и урбанистичко-проектна документација чија изработка е предвидена во годишната програма за финансирање на изработка на урбанистички планови, регулациски планови на генерални урбанистички планови, урбанистичко-планска документација и урбанистичко-проектна документација од член 22 став (2) на овој закон, Агенцијата за катастар на недвижности врши ажурирање на катастарските планови, издава заверени дигитализирани катастарски планови и врши дигитално преклопување, без надомест.

Од изнесената анализа како и правната и фактичката состојба според Судот произлегува дека законитоста на Одлуката со која е донесен предметниот план не може да се оспори од наводите изнесени во иницијативата согласно со одредбите од Законот за урбанистичко планирање (кој не бил во сила во времето на донесување на оспорената одлука) туку согласно одредбите од Законот за просторното и урбанистичко планирање (кој бил во сила во времето на донесување), при што анализата од страна на Судот е направена согласно важечките законски прописи во времето на донесување на оспорената одлука.

Во иницијативата подносителот дава навод дека Деталниот урбанистички план не е во согласност со Генералниот урбанистички план без аргументи за неговата неусогласеност, а таквата Одлука е спротивна на член 51 од Уставот. Според Судот, вака изнесениот навод не може да се прифати поради што во овој дел од иницијативата се исполнети условите, согласно член 38 алинеја 3 од Актот на Уставниот суд на Република Северна Македонија, Судот да ја отфрли истата поради процесни пречки .

Во врска со наводите во иницијативата дека оспорената одлука не била во согласност со Правилникот за стандарди и нормативи за уредување на просторот, кои според Законот задолжително се применуваат при изработување на деталните урбанистички планови, Судот утврди дека согласно член 110 од Уставот не е надлежен да ја оценува согласноста на Одлуката со тој правилник, односно да ја оценува примената на стандардите и нормативите утврдени во истиот.

Правилникот за стандарди и нормативи за урбанистичко планирање е подзаконски акт, исто како и оспорената одлука, па постапувањето на Судот по барањето во иницијативата за оценување на уставноста и законитоста на оспорената Одлука, од аспект на несогласност со одредби од Правилникот, во суштина би значело Судот да одлучува за меѓусебна согласност на акти/прописи од ист правен ранг – подзаконски акти за коишто, согласно член 110 од Уставот, Уставниот суд не е надлежен, поради што Судот оцени иницијативата во овој дел да ја отфрли, согласно член 38 алинеја 1 од Актот на Уставниот суд на Република Северна Македонија.

Прашањето дали во Деталниот урбанистички план при планирање на површините за градба бил планиран пристап до домот од една или од друга улица, дали со вака донесениот план ќе била дадена можност или не за дооформување на градежни парцели на одредени сопственици да откупуваат или не земјиште за Судот е ирелевантно, од причина што тоа се однесува на содржината и стручно-технички прашања поврзани со Деталниот урбанистички план, што е во надлежност на доносителот на планот и надлежните органи кои даваат согласност на истиот.

Наводите дека надлежниот орган не објавил повик за јавна презентација и анкета како сите заинтересирани лица би имале можност да дадат свои забелешки и предлози е неоснован. Од списите по предметот произлегува дека соопштението за организирање и спроведување на јавната анкета со означување на време и место на спроведување било објавено до радио „Александар Македонски“ Кичево и радио „Ускана“ Кичево.

Со оглед на тоа што јавна анкета, на која не учествувал подносителот на иницијативата, била организирана и спроведена, неосновани се наводите во иницијативата за повреда заради неспроведување на повик за јавна презентација и анкета како сите заинтересирани лица би имале можност да дадат свои забелешки и предлози.

Имајќи предвид дека по спроведената анкета се поднесени три анкетни листови со забелешки по однос на планот, Судот оцени дека Општина Кичево во постапката за планирање го испочитувала Законот, поради што се неосновани наводите од иницијативата за негова повреда.

Но, видно од доставениот Извештај за прифатени и неприфатени забелешки за ДУП за измена и дополнување на ДУП за нас. „ДЕВЕАНА“ УЕ „Д“ Блок „Д5“-дел, Општина Кичево може да се види дека како забелешки по јавната анкета дадени се 3 анкетни листови. Анкетен лист од системот Е-урбанизам: Известување од страна на ДЗС-Кичево со бр. 09-90/2 од 25.03.2019 година, која забелешка се прифаќа и по истата ќе биде постапено.Анкетен лист 2 – Мислење од Управата за заштита на културното наследство со бр.17-1384/2 од 01.04.2019 година која забелешка се прифаќа и по истата ќе биде постапено и Анкетен лист 3 од Реџеп Салиу за која забелешка-барање исто така се прифаќа. Согласно Законот за просторно и урбанистичко планирање, Комисијата е должна писмено да го извести секое лице кое поднело анкетен лист со образложение за прифаќање или неприфаќање на неговите забелешки или предлози при што лицата кои поднеле анкетен лист во електронска форма се известуваат електронски преку информациски систем е-урбанизам, а лицата кои поднеле анкетен лист во хартиена форма се известуваат писмено. Доносителот на оспорениот акт и покрај доставената Ургенција на Судот не ги достави до Судот писмените известувања до подносителите на анкетните листови со образложение за прифаќање или неприфаќање на неговите забелешки или предлози. Со оглед на тоа што, пред Судот, не беше презентиран доказ за писмено известување чии забелешки биле прифатени или пак одбиени, Судот изрази сомнение за повреда на член 35 став 12 од Законот за просторно и урбанистичко планирање, а со тоа и на член 8 став 1 алинеи 3, 9 и 10, член 24 и 51 од Уставот.

Изработката на стратегиска оцена за влијание врз животната средина и врз здравјето на луѓето е дел од постапката за донесување на плановите за просторно и урбанистичко планирање. Така, законодавецот во член 28 од Законот за просторно и урбанистичко планирање пропишал дека при донесување на генерален урбанистички план, урбанистички план за село, урбанистички план за вон населено место, локална и државна урбанистичко-планска документација, а при донесување на детален урбанистички план само доколку не била спроведена стратегиска оцена за влијание врз животната средина и врз здравјето на луѓето при донесувањето на генералниот урбанистички план врз основа на кој е изработен предметниот детален урбанистички план, во која смисла донесувачот на урбанистичкиот план е должен по донесување на годишната програма, да донесе одлука за спроведување или одлука за неспроведување на стратегиска оцена за влијание врз животната средина и врз здравјето на луѓето, во која се образложени причините за спроведувањето, односно неспроведувањето на оцената на начин и постапка пропишани со Законот за животната средина.

Според член 65 од Законот за животна средина („Службен весник на Република Македонија“ бр.53/05, 81/2005, 24/07, 159/08, 83/09, 48/10, 124/10, 51/11, 123/12, 93/13, 187/13, 42/14, 44/15, 129/15, 192/15 и 99/18), органот кој го подготвува планскиот документ е должен да донесе одлука за спроведување или одлука за неспроведување на стратегиска оцена во која се образложени причините за спроведувањето, односно неспроведувањето на стратегиска оцена за влијанието на планскиот документ врз животната средина односно кој е должен да ги објави на својата веб-страница, заради запознавање на јавноста, како и да ги достави до органот на државната управа надлежен за работите од областа на животната средина. Органот на државната управа надлежен за работите од областа на животната средина, во рок од 15 дена од денот на приемот на одлуката со која е одлучено да не се спроведува стратегиска оцена, доколку оцени дека се исполнети условите за спроведување на стратегиската оцена на планскиот документ или истиот има значителни влијанија врз животната средина и здравјето на луѓето ќе донесе решение со кое го задолжува органот што го подготвува планскиот документ да спроведе стратегиска оцена на истиот, а решението е должен да го објави на својата веб-страница. Против ваквото решение засегнатата јавност, како и органот што го подготвува документот имаат право на жалба.
Во конкретниот случај, градоначалникот на Општина Кичево, на 05.03.2020 година, донел Одлука за неспроведување на стратегиска оцена, заведена под бр. 12-654/1 во која во точката 1 утврдил дека за планскиот документ Детален урбанистички план УЕ “Д“ Блок “Д5“ КО Кичево, плански период 2018- 2023 кој се носи согласно Законот за просторно и урбанистичко планирање, не е потребно да се спроведе стратегиска оцена за влијанието врз животната средина согласно член 65 од Законот за животна средина.

Во точка 2 од Одлуката е наведено дека Одлуката, заедно со формуларите за определување на потребата од спроведување односно неспроведување на стратегиска оцена се објавува на веб-страната на Општина Кичево.

Во точката 3 од Одлуката, е наведено дека согласно критериумите за определување на тоа дали еден плански документ има влијание врз животната средина од член 65 став 4 од Законот за животната средина и врз основа на податоците од прилог 2 на Правилникот за формата, содржината и образецот на Одлуката за спроведување односно неспроведување на стратегиска оцена и на формуларите за потребата од спроведување односно неспроведување на стратегиска оцена, донесувањето на наведениот плански документ нема да има влијание врз животната средина со причини наведени во Одлуката.

Според точката 4 од истата одлука, против оваа одлука може да се поднесе жалба во рок од 15 дена од денот на објавување на одлуката на веб-страницата.

На 17.03.2020 година, Министерството за животна средина и просторно планирање со Известување ја прифаќа Одлуката за неспроведување на стратегиска оцена со напомена дека истата заедно со формуларите треба задолжително да се објави на веб-страницата на органот кој го подготвува и носи планскиот документ.

И покрај ургенцијата на Уставниот суд за доставување доказ за објава на Одлуката за неспроведување на стратешка оценка за влијанието на веб-страницата на Општина Кичево истиот не беше доставен со што основано се постави прашањето дали Одлуката за неспроведување на стратегиска оцена бр. 12-654/1 од 06.03.2020 година била истакната на веб-страницата на Општината од кој датум тече законскиот рок за запознавање на јавноста и рокот за поднесување на жалба на истата. Необјавувањето на Одлуката на начин и постапка пропишани со Законот за животна средина, значи дека во целост не е запазена постапката за донесување на деталниот урбанистички план предвидена со Законот за просторно и урбанистичко планирање, што води кон повреда на начелото на владеењето на правото, како темелна вредност на уставниот поредок, поради што Судот оцени дека може да се постави прашањето за согласноста на оспорената одлука со член 8 став 1 алинеи 3 и 10 од Уставот на Република Северна Македонија, член 28 став 2 од Законот за просторно и урбанистичко планирање и член 65 од Законот за животната средина.

Во однос на наводот дека доносителот на оспорената одлука ја донел истата без темелна анализа на фактичката состојба односно истата била изработена без да се земат податоци од терен – ажурирана геодетска подлога се неосновани, бидејќи од приложената документација од страна на доносителот на Одлуката, ДОО „КАТ ПЛУС“ Кичево изработил геодетски елаборат за посебни намени за увид на лице место (ажирирана геодетска подлога) под дел. бр. 0815-12/1 одобрено од Агенцијата за катастар на недвижности,а ажурираната геодетска подлога е составен дел на Деталниот урбанистички план за УЕ Д дел од блок Д5 со тех.бр. 03-36/2018 година изготвен од ДООЕЛ “НИМАЕР“-Струга д.е. Скопје.

Од наведеното произлегува дека во постапката за изработување на урбанистичките планови треба да се овозможи директно и ефикасно учество на граѓаните и јавноста во уредувањето и хуманизацијата на просторот и заштитата и унапредувањето на животната средина и природата како темелна вредност на уставниот поредок. Тоа значи дека забелешките на граѓаните дадени во определена фаза од постапката треба да се ефектуираат во наредната фаза од постапката на изработување на урбанистичкиот план, така што ќе бидат вградени во планските решенија доколку бидат прифатени, со што ќе се потврди инклузивноста и транспарентноста на процесот на изработка и донесување на урбанистичките планови. Истото се однесува и на мислењата на органите кои учествуваат во процесот на изработување на урбанистичките планови, коишто, исто така, треба да бидат вградени во планските решенија, пред истите да преминат во наредната фаза од нивното изготвување и донесување.

Со оглед на тоа што во конкретниот случај, во постапката пред Судот не беше презентиран доказ за писмено известување со образложение за прифаќање или неприфаќање на забелешките или предлози на лицата кои поднеле анкетен лист чии забелешки биле прифатени или пак одбиени, а воедно поради фактот што до Судот не беше доставен доказ за објава на Одлуката за неспроведување на стратешка оценка за влијанието на животната средина на веб-страницата на Општина Кичево, Судот оцени дека основано може да се изрази сомнение за согласноста на оспорената одлука со наведените законски и уставни одредби.

Врз основа на наведеното, Судот, со мнозинство гласови, одлучи како во диспозитивот на ова решение.

Ова решение произведува правно дејство од денот на објавувањето во „Службен весник на Република Северна Македонија“.

ПРЕТСЕДАТЕЛ
на Уставниот суд на Република Северна Македонија,
д-р Дарко Костадиновски

* * *

Gjykata Kushtetuese e
Republikës së Maqedonisë së Veriut
KL.nr.6/2025
Shkup, 09.07.2025

Gjykata Kushtetue e Republikës së Maqedonisë së Veriut, në përbërje të Kryetarit të Gjykatës, dr. Darko Kostadinovski dhe gjykatësve Naser Ajdari, mr.Tatjana Vasiq-Bozaxhieva, dr.Jadranka Daboviq-Anastasovska, dr. Osman Kadriu, Dobrilla Kacarska, dr. Ana Pavllovska-Daneva dhe mr. Fatmir Skender, në bazë të nenit 110 të Kushtetutës së Republikës së Maqedonisë së Veriut dhe nenit 73 alineja 1 të Aktit të Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Maqedonisë së Veriut („Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut“ nr.115/2024), në mbledhjen e mbajtur më 9 korrik 2025, miratoi

A K T V E N D I M

1. INICOHET Procedura për vlerësimin e kushtetutshmërisë dhe ligjshmërisë së Vendimit për miratimin e Propozim-Planit të Detajuar Urbanistin për ne. “DEVEANA” UE “D” Blloku “D5” – pjesë, për periudhën planifikuese 2018-2023 (1ha) – Komuna e Kërçovës nr. 08-1747/18 e datës 18.07.2023 (“Gazeta Zyrtare e Komunës së Kërçovës” nr. VII/2023 e datës 19.07.2023).

2. Ky aktvendim do të publikohet në “Gazetën Zyrtare të Republikës së Maqedonisë së Veriut”.

Arsyetim

Fadil Suloski, nëpërmjet të autorizuarës së tij Elizabeta Trpeska, avokate nga Kërçova, parashtroi iniciativë në Gjykatën Kushtetuese të Republikës së Maqedonisë së Veriut për të inicuar procedurë për vlerësimin e kushtetutshmërisë dhe ligjshmërisë së aktit të shënuar në dispozitivin e aktvendimit.

Sipas parashtruesit të iniciativës, vendimi i kontestuar është në kundërshtim me parimin e sundimit të së drejtës dhe në kundërshtim me nenin 51 të Kushtetutës dhe nenin 5, nenin 9 paragrafi 2, nenet 13, 18 dhe 50 të Ligjit për planifikim hapësinor dhe urbanistik.

Me iniciativën, parashtruesi konteston kushtetutshmërinë dhe ligjshmërinë e Vendimit për arsyet e mëposhtme:

1. Plani i detajuar urbanistik nuk është në përputhje me Planin e përgjithshëm urbanistik dhe si i tillë Vendimi është në kundërshtim me nenin 51 të Kushtetutës.

2. Me Vendimin e miratuar është ndryshuar plani i mëparshëm urbanistik në atë mënyrë që KP 4368/1, i cili është në pronësi të Republikës së Maqedonisë së Veriut dhe që paraqet rrugë dhe të cilin parashtruersi i iniciativës e shfrytëzuar për qasje në shtëpinë dhe oborrin e tij, me ndryshimin, një pjesë e parcelës i është bashkëngjitur parcelës ndërtimore 5.20 dhe i është dhënë mundësia përdoruesit të asaj parcele ta blinte atë dhe kështu të pengonte rrugën – qasjen në shtëpinë e parashtruesit të iniciativës.

Me miratimin e propozim – vendimit të kontestuar, nuk është zbatuar neni 5 dhe neni 9 paragrafi 2 i Ligjit, respektivisht me miratimin e tij, nuk është realizuar as interesi publik dhe as interesi privat dhe kjo çon në pasiguri juridike për qytetarët. Domethënë, kjo u jep mundësinë qytetarëve të caktuar -pronarëve të formojnë më tej parcela ndërtimore me blerjen e parcelës në dëm të parashtruesit të iniciativës.

Me Vendimin e miratuar, qasja e nevojshme e parashtruesit të iniciativës në GP nr. 5.1 u sigurua nga krahu i banimit 5, gjë që nuk ishte rasti në vend, respektivisht ai nuk ka pasur qasje për të hyrë në shtëpinë e tij sepse duhej të kalonte nëpër hapësira ndihmëse.

Gjatë miratimit të Vendimit, nuk është respektuar neni 18 i Ligjit për planifikim hapësinor dhe urbanistik, sepse dokumentacioni nuk përmbante të dhënat e nevojshme, pa një analizë të plotë të gjendjes faktike, pra është përgatitur pa marrë të dhëna nga terreni – bazë gjeodezike e azhurnuar.

3. Në procedurën për miratimin e propozim – vendimit të kontestuar, nuk është zbatuar neni 50 i Ligjit për planifikim hapësinor dhe urbanistik, pra organi kompetent nuk ka publikuar një thirrje për prezantim publik dhe anketë në mënyrën e përcaktuar në nenin 50 paragrafi 3 të Ligjit, në mënyrë që të gjitha palët e interesuara të kenë mundësinë të japin vërejtjet dhe sugjerimet e tyre.

Bazuar në të gjitha sa më sipër, parashtruesi i iniciativës propozon që Gjykata Kushtetuese të inicojë procedurë për vlerësimin e kushtetutshmërisë dhe ligjshmërisë së vendimit të kontestuar dhe ta anulojë atë.

Në seancë, Gjykata përcaktoi se më 18 korrik 2023, Këshilli i Komunës së Kërçovës miratoi Vendim për miratimin e një Plani Urbanistik të Detajuar për ne. “DEVEANA” UE “D” Blloku “D5” – pjesë, për periudhën planifikuese 2018-2023 (1ha) – Komuna e Kërçovës nr. 08-1747/18, botuar në “Gazetën Zyrtare të Komunës së Kërçovës” nr. VII/2023 të datës 19.07.2023.

Vendimi u miratua në bazë të nenit 39 paragrafi 1 pika 1 dhe nenit 36 paragrafi 1 pika 15 të Ligjit për vetëqeverisje lokale (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë” nr. 5/02) në përputhje me nenin 23 paragrafi 1 pika 7 të Statutit të Komunës së Kërçovës (“Gazeta Zyrtare e Komunës së Kërçovës” nr. 9/2013) dhe në lidhje me nenin 39 paragrafi 5 të Ligjit për planifikim hapësinor dhe urbanistik (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë” nr. 199/14, 44/15, 193/15, 31/16, 163/1), në mbledhjen e 23-të të mbajtur më 18.07.2023.

Në nenin 1 të Vendimit parashikon se miratohet Propozim -Plani i Detajuar Urbanistik për ne. “DEVEANA” UE “D” Blloku “D5” – pjesë, me Propozim – Planin e përgatitur nga “Nimaer” shpknjp Strugë d.e. Shkup, me nr. teknik 03- 36/18 të Marsit 2023.

Në përputhje me nenin 2 të Vendimit, plani nga neni 1 i këtij Vendimi përmban: bazën dokumentare, dokumentacionin e planit, pjesën tekstuale, pjesën numerike, pjesën grafike, Vendimin për inicimin e Planit të Detajuar Urbanistik për ne. “DEVEANA” UE “D” Blloku “D5”, pjesë, me nr. 07-3389/35 të datës 25.12.2015 dhe plotësimin e Vendimit për inicim me nr. 08-2325/5 të datës 26.10.2020, raportin mbi shqyrtimin nga ekspertët të Propozim – Planit Përfundimtar të përgatitur nga “Bild Urban” SHPKNJP, Shkup, me nr. teknik. 0901/64/20 nga qershori 2023, mendim eksperti mbi Propozim – Planin nga komisioni i ekspertëve për planet urbanistike të Komunës së Kërçovës nr. 10-702/1 datë 19.03.2019, Raport mbi anketën publike dhe prezantimin publik të propozim – planit me nr. 10-702/9 nga 12.04.2019 dhe pëlqimin e Propozim – Planit Përfundimtar, të lëshuar nga Ministria e Transportit dhe Lidhjeve – Sektori për Planifikim Hapësinor në Shkup, nr. 21-3149/2 nga 10.07.2023.

Në nenin 3 përcakton se në përputhje me nenin 42 paragrafët 3, 4, 5, 6 dhe 7 të Ligjit për planifikim hapësinor dhe urbanistik (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë” nr. 199/14, 44/15, 193/15, 31/16, 163/1), vendimi për miratimin e planit urbanistik ngarkohet detyrimisht në formë elektronike në sistemin informativ e-urbanizëm nga ana e miratuesit të planit urbanistik, plani urbanistik i miratuar bëhet pjesë integrale e regjistrit elektronik të planeve urbanistike të miratuara brenda sistemit informativ e-urbanizëm, në të cilin kanë qasje miratuesi i planit urbanistik, organi i administratës shtetërore përgjegjës për kryerjen e punëve në fushën e planifikimit hapësinor, Agjencia e Planifikimit Hapësinor dhe Agjencia e Kadastrës së Patundshmërive, miratuesi i planit urbanistik është i detyruar të publikojë një kopje të planit urbanistik të miratuar në formë elektronike në faqen e saj të internetit, AKP-ja është e detyruar brenda tetë ditë pune nga marrja e njoftimit në formë elektronike përmes sistemit informativ e-urbanizëm të kryejë një mbivendosje dixhitale dhe plani urbanistik i miratuar nuk mund të zbatohet para se të përmbushen kushtet nga paragrafi 3 dhe paragrafi 6 të nenit 39 të Ligjit për planifikim hapësinor dhe urbanistik (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë” nr. 199/14, 44/15, 193/15, 31/16,163/1).

Neni 4 i Vendimit përcakton se plani do të zbatohet nga Departamenti i Urbanizmit dhe Komunikacionit të Komunës së Kërçovës.

Sipas nenit 5 të Vendimit, ky Vendim hyn në fuqi në ditën e tetë nga dita e publikimit të tij në “Gazetën Zyrtare të Komunës së Kërçovës“.

III

Gjykata, në një procedurë të mëparshme, bazuar në dokumentacionin e parashtruar nga miratuesi i aktit të kontestuar, përcaktoi situatën faktike si në vijim:

Eran Alimovski nga Kërçova më 08.10.2015 parashtroi kërkesë në Komunën e Kërçovës për inicimin e iniciativës për ndryshimin dhe plotësimin e planeve urbanistike.

Me Njoftimin e datës 25.10.2015, Komuna e Kërçovës e informon atë se iniciativa është shqyrtuar dhe kërkon nga parashtruesi i kërkesës të prononcohet nëse pajtohet të fillojë një procedurë për ndryshimin dhe plotësimin e PDU-së në kompaninë tonë. “DEVEANA” me vetëfinancim.

Parashtruesi i kërkesës dha pëlqim dhe në bazë të tij, u miratua Vendimi nr. 3389/35 i datës 25.12.2015 për të filluar një procedurë për përgatitjen e ndryshimit dhe plotësimit të PDU-së për kompaninë tonë. “DEVEANA” UE “D” Blloku “D5” – pjesa.

SHPK “KAT PLUS” Kërçovë ka përgatitur elaborat gjeodezik për qëllime të veçanta për inspektim në vend (bazë gjeodezike e azhurnuar) sipas pjesës nr. 0815-12/1 të datës 05.01.2016 të miratuar nga Agjencia e Kadastrës së Patundshmërive. Baza gjeodezike e azhurnuar është pjesë integrale e Planit të Detajuar Urbanistik për pjesën UE D të bllokut D5 me nr. teknik 03-36/2018 të përgatitur nga SHPKNJP “NIMAER”-Strugë d.e. Shkup.

Me Aktvendimin nr. 09-2098/1 të datës 29.08.2016, u formua Komisioni i Planifikimit Urbanisik të Komunës së Kërçovës.

SHPKNJP “NIMAER”-Strugë d.e. Shkup më 01.02.2018 paraqiti një kërkesë në Komunën e Kërçovës për miratimin e programit të planit për PDU-në.

Programi i Planit të Detajuar Urbanistik për ne. “DEVEANA” UE “D” Blloku “D5” – pjesë, Komuna e Kërçovës, me numër 03-39/18 nga 01.02.2018 nga shkurti 2018, më 16.02.2018 u verifikua dhe u miratua nga Komuna e Kërçovës me vërtetimin e regjistrimit të programit të miratuar planit.

Më 05.03.2018, Komisioni i Ekspertëve për Planet Urbanistike i dërgoi Kryetarit të Komunës së Kërçovës Propozim për miratimin e Programit të Planifikimit për ndryshimin e PDU-së nr. 10-310/2, dhe Kryetari i Komunës, me Aktvendimin nr. 10-310/3 nga 07.03.2018, miraton Programin e Planit të përgatitur nga SHPKPNJ “NIMAER”-Strugë d.e. Shkup, për përgatitjen e Planit të Detajuar Urbanistik për ne. “DEVEANA” UE “D” Blloku “D5” – pjesë, Komuna e Kërçovës me numër 03-39/18 të datës 01.02.2018.

Komisioni i Planifikimit Urbanistik ka përgatitur një Raport të Mendimit të Ekspertit mbi Planin Urbanistik – PDU për ne. “DEVEANA” UE “D” Blloku “D5” – pjesë, Komuna e Kërçovës – Mendim sipas nr. 03-310/5 të datës 16.04.2018.

SHPKNJP “NIMAER”-Strugë d.e. Shkup veproi mbi raportin e Komisionit dhe përgatiti përgjigje për të vepruar mbi vërejtjet e mendimit të ekspertit mbi PDU për UE “D” pjesë të bllokut “D5” nr. 03-254-2/18 të datës shkurt 2019 dhe dërgoi plan të korrigjuar nga SHPKNJP “NIMAER”-Struga d.e. Shkup.

Komisioni i Planifikimit Urbanistik me Raportin e Mendimit të Ekspertit mbi Planin Urbanistik – PDU për ne. “DEVEANA” UE “D” Blloku “D5” – pjesa, Komuna e Kërçovës shprehu mendimin e vet dhe dha një mendim sipas nr. 03-702/1 të datës 19.03.2019 për të vazhduar procedurën për planin në përputhje me rregullativën ligjore.

Më 21.03.2019, kryetari i komunës miratoi: Vendim për të organizuar një studim paraprak me një prezantim publik për ndryshimimin dhe plotësimin e PDU për ne. “DEVEANA” UE “D” Blloku “D5” – pjesë, Komuna e Kërçovës që duhet të zgjasë 10 ditë pune nga 28.03.2019 deri më 10.04.2019, prezantimi publik do të mbahet më 03.04.2019 në hapësirat e Komunës së Kërçovës dhe qytetarët dhe personat juridikë të interesuar do të jenë në gjendje të japin vërejtjet e tyre brenda afatit të përcaktuar në listat anketuese, Shpallja nr. 10-702/3 për organizimin e një prezantimi publik dhe ankete publike, Aktvendimi nr. 10-702/4 për formimin e Komisionit të Ekspertëve për përgatitjen e raportit nga anketa publike për planin urbanistik.

Janë dërguar njoftime për mbajtjen e anketës publike dhe prezantimit publik nr. 10-702/5 deri te Drejtoria për Mbrojtje dhe Shpëtim të Republikës së Maqedonisë, Qendra Rajonale Kërçovë, Ndërmarrja Publike për Veprimtari Komunale “Komunalec”, Kërçovë, Njësia për Zjarrfikje Kërçovë, SHA Telekomunikimet e Maqedonisë Kërçovë, NP “Studencica”, Ministria e Mjedisit Jetësor dhe Planifikimit Hapësinor Shkup, EVN Maqedoni SHA Shkup, KEC Kërçovë, Administrata për Mbrojtjen e Trashëgimisë Kulturore e Ministrisë së Kulturës.

Njoftimi për zbatimin e prezantimit publik dhe anketës publike u dërgua në Radio “Aleksandar Makedonski” Kërçovë dhe Radio “Uskana” Kërçovë për transmetim, siç shihet nga materialet e dërguara.

Konfirmime u dhanë nga radioja “Aleksandar Makedonski” Kërçovë dhe radioja “Uskana” Kërçovë për transmetimin e njoftimit për zbatimin e prezantimit publik dhe anketës publike.

Nga prezantimi publik i mbajtur sipas PDU-së për ne. “DEVEANA” UE “D” Blloku “D5”-pjesa, u përpilua Procesverbali nr. 10-702/7-1 i datës 03.04.2019.
Edhe pse u dërguan 3 fletë anketuese, siç shihet nga Raporti mbi vërejtjet e pranuara dhe të papranuara për planin e detajuar urbanistik për ndryshimin dhe plotësimin e PDU-së për ne. “DEVEANA” UE “D”, Blloku “D5”-pjesa, Komuna e Kërçovës nr. 10-702/9 datë 12.04.2019, vetëm një fletë anketuese e datës 03.04.2019 u dërgua në Gjykatë.

Nga SHPKNJP “NIMAER”-Strugë d.e. Shkup ka përgatitur një propozim plan të ri për PDU-në për pjesën UE D të bllokut D5 nr. 03-36/2018 nga janari 2020.
Më 24.01.2020, kërkesë për mendim nr. 10-217/1 u dërgua në Agjencinë e Kadastrës së Patundshmërive.

Më 04.02.2020, Agjencia e Kadastrës së Patundshmërive, me njoftimin nr. 0939-1469/1 nga 27.01.2020, informoi Komunën se kushtet për dhënien e mendimi pozitiv janë përmbushur.

Komuna e Kërçovës i ka kërkuar Kompanisë së Tregtisë dhe Shërbimeve BILD URBAN SHPKNJP Shkup një shqyrtim nga ekspertë të ndryshimit dhe plotësimit të PDU-së për ne. “DEVEANA” UE “D” Blloku “D5” – pjesë, i përgatitur nga SHPKNJP “NIMAER”-Struga d.e. Shkup me nr. teknik. 03-36/2018 nga Janari 2020.

Në shkurt 2020, BUILD URBAN d.o.o.el. nga Shkupi përgatiti Raport mbi Rishikimin e përfunduar të Ekspertit të Planit të Detajuar Urbanistik për Njësinë Urbane D, pjesë e bllokut D5, KO Kërçovë 3, Komuna e Kërçovës me nr. teknik 0901/64/20.

Për më tepër, si dokumentacion janë dërguar edhe programet për rregullimin e tokës ndërtimore për zonën e Komunës së Kërçovës për vitet 2016, 2017, 2018, 2019 dhe 2020, të miratuara nga Komuna e Kërçovës.

Më 28.02.2020, Komuna e Kërçovës parashtroi kërkesë për pëlqim në Ministrinë e Transportit dhe Lidhjeve për ndryshimin e Propozim-PDU-në për ne. “DEVEANA” UE “D” Blloku “D5” – pjesë, Komuna e Kërçovës, i përgatitur nga SHPKNJP “NIMAER”-Struga d.e. Shkup me nr. teknik 03-36/2018 nga janari 2020.

Më 27 mars 2020, Ministria e Transportit dhe Lidhjeve nuk dha pëlqim dhe ia ktheu dokumentacionin Komunës së Kërçovës. Ministria bëri vërejtjet e mëposhtme në lidhje me procedurën e zhvilluar:
„- Mendimi i ekspertit të Komisionit të Planifikimit Urbanistik në përputhje me Nenin 23 të Ligjit u përgatit për ndryshimin dhe plotësimin e PDU-së…, ndërsa Propozim – plani u përgatit për PDU-në…

– Komisioni/komuna duhet të shprehë mendimin e saj mbi mospërputhjen e titullit të planit. Të rishikohet dhe harmonizohet zbatimi i procedurës për kryerjen e prezantimit publik dhe anketës publike sipas planit, duke marrë parasysh se propozim – plani dhe propozim – plani përfundimtar u përgatitën për PDU-në…, dhe jo për ndryshimin dhe plotësimin e PDU-së… (Vendimi për themelimin e një komisioni ekspertësh sipas nenit 35 të Ligjit dhe Njoftimi për organizimin e prezantimi publik dhe anketës publike sipas planit i referohen ndryshimit dhe plotësimit të PDU-së…).

– Të dërgohet Konkluzë mbi nevojën për zbatimin e anketës së përsëritur publike me një prezantim publik të planit, duke marrë parasysh mospërputhjen në titujt e planit dhe procedurën e zhvilluar.

– Të dërgohet Vendim për zbatimin/moszbatimin e një vlerësimi strategjik të ndikimit në mjedisin jetësor.

– Të dërgohet Mendim nga Ministria e Mjedisit Jretësor dhe Planifikimit Hapësinor mbi pranimin/mospranimin e Vendimit për moszbatimin e një vlerësimi strategjik.

Të dërgohen të dhëna dhe informacione (kushte) nga Ministria e Mjedisit Jetësor dhe Planifikimit Hapësinor – Sektori i Ujërave për Lumin Sushica dhe të përfshihen kushtet dhe kriteret e marra në masat mbrojtëse.

Të dërgohet mendim pozitiv nga Drejtoria për Mbrojtje dhe Shpëtim – PO Kërçovë, duke marrë parasysh vërejtjet e tyre të paraqitura nëpërmjet listës anketuese.

Të kërkohet një deklaratë me shkrim mbi vendimin e planifikimit nga AEK, duke marrë parasysh infrastrukturën e planifikuar në plan dhe të njëjtit nuk u ftuan të marrin pjesë në anketën publike.

Të kërkohet deklaratë me shkrim mbi vendimin e planifikimit nga SHA MER (NER), duke marrë parasysh se ata nuk u kërkuan të jepnin të dhëna dhe informacione dhe nuk u ftuan të merrnin pjesë në anketën publike.

Rekomandohet të merren mendime nga institucionet që kanë instalime brenda fushëveprimit të planifikimit dhe u ftuan në AP dhe PP, por nuk shprehën mendim mbi zgjidhjen e planifikimit. “Nëse janë në listë, por nuk ka lista anketuese prej tyre, nuk ka nevojë.

– Procedura PIM duhet të lidhet me procedurat përkatëse në sistemin e-urbanizmit.”

Në të njëjtën kohë, Ministria vëren se pas harmonizimit të procedurës së kryer me vërejtjet dhe konstatimet e lartpërmendura, është e nevojshme që Komisioni për përgatitjen e raportit mbi anketën publike dhe prezantim publik të shprehë mendim mbi nevojën për të kryer një anketë të re publike dhe prezantim publik.

Më 26.10.2020, Këshilli i Komunës së Kërçovës miratoi Vendim për ndryshimin e Vendimit nr. 3389/35 të datës 25.12.2015 për të filluar një procedurë për përgatitjen e ndryshimit dhe plotësimit të PDU-së për ne. “DEVEANA” UE “D” Blloku “D5” – pjesa me të cilën fshihen fjalët ndryshim dhe plotësim.

Bazuar në vërejtjet e dhëna nga Ministria e Transportit dhe Lidhjeve, Komisioni i Planifikimit Urbanistik, me Konkluzionin nr. 10-217/4 të datës 01.12.2020, vendosi që ky është i njëjti fushëveprim planifikimi, dhe se titulli i planit duhet të korrigjohet në përputhje me ndryshimin e Vendimit të Këshillit nga planifikuesi bazuar në sa më sipër. Komisioni i Planifikimit Urbanistik konsideron se nuk ka nevojë për anketë publike të përsëritur me një prezantim publik për të njëjtën përfshirje planifikimi.

SHPKNJP “NIMAER”-Strugë d.e. Shkup me një Raport mbi veprimet e ndërmarra mbi vërejtjet nga mosdhënia e pëlqimit të PDU-së për ne. “DEVEANA” UE “D” Blloku “D5” – pjesë, Komuna e Kërçovës nr. 03-47/21 nga shkurti 2021 është prononcuar me vendim mbi vërejtjet e Ministrisë së Transportit dhe Lidhjeve dhe ka përgatitur draft plan përfundimtar për PDU-në për ne. “DEVEANA” UE “D” Blloku “D5” – pjesë, Komuna e Kërçovës nr. teknik. 03-36/2018 nga shkurti 2021.

Komuna e Kërçovës ka paraqitur kërkesë nr. 10-54/3 nga 25.03.2021 te Kompania për Tregti dhe Shërbime BUILD URBAN SHPKNJP Shkup për një shqyrtim profesional të ndryshimit dhe plotësimit të PDU-së për ne. “DEVEANA” UE “D” Blloku “D5” – pjesë, i përgatitur nga SHPKNJP “NIMAER”-Struga d.e. Shkup me nr. teknik 03-36/2018 nga shkurti 2021.

Në mars 2021, një Raport mbi Rishikimin Ekspert të Planit të Detajuar Urban për Njësinë Urbanistike D, pjesë e bllokut D5, Komuna e Kërçovës 3, Komuna e Kërçovës u përgatit nga BILD URBAN SHPKNJP nga Shkupi me nr. teknik 0901/64/20.

Më 06.04.2021, Ministria e Transportit dhe Lidhjeve përsëri nuk dha miratim për Propozim – Planin për ne. “DEVEANA” UE “D” Blloku “D5” – pjesë, Komuna e Kërçovës, Komuna e Kërçovës dhe ktheu dokumentacionin me përgjigje:

“-Pika 1 dhe 2

Procedura për miratimin e një PDU-së për ne është harmonizuar. “DEVEANA” UE “D” Blloku “D5” – pjesë, dhe ky është një vendim i Këshillit për ndryshimin e vendimit për të filluar me nr. 08-2325/5 të datës 26.10.2020.

-Pika 3

Eshtë miratuar Konkluzë nga Komisioni për Planifikim Urbanistik me nr. 10-217/4 të datës 01.12.2020.

-Pika 4 dhe 5

Njoftim është marrë nga Ministria e Mjedisit Jetësor dhe Planifikimit Hapësinor me nr. UP1-15-389/2020 të datës 17.03.2020 dhe një Vendim është miratuar për moszbatimin e një vlerësimi strategjik nga Kryetari i Komunës së Kërçovës me nr. 12-654/1 të datës 06.03.2020.

– Pika 6

Për të marrë mendim nga Ministria e Mjedisit Jetësor – Sektori i Ujërave për rrjedhën e planifikuar të ujit – Lumi Sushica. Shtrati i lumit Sushica është marrë nga ndryshimet dhe plotësimet në PPU – për UE “Z” me Blloqet 1, 5 dhe 6, UE “D” me Blloqet 4, 5, 6, 7 dhe 8, UE “G” me Blloqet 1, 2 dhe 5 të miratuara me Vendimin e Këshillit 07-326/3 të datës 31.01.2014, sepse nuk kemi ngushtim të shtratit të lumit, që do të thotë se besojmë se zbatohen të njëjtat kushte të dhëna në PPU nga Ministria e Mjedisit Jetësor, Sektori i Ujërave.

-Pika 7

Është vepruar me Vërejtje në pikën 7, respektivisht është marrë mendim pozitiv nga planifikuesi nga Drejtoria për Mbrojtje dhe Shpëtim.

-Pikat 8, 9 dhe 10

Pikat 8, 9 dhe 10 janë marrë në konsideratë dhe institucionet përkatëse për miratimin e planit kanë dhënë propozimet dhe vërejtjet e tyre, dhe të njëjtat propozime dhe vërejtje janë përfshirë në plan, planifikuesi gjithashtu ka marrë mendime nga institucionet e lartpërmendura në lidhje me korrigjimet në planin e propozuar pas mosdhënies së pëlqimit”.

Për më tepër, programet për zhvillimin e tokës ndërtimore për zonën e Komunës së Kërçovës për vitin 2021, të miratuara nga Komuna e Kërçovës, janë dërguar si dokumentacion.

Më 06.04.2021, Komuna e Kërçovës iu drejtua përsëri Ministrisë së Transportit dhe Lidhjeve me një kërkesë për të dhënë pëlqim për PDU-në për ne. “DEVEANA” UE “D” Blloku “D5” – pjesë, Komuna e Kërçovës, i përpunuar nga SHPKNJP “NIMAER”-Strugë d.e. Shkup me nr. teknik 03-36/2018 të shkurtit 2021 nr. 10-545/5.

Më 20 maj 2021, Ministria e Transportit dhe Lidhjeve nuk e dha pëlqimin, me njoftimin nr. 24-2713/2 për mangësitë e mëposhtme:

„- Shtojca grafike përmbledhëse duhet të plotësohet me një plan ekstrakt nga fushëveprimi i planifikimit fqinj 9 në anën perëndimore). Nëse nuk ka plan, komuna duhet të shprehë mendimin e saj.

– fletës së shtojcës grafike numër 03 “Shtojca grafike përmbledhëse” nga baza e dokumentacionit duhet të përgatitet me një fushëveprim planifikimi të treguar qartë.

– duhet të dërgohen ekstrakte nga planet e certifikuara nga një person i autorizuar. Ekstraktet duhet të jenë në formë dhe përmbajtje në përputhje me aktin nënligjor për përgatitjen e tyre.

– një shtojcë grafike e një Ekstrakti nga PPU duhet t’i bashkëngjitet bazës së Dokumentacionit me një kufi të plotë të UE “D” në të cilin duhet të tregohet kufiri i fushëveprimit të planifikimit të subjektit.

– distancat midis zonave të ndërtimit dhe kufirit të parcelës së ndërtimit ndaj fqinjëve duhet të rishikohen në Dokumentacionin e Planifikimit dhe dispozitat e nenit 40 të Rregullores për Standardet dhe Normat për Planifikimin Urbanistik duhet të miratohen në kushte të veçanta.

– në pjesën tekstuale të Dokumentacionit të Planifikimit, duhet të ofrohet një analizë demografike mbi bazën e së cilës do të ofrohen llogaritjet bazë për dimensionimin e infrastrukturës së planifikuar të furnizimit me ujë, kanalizimeve dhe atmosferës.

– të rishikohet koeficienti i shfrytëzimit në parcelat ndërtimore ku parashikohet një koeficient me vlerë mbi 2 (GP 5.6, 5.7, 5.11, 5.12, 5.13, 5.17, 5.19). Nëse koeficienti i shfrytëzimit është një kuotë e sipërfaqes totale të ndërtuar dhe sipërfaqes së parcelës ndërtimore, vlera e përftuar është 1.99, dhe jo 1.50 e specifikuar në dispozitat e dokumentacionit të planifikimit.

Lidhur me procedurën e udhëhequr, duhet të bashkëngjitet Raporti mbi Rishikimin Ekspert të Propozim Planit Përfundimtar nga shkurti 2021 dhe procedura PIM duhet të lidhet me procedurat përkatëse në e-urbanizëm.

SHPKNJP “NIMAER”-Strugë d.e. Shkup në dhjetor 2021 përgatiti një Plan Përfundimtar të PDU për ne. “DEVEANA” UE “D” Blloku “D5” – pjesë, Komuna e Kërçovës, periudha e planifikimit 2018-2023 nr. 03-36/2018, dhe BUILD URBAN SHPKNJP nga Shkupi përgatitën një Raport mbi Rishikimin Ekspert të Planit të Detajuar Urbanistik për Njësinë Urbane D pjesë e Bllokut D5, Komuna e Kërçovës 3, Komuna e Kërçovës me nr. teknik 0901/64/20 nga janari 2022.

Si Përfundim, Komuna e Kërçovës korrigjon datën e Konfirmimit të Verifikimit të Programit të Planifikimit, me numër 03-39/18 nga 01.02.2018, të përgatitur nga SHPKNJP “NIMAER”-Strugë d.e. Shkup, të PDU-së për ne. “DEVEANA” UE “D” Blloku “D5” – pjesë, Komuna e Kërçovës, nga 16.02.2018 deri më 16.03.2018 dhe bazuar në të njëjtin SHPKNJP “NIMAER”-Strugë d.e. Shkup në mars 2022 përgatiti një Draft Plan Përfundimtar për PDU-në për ne. “DEVEANA” UE “D” Blloku “D5” – pjesë, Komuna e Kërçovës periudha e planifikimit 2018-2023 nr. 03-36/2018. Komuna e Kërçovës më pas aplikoi përsëri për një shqyrtim nga ekspertët te BUILD URBAN SHPKNJP nga Shkupi, e cila përgatiti një Raport mbi Rishikimin Ekspert të Planit të Detajuar Urban për Njësinë Urbane D, Pjesë e Bllokut D5, Komuna e Kërçovës 3, me numër teknik 0901/64/20 nga qershori 2022.

Më 14.07.2022, Komuna e Kërçovës iu drejtua përsëri Ministrisë së Transportit dhe Lidhjeve për të lëshuar pëlqimin e kërkuar, por më 3 tetor 2022, Ministria e Transportit dhe Lidhjeve e njoftoi përsëri Komunën për mangësitë dhe nuk e dha pëlqimin e kërkuar.

SHPK “NIMAER”-Strugë d.e. Shkup, dorëzoi një Plan Përfundimtar për ne në Komunën e Kërçovës. “DEVEANA” UE “D” Blloku “D5” – pjesë, Komuna e Kërçovës, periudha e planifikimit 2018-2023 nr. 03-36/2018 Mars 2023.

Me një kërkesë për shqyrtim nga ekspertë, Komuna më 31.05.2023 i drejtohet përsëri Kompanisë së Tregtisë dhe Shërbimeve BUILD URBAN SHPKNJP Shkup për një shqyrtim nga ekspertë të PDU-së për ne. “DEVEANA” UE “D” Blloku “D5” – pjesë, Komuna e Kërçovës, i përgatitur nga SHPKNJP “NIMAER” – Strugë d.e. Shkup me nr. teknik 03-36/2018 nga Marsi 2023, mbi bazën e të cilit është hartuar Raporti mbi Rishikimin nga Eksperti i Planit të Detajuar Urbanistik për Njësinë Urbane D pjesë e Bllokut D5, Komuna e Kërçovës 3, Komuna e Kërçovës me nr. teknik 0901/64/20 të qershorit 2023.

Më 07.06.2023, Komuna e Kërçovës i drejtohet përsëri Ministrisë së Transportit dhe Lidhjeve për të lëshuar pëlqimin e kërkuar. Më 10 korrik 2023, Ministria e Transportit dhe Lidhjeve informon Komunën dhe lëshon pëlqimin e kërkuar nr. 21-3149/2.

Këshilli i Komunës së Kërçovës, Vendimin për miratimin e një Plani Urbanistik të Detajuar për ne. “DEVEANA” UE “D” Blloku “D5”, – pjesë me periudhë planifikimi 2018-2023 (1ha) Komuna e Kërçovës, të miratuar më 18.07.2023 me nr. 08-1747/18 dhe të publikuar në “Gazetën Zyrtare të Komunës së Kërçovës” nr. VII/2023 të datës 19.07.2023.

Më 13.11.2023, Agjencia e Kadastrës së Patundshmërive njoftoi Komunën dhe dërgoi raport mbi përputhjen digjitale të të dhënave të projektit me të dhënat nga plani kadastral për KK Kërçovë 3 Kërçovë.

Në procedurën para Gjykatës, nuk është dërguar i gjithë dokumentacioni për zbatimin e të gjitha fazave të parashikuara për miratimin e planit të kontestuar.

Njëkohësisht, dokumentacioni që është paraqitur nga miratuesi i aktit të kontestuar në Ministrinë e Transportit dhe Lidhjeve për lëshimin e Pëlqimit të datës 10 qershor 2023, dhe Gjykata nuk e ka atë, është dokumentacioni i mëposhtëm:

– “Mendim nga Ministria e Kulturës – Drejtoria për Mbrojtjen e Trashëgimisë Kulturore nr. 17-2638/2 e datës 09.09.2020;
– Mendim nga Drejtoria për Mbrojtje dhe Shpëtim nr. 09-446/2 të datës 28.12.2020;
– Mendim nga Resurset Kombëtare të Energjisë nr. 03-2927/2 të datës 22.12.2020;
– Mendim nga Agjencia e Aviacionit Civil nr. 12-8/526 të datës 21.12.2020;
– Mendim nga A1 Macedonia SHPKNJP Skopje nr. 11-4321/1 të datës 01.09.2020;
– Mendim nga Telekomi i Maqedonisë SHA Shkup nr. 33913 të datë 08.02.2021;
– Mendim nga Elektrodistribucija SHPKNJP Shkup nr. 10-55/7-50 të datë 07.02.2021;
– Njoftim nga GA-MA
– Mendim nga SHA Mepso nr. 10-7946/1 të datës 25.12.2020;
– Mendim nga AEK nr. 1404-3257/2 të datës 25.12.2020;
– Mendim nga situata e konstatuar nga Agjencia për Kadastër të Patundshmërive nr. 0938-3993/2 të datës 22.03.2023 dhe
– Njoftim nga NP për Rrugë Shtetërore nr. 10-9320/2 të datës 14.09.2020 dhe
– Mendim nga NP Infrastruktura Hekurudhore nr. 2001-3922/2 nga 15 shtatori, 2020 “.

Në pajtim me nenin 8, paragrafi 1, alinetë 3 dhe 10 të Kushtetutës, sundimi i së drejtës dhe rregullimi dhe humanizimi i hapësirës dhe mbrojtja dhe avansimi i mjedisit jetësor dhe natyrës janë vlera themelore të rendit kushtetues të Republikës së Maqedonisë së Veriut.

Sipas nenit 51 të Kushtetutës, në Republikën e Maqedonisë së Veriut, ligjet duhet të jenë në përputhje me Kushtetutën, dhe të gjitha rregullat e tjera me Kushtetutën dhe ligjin. Secili është i detyruar të respektojë Kushtetutën dhe ligjet.

Amendamenti XVII, pika 1 e Kushtetutës përcakton se në njësitë e vetëqeverisjes lokale, qytetarët marrin pjesë drejtpërdrejt dhe nëpërmjet përfaqësuesve në vendimmarrje për çështje me rëndësi lokale, dhe veçanërisht në fushat e shërbimeve publike, urbanizmit dhe planifikimit rural, mbrojtjes së mjedisit, zhvillimit ekonomik lokal, financimit lokal, aktiviteteve komunale, kulturës, sportit, mbrojtjes sociale dhe të fëmijëve, arsimit, mbrojtjes shëndetësore dhe në fusha të tjera të përcaktuara me ligj.

Kushtetuta përcaktoi që rregullimi dhe humanizimi i hapësirës si vlerë themelore e rendit kushtetues operacionalizohet përmes sistemit të planifikimit hapësinor dhe urbanistik, i cili, ndër parime të tjera, bazohet në parimin e mbrojtjes së interesit publik. Ky parim merret parasysh në të gjitha fazat e planifikimit urbanistik, pra në procedurat për përgatitjen, miratimin, zbatimin dhe monitorimin e zbatimit të planeve urbanistike, prandaj ligjvënësi përcaktoi një dispozitë eksplicite sipas së cilës planifikimi urbanistik duhet të mbrojë interesin publik, i cili është përparësi, ndërsa interesi privat sigurohet në përputhje me ligjin. Shqetësimi për interesin publik shprehet edhe përmes procedurave komplekse për miratimin e planeve urbanistike, të cilat përgatiten në faza të ndryshme dhe në një procedurë që duhet të jetë publike, transparente dhe gjithëpërfshirëse, në të cilën qytetarët marrin pjesë drejtpërdrejt duke dhënë mendimet dhe vërejtjet e tyre, me pjesëmarrjen e ekspertëve dhe duke kryer një shqyrtim nga ekspertët, në mënyrë që në fund procedura të përfundojë me miratimin e ministrisë kompetente, e cila konfirmon se plani është miratuar në përputhje me dispozitat e ligjit dhe rregullat e miratuara në bazë të ligjit. Vlera themelore e operacionalizuar në këtë mënyrë garantohet dhe mbrohet në praktikë përmes një vlere tjetër themelore përmes sundimit të së drejtës.

Një standard i tillë kushtetues rrjedh nga fakti se procedura për miratimin e planeve përbëhet nga një sërë veprimesh që ndërmerren në mënyrë sekuenciale, ku ligjshmëria e veprimit të mëparshëm është një parakusht për veprimin tjetër në procedurë dhe anasjelltas, paligjshmëria e veprimit të ndërmarrë më parë vë në pikëpyetje ligjshmërinë e të gjitha veprimeve të tjera të ndërmarra.

Në përputhje me nenin 3 të Ligjit për Vetëqeverisjen Lokale (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë” nr. 5/2020 dhe 202/2024), njësitë e vetëqeverisjes lokale janë komunat, të cilat janë persona juridikë dhe ushtrojnë kompetencat e tyre përmes organeve të zgjedhura drejtpërdrejt nga qytetarët.

Kapitulli III i Ligjit, i titulluar “Kompetencat e Komunave”, përmban Nenin 22, i cili thekson kompetencat e komunave. Përveç kësaj, komunat janë përgjegjëse për kryerjen e detyrave në fushën e planifikimit urbanistik (urbane dhe rurale), lëshimin e lejeve për ndërtimin e objekteve me rëndësi lokale të përcaktuara me ligj, planifikimin hapësinor dhe zhvillimin e tokës ndërtimore. Sipas paragrafit 2 të këtij neni, kompetencat nga paragrafi (1) i këtij neni kryhen në përputhje me standardet dhe procedurat e përcaktuara me ligj, dhe paragrafi 3 përcakton se detyrat brenda kompetencës së komunës që ajo do të kryejë në mënyrë të detyrueshme do të përcaktohen me ligj.

Sipas neneve 29 dhe 30 të Ligjit për Vetëqeverisjen Lokale, çdo qytetar mund të paraqesë individualisht ose së bashku me të tjerët ankesa dhe propozime në lidhje me punën e organeve administrative dhe administratës komunale. Gjatë përgatitjes së rregullave të komunës, këshilli, kryetari i komunës, mund të organizojë paraprakisht forume publike, anketa dhe t’u kërkojë qytetarëve mendimin e tyre.

Sipas nenit 32, paragrafi 1 i Ligjit, Këshilli është një organ përfaqësues i qytetarëve që vendos brenda kornizës së kompetencave të komunës.

Nga dispozitat kushtetuese dhe ligjore të theksuara më sipër, rrjedh se në përputhje me parimin e subsidiaritetit, komunat janë kompetente vetëm për atë që është parashikuar me Kushtetutë dhe ligj si kompetencë e tyre (neni 20 i Ligjit për Vetëqeverisjen Vendore). Në këtë drejtim, roli dhe kompetenca themelore e komunës si njësi e vetëqeverisjes lokale është rregullimi dhe humanizimi i hapësirës, planifikimi urban i saj dhe ushtrohet përmes miratimit të planeve dhe programeve urbane. Komunat i ushtrojnë kompetencat e tyre përmes organeve të komunës (këshillit dhe kryetarit të komunës) dhe këshilli është një organ përfaqësues i qytetarëve me kompetenca ligjore të përcaktuara saktësisht.

Ligji për planifikim hapësinor dhe urbanistik (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë” nr. 199/2014, 44/2015, 44/2015, 193/2015, 31/2016, 163/2016, 64/2018 dhe 168/18) rregullon kushtet dhe sistemin e planifikimit hapësinor dhe urbanistik, llojet e dokumentacionit të planifikimit dhe procedurën për përgatitjen dhe miratimin e tij, si dhe çështje të tjera në fushën e planifikimit hapësinor dhe urbanistik.

Nga dispozitat e mësipërme ligjore rrjedh se ligjvënësi, me qëllim sigurimin e rregullimit dhe humanizimit të hapësirës dhe mbrojtjen dhe përmirësimin e mjedisit dhe natyrës, ka vendosur rregullore të sakta në lidhje me planifikimin hapësinor, duke përcaktuar saktësisht planet hapësinore dhe urbanistike, përmbajtjen e tyre dhe procedurën për miratimin e tyre. Ky formulim do të thotë që të gjitha subjektet e përfshira në procesin e planifikimit kanë një detyrim ligjor në përgatitjen, miratimin dhe zbatimin e planeve për të siguruar një jetë më humane dhe punë për qytetarët, zhvillim të balancuar dhe hapësinor të vendbanimeve dhe ndërtimeve, përdorim racional dhe të qëndrueshëm të hapësirës, mbrojtje të trashëgimisë kulturore dhe mbrojtje e përmirësim të mjedisit dhe natyrës, pajtueshmëri me normat dhe standardet evropiane në planifikimin dhe zhvillimin e hapësirës, që është qëllimi i Ligjit për planifikim hapësinor dhe urbanistik.

Sipas nenit 3 të Ligjit për planifikim hapësinor dhe urbanistik, përgatitja, miratimi dhe zbatimi i Planit Hapësinor të Republikës së Maqedonisë, planeve urbanistike, planit rregullues të planit të përgjithshëm urbanistik, dokumentacionit të planifikimit urbanistik dhe dokumentacionit të projektit urbanistik janë çështje me interes publik.

Neni 4 i Ligjit përcakton parimet themelore në procesin e planifikimit dhe rregullimit të hapësirës. Paragrafi 2 përcakton parimet, përkatësisht zhvillimin e balancuar hapësinor, rregullimin dhe përdorimin racional të hapësirës, kushtet për jetesë dhe punë humane të qytetarëve, tejkalimin e barrierave urbane për personat me aftësi të kufizuara, zhvillimin e qëndrueshëm, mbrojtjen dhe përmirësimin e mjedisit dhe natyrës, mbrojtjen e trashëgimisë kulturore të paluajtshme, mbrojtjen nga shkatërrimet e luftës, fatkeqësitë dhe aksidentet natyrore dhe teknologjike, dhe publicitetin në procedurën për miratimin dhe zbatimin e dokumentacionit të planifikimit. neni 5 i Ligjit është një fjalor i termave të përdorur në Ligj me kuptimet e tyre.

Ligji për planifikim hapësinor dhe urbanistik rregullon kushtet dhe sistemin e planifikimit hapësinor dhe urbanistik, llojet e dokumentacionit të planifikimit dhe procedurën për përgatitjen dhe miratimin e tij, si dhe çështje të tjera në fushën e planifikimit hapësinor dhe urbanistik.
Sipas nenit 7, paragrafi 1 i Ligjit, varësisht nga zona që është objekt planifikimi, miratohen planet e mëposhtme: plani hapësinor i Republikës së Maqedonisë dhe planet urbanistike, të cilat përfshijnë: planin e përgjithshëm urbanistik, planin e detajuar urbanistik, planin urbanistik për një fshat dhe planin urbanistik për një vend të pabanuar.

Neni 9, paragrafi 1 i Ligjit rregullon kuptimin e planit hapësinor për një rajon dhe planit hapësinor për një zonë me interes publik për Republikën. Sipas paragrafit 2 të të njëjtit nen, plani hapësinor për një rajon përgatitet për një zonë që përfaqëson një entitet gjeografik, ekonomik ose funksional të përcaktuar nga plani hapësinor. Sipas paragrafit 5 të të njëjtit nen 9, plani përgatitet në përputhje me Planin Hapësinor dhe përmban udhëzime për qëllimin e tokës dhe përdorimin e hapësirës, shpërndarjen hapësinore të vendbanimeve dhe zonave të aktivitetit ekonomik dhe joekonomik, infrastrukturën e trafikut dhe infrastrukturën tjetër, vlerësimin strategjik të ndikimit në mjedis, masat e planifikimit për mbrojtjen dhe përmirësimin e mjedisit dhe natyrës, masat për mbrojtjen e trashëgimisë kulturore të paluajtshme, masat për mbrojtjen nga shkatërrimet e luftës, masat për mbrojtjen nga fatkeqësitë dhe aksidentet natyrore dhe teknologjike, parametrat për zbatimin e planit dhe paraqitjet grafike të përshtatshme.

Sipas nenit 11 të Ligjit, një plan urbanistik i detajuar, siç është ai në fjalë në këtë rast, miratohet për një fushëveprim planifikimi për të cilin është miratuar një plan urbanistik i përgjithshëm. Plani urbanistik i detajuar përmban një pjesë tekstuale dhe një paraqitje grafike të zgjidhjeve të planifikimit të fushëveprimit, si dhe një pjesë numerike me tregues të bilancit për fushëveprimin e planifikimit dhe infrastrukturën.

Neni 13 i Ligjit për planifikim hapësinor dhe urbanistik rregullon planifikimin e një plani urbanistik për një vend të pabanuar që miratohet për një fushëveprim planifikimi që nuk mbulohet nga një plan urbanistik i përgjithshëm dhe një plan urbanistik për fshat.

Për më tepër, në përputhje me nenin 16 të Ligjit, përgatitja e planeve urbanistike kryhet nga persona juridikë që posedojnë licencë, e cila lëshohet nga organi i administratës shtetërore kompetent për kryerjen e punëve në fushën e planifikimit hapësinor sipas kushteve të përcaktuara në këtë nen të Ligjit.

Neni 18 i Ligjit rregullon mënyrën dhe procedurën për revokimin e licencave dhe autorizimeve të personave juridikë që përgatisin plane urbanistike, dokumentacion urbanistik, dokumentacion urbanistik dhe një plan rregullues të një plani urbanistik të përgjithshëm.

Sipas nenit 20 të Ligjit, për përgatitjen e planeve të theksuara në nenin 7 paragrafi 1 pika 2 të këtij Ligji, komunat dhe Qyteti i Shkupit miratojnë një program vjetor. Programin, komunat dhe Qyteti i Shkupit ia paraqesin organit të administratës shtetërore përgjegjës për kryerjen e punëve në fushën e planifikimit hapësinor dhe e publikojnë atë në mënyrë të detyrueshme në gazetën zyrtare.

Sipas nenit 24 paragrafi 1 të Ligjit, procedura për përgatitjen dhe miratimin e planeve urbanistike, planeve rregulluese të planeve të përgjithshme urbanistike, dokumentacionit të planifikimit urbanistik dhe dokumentacionit të projektit urbanistik kryhet në formë elektronike përmes sistemit informativ e-urbanizëm.

Sipas nenit 26 paragrafi 1 të Ligjit, planet urbanistike të theksuara në nenin 7 paragrafi (1) pika 2 të këtij ligji, planet rregulluese të një plani të përgjithshëm urbanistik dhe dokumentacioni i planifikimit urbanistik i theksuar në nenin 7 paragrafi (2) të këtij ligji përgatiten në bazë të një programi planifikimi i cili përcakton kufirin dhe përmbajtjen e fushëveprimit të planifikimit dhe përbëhet nga një pjesë tekstuale dhe grafike.

Sipas paragrafit 2 të të njëjtit nen, programi i planifikimit përgatitet nga komisioni i planifikimit urban i organit përgjegjës për miratimin e planit urbanistik, pra për miratimin e dokumentacionit të planifikimit urban, ose nga një person juridik me licencë për përgatitjen e planeve urbanistike, dhe miratohet nga kryetari i komunës, kryetari i Komunës së Qytetit të Shkupit, pra kryetari i Qytetit të Shkupit.

Neni 28 i Ligjit rregullon çështjen e vlerësimit strategjik të ndikimit në mjedis dhe shëndetin e njeriut.

Në përputhje me nenin 31 të Ligjit, drafti i planit të përgjithshëm urbanistik, propozimi i planit të detajuar urbanistik, propozimi i planit urbanistik për fshat dhe propozimi i planit urbanistik për një vend të pabanuar përgatiten nga përpiluesi i planit urbanistik, në përputhje me programin e miratuar të planifikimit të theksuar në nenin 26 të këtij ligji.

Sipas nenit 32 paragrafi 1 të Ligjit, subjektet që kryejnë aktivitete në fushën e mbrojtjes së mjedisit, mbrojtjes së trashëgimisë kulturore, mbrojtjes dhe shpëtimit, mbrojtjes së shëndetit, mbrojtjes sociale, arsimit, bujqësisë, menaxhimit të ujërave, transportit dhe lidhjeve, aviacionit, sigurisë, rrugëve publike, si dhe subjektet përgjegjëse për ndërtimin dhe mirëmbajtjen e infrastrukturës së trafikut, furnizimit me ujë, kanalizimeve, energjisë elektrike, telekomunikacionit, ujit të ngrohtë dhe gazit, janë të detyruara t’i paraqesin të gjitha të dhënat dhe informacionet në dispozicion hartuesit të planit hapësinor, planit urbanistik, dokumentacionit të planifikimit urbanistik dhe dokumentacionit të projektit urbanistik.

Organizimi i prezantimit publik dhe anketës publike të planeve kryhet nga komuna. Në përputhje me nenin 35 paragrafi 3 të Ligjit për planifikim hapësinor dhe urbanistik, subjektet e përmendura në nenin 32 paragrafi (1) të këtij ligji duhet të njoftohen për mbajtjen e një prezantimi publik dhe një ankete publike, në formë elektronike përmes sistemit informativ e-urbanism, dhe njoftimi duhet të publikohet në sistemin informativ e-urbanism, si dhe në dy media publike, të paktën tre ditë pune para fillimit të anketës publike, i cili duhet të përfshijë emrin e planit, kohën dhe vendin e anketës publike, kohën dhe vendin e prezantimit publik, vendndodhjen dhe zonën e fushëveprimit të planit, si dhe emrat e rrugëve brenda fushëveprimit të planit dhe një njoftim duhet të publikohet në sistemin informativ e-urbanism si dhe në dy media publike, të paktën tre ditë pune para fillimit të anketës publike. Prezantimi publik dhe anketa publike duhet të kryhen duke e shfaqur planin në një vend publik të vendosur në komunë ose në ambientet e komunës. Sondazhi publik zgjat të paktën dhjetë ditë pune, gjatë së cilës kohë qytetarët e interesuar dhe personat juridikë nga zona specifike e mbuluar nga plani mund të paraqesin vërejtje, sugjerime dhe mendime në formularët e anketës (në formë elektronike ose me shkrim).

Sipas Ligjit për planifikim hapësinor dhe urbanistik, një raport nga anketa publike me një shpjegim të vërejtjeve të pranuara dhe të refuzuara mbi planet përgatitet nga komisioni i ekspertëve i formuar nga kryetari i komunës, i cili përbëhet nga tre anëtarë, përkatësisht: një përfaqësues i hartuesit t të planit, një punonjës në administratën komunale përgjegjës për planifikimin urbanistik dhe një ekspert në fushën e planifikimit urbanistik. Sipas nenit 35, paragrafi 11 të Ligjit, raporti është pjesë integrale e vendimit për miratimin e propozimit të planit dhe sipas paragrafit 12, bazuar në raport, komisioni është i detyruar të njoftojë me shkrim çdo person që ka paraqitur ankesë me një shpjegim për pranimin ose mospranimin e vërejtjeve ose propozimeve të tij, me ç’rast personat që kanë paraqitur ankesë në formë elektronike njoftohen elektronikisht përmes sistemit të informacionit e-urbanizam, dhe personat që kanë paraqitur një pyetësor në formë letre njoftohen me shkrim.

Sipas nenit 37, paragrafi 1 të Ligjit, drafti Planit Hapësinor, propozimi përfundimtar i planeve urbanistike të përmendura në nenin 7, paragrafi (1), pika 2 të këtij Ligji, dokumentacioni i planifikimit urbanistik i përmendur në nenin 7, paragrafi (2) të këtij Ligji, si dhe projekti i infrastrukturës, i nënshtrohen një shqyrtimi nga ekspertë, i cili përcakton nëse ato janë përgatitur në përputhje me dispozitat e këtij Ligji dhe rregulloret e miratuara në bazë të këtij Ligji. Sipas paragrafit 6 të të njëjtit nen, për shqyrtimin e kryer nga ekspertët duhet të përgatitet një raport mbi shqyrtimin nga ekspertët e planit urbanistik, dokumentacionit të planifikimit urbanistik dhe projektit të infrastrukturës, i cili duhet të deklarojë nëse ato janë përgatitur në përputhje me dispozitat e këtij Ligji dhe rregullat e miratuara në bazë të tij apo nëse kanë mangësi që duhen eliminuar.

Në përputhje me nenin 38 paragrafi 1 të Ligjit, planet e përmendura në nenin 7 paragrafi (1) pika 2 të këtij ligji, të përgatitura në formën e një plani paraprak dhe për të cilat është përgatitur një raport pozitiv i shqyrtimit të ekspertëve në përputhje me nenin 37 të këtij ligji, miratohen nga organi i administratës shtetërore përgjegjës për kryerjen e punëve në fushën e planifikimit hapësinor, i cili konfirmon se ato janë përgatitur në përputhje me dispozitat e këtij ligji dhe rregullat e miratuara në bazë të këtij ligji. Sipas paragrafit 2 të të njëjtit nen, organi kompetent i përmendur në paragrafin (1) të këtij neni është i detyruar, brenda 10 ditëve pune nga data e paraqitjes së kërkesës për miratim nga miratuesi i planit, të lëshojë miratim ose të paraqesë një njoftim për mangësitë e identifikuara në planin urbanistik te miratuesi i planit urbanistik, në formë elektronike përmes sistemit të informacionit e-urbanizam, përndryshe miratimi do të konsiderohet i lëshuar.

Neni 39 i Ligjit përshkruan procedurën për miratimin e planit urbanistik. Sipas paragrafit 1 të këtij neni, kryetari i komunës, i komunës në Qytetin e Shkupit dhe i Qytetit të Shkupit është i detyruar, jo më vonë se tre ditë pune pas marrjes së pëlqimit nga neni 38 paragrafi (2) i këtij ligji, dhe nëse nuk është dhënë pëlqim dhe nuk është dorëzuar njoftim për mangësitë e identifikuara në planin urbanistik, pas skadimit të afatit për dhënien e pëlqimit të përcaktuar në nenin 38 paragrafi (2) të këtij ligji, ta paraqesë propozimin e planit në formë elektronike përmes sistemit informativ e-urbanizëm në Këshillin e komunës, të komunës në Qytetin e Shkupit dhe të Qytetit të Shkupit, ndërsa Kryetari i Këshillit është i detyruar ta paraqesë propozimin e planit në mbledhjen e parë të radhës të Këshillit, ndërsa Këshilli është i detyruar të vendosë për të në të njëjtën seancë.

Neni 50 i Ligjit është shfuqizuar me Vendimin e Gjykatës Kushtetuese U.nr.136/2016 të 5 korrikut 2017 (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë” nr.90/17), dhe rregullon dokumentacionin urbanistik për ndërtesa me interes të veçantë.

Sipas nenit 70, paragrafi 1 të Ligjit, plani rregullues i planit të përgjithshëm urban, dokumentacioni i planifikimit urbanistik, projekti arkitektonik dhe urban që formon parcelat e ndërtimit, projekti i infrastrukturës, përgatiten mbi baza gjeodezike të digjitalizuara dhe të azhurnuara që përgatiten nga pronarë individualë, gjeodetë të autorizuar dhe shoqëri tregtare për punime gjeodezike.

Neni 70, paragrafi 5 i Ligjit parashikon që, për planet urbanistike, planin rregullues të një plani të përgjithshëm urbanistik, dokumentacionin e planifikimit urbanistik dhe dokumentacionin e projektit urbanistik, përgatitja e të cilit parashikohet në programin vjetor për financimin e përgatitjes së planeve urbanistike, planeve rregulluese të planeve të përgjithshme urbanistike, dokumentacionit të planifikimit urbanistik dhe dokumentacionit të projektit urbanistik nga neni 22, paragrafi (2) i këtij ligji, Agjencia e Kadastrës së Patundshmërive azhurnon planet kadastrale, lëshon plane kadastrale të digjitalizuara të certifikuara dhe kryen mbivendosje digjitale, pa pagesë.

Nga analiza e paraqitur, si dhe nga situata ligjore dhe faktike, nga Gjykata del se ligjshmëria e Vendimit me të cilin është miratuar plani në fjalë nuk mund të kundërshtohet nga pretendimet e paraqitura në iniciativë në përputhje me dispozitat e Ligjit për Planifikim Urbanistik (i cili nuk ka qenë në fuqi në kohën e miratimit të vendimit të kontestuar), por në përputhje me dispozitat e Ligjit për planifikim hapësinor dhe urbanistik (i cili ishte në fuqi në kohën e miratimit), me ç’rast analiza nga Gjykata është bërë në përputhje me rregullat ligjore në fuqi në kohën e miratimit të vendimit të kontestuar.

Në iniciativë, parashtruesi pretendon se Plani i Detajuar Urbanistik nuk është në përputhje me Planin e Përgjithshëm Urbanistik pa argumente për mospërputhjen e tij dhe një Vendim i tillë është në kundërshtim me nenin 51 të Kushtetutës. Sipas Gjykatës, pretendimi i paraqitur në këtë mënyrë nuk mund të pranohet, prandaj plotësohen kushtet në këtë pjesë të iniciativës, në përputhje me nenin 38, paragrafi 3 të Aktit të Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Maqedonisë së Veriut, që Gjykata ta hedhë poshtë atë për shkak të pengesave procedurale.

Lidhur me pretendimet në iniciativë se vendimi i kontestuar nuk ka qenë në përputhje me Rregulloren për Standardet dhe Normat për Zhvillimin Hapësinor, të cilat sipas Ligjit janë të detyrueshme për përgatitjen e planeve të detajuara urbanistike, Gjykata vlerësoi se në përputhje me nenin 110 të Kushtetutës nuk është kompetente të vlerësojë përputhshmërinë e Vendimit me atë Rregullore, përkatësisht të vlerësojë zbatimin e standardeve dhe normave të përcaktuara në të. Rregulloreja për Standardet dhe Normat për Planifikimin Urbanistik është një akt nënligjor, njësoj si vendimi i kontestuar, kështu që veprimi i Gjykatës sipas kërkesës në iniciativë për vlerësimin e kushtetutshmërisë dhe ligjshmërisë së Vendimit të kontestuar, nga aspekti i mospërputhjes me dispozitat e Rregullores, në thelb do të thoshte se Gjykata vendos për pajtueshmërinë e ndërsjellë të akteve/rregullave të të njëjtit rang juridik – akteve nënligjore për të cilat, sipas nenit 110 të Kushtetutës, Gjykata Kushtetuese nuk është kompetente, prandaj Gjykata shqyrtoi hedhjen poshtë të iniciativës në këtë pjesë, në përputhje me nenin 38, paragrafi 1 të Aktit të Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Maqedonisë së Veriut.

Çështja nëse Plani i detajuar urbanistik, gjatë planifikimit të zonave për ndërtim, ka planifikuar qasje në shtëpi nga një rrugë apo një tjetër, nëse plani i miratuar në këtë mënyrë do të kishte dhënë mundësinë apo jo të zhvillohen më tej parcelat ndërtimore që pronarë të caktuar të blejnë apo jo tokë, është e parëndësishme për Gjykatën, sepse ka të bëjë me çështjet përmbajtjesore dhe profesionale dhe teknike që lidhen me Planin e detajuar urbanistik, i cili është në kompetencë të propozuesit të planit dhe organeve kompetente që japin pëlqimin për të.

Pretendimet se organi kompetent nuk ka publikuar thirrje për prezantim publik dhe anketë në mënyrë që të gjitha palët e interesuara të kenë mundësi të japin vërejtjet dhe sugjerimet e tyre janë të pabaza. Nga shkresat e çështjes rezulton se njoftimi për organizimin dhe kryerjen e anketës publike, duke treguar kohën dhe vendin e zbatimit të saj, është publikuar në Radion “Aleksandar Makedonski” Kërçovë dhe Radion “Uskana” Kërçovë.

Duke pasur parasysh se është organizuar dhe zbatuar një anketë publike, në të cilën parashtruesi i iniciativës nuk ka marrë pjesë, pretendimet në iniciativë për shkelje për shkak të moszbatimit të një thirrjeje për prezantim dhe anketë publike, në mënyrë që të gjitha palët e interesuara të kenë mundësinë të japin vërejtjet dhe sugjerimet e tyre, janë të pabazuara.

Duke pasur parasysh se pas anketës së kryer, janë dorëzuar tre pyetësorë me vërejtje në lidhje me planin, Gjykata konstatoi se Komuna e Kërçovës e ka respektuar Ligjin në procedurën e planifikimit, prandaj pretendimet në iniciativë për shkelje të tij janë të pabazuara.

Por, siç mund të shihet nga Raporti i dërguar mbi komentet e pranuara dhe të papranuara për PDU për ndryshimin dhe plotësimin e PDU për ne. “DEVEANA” UE “D” Blloku “D5”-seksioni, Komuna e Kërçovës, mund të shihet se 3 lista anketa janë dhënë si vërejtje pas anketës publike. Lista anketuese nga sistemi E-urbanizëm: Njoftim nga ESHS-Kërçovë me nr. 09-90/2 të datës 25.03.2019, e cila vërejtje është pranuar dhe do të veprohet sipas saj. Lista anketuese 2 – Mendim nga Drejtoria për Mbrojtjen e Trashëgimisë Kulturore me nr. 17-1384/2 të datës 01.04.2019, e cila vërejtje është pranuar dhe do të veprohet sipas saj, dhe Lista anketuese 3 nga Rexhep Saliu për të cilin gjithashtu pranohet kërkesë-koment. Sipas Ligjit për planifikim hapësinor dhe urbanistik, Komisioni është i detyruar të njoftojë me shkrim çdo person që ka paraqitur listë anketuese me një shpjegim për pranimin ose mospranimin e vërejtjeve ose propozimeve të tij, me ç’rast personat që kanë paraqitur listë anketuese në formë elektronike njoftohen elektronikisht përmes sistemit informativ e-urbanizam dhe personat që kanë paraqitur listë anketuese në formë letre njoftohen me shkrim. Miratuesi i aktit të kontestuar, pavarësisht Urgjencës së paraqitur të Gjykatës, nuk i ka paraqitur Gjykatës njoftimet me shkrim për parashtruesit e listave anketuese me shpjegim për pranimin ose mospranimin e vërejtjeve ose propozimeve të tij. Duke pasur parasysh se, para Gjykatës, nuk u prezantua asnjë provë për njoftim me shkrim, vërejtjet e të cilit janë pranuar ose refuzuar, Gjykata shprehu dyshimin për shkelje të nenit 35 paragrafi 12 të Ligjit për planifikim hapësinor dhe urbanistik, dhe rrjedhimisht të nenit 8 paragrafi 1 alinetë 3, 9 dhe 10, nenit 24 dhe 51 të Kushtetutës.

Përgatitja e një vlerësimi strategjik të ndikimit në mjedis dhe shëndetin e njeriut është pjesë e procedurës për miratimin e planeve hapësinore dhe urbanistike. Kështu, ligjvënësi në nenin 28 të Ligjit për planifikim hapësinor dhe urbanistik përcaktoi se gjatë miratimit të një plani të përgjithshëm urbanistik, një plani urbanistik të fshatit, një plani urbanistik për një vend të pabanuar, dokumentacionit të planifikimit urbanistik lokal dhe shtetëror, si dhe gjatë miratimit të një plani të detajuar urbanistik vetëm nëse nuk është kryer një vlerësim strategjik i ndikimit në mjedis dhe shëndetin e njeriut gjatë miratimit të planit të përgjithshëm urbanistik në bazë të të cilit është përgatitur plani i detajuar urbanistik në fjalë, në të cilin kuptim, miratuesi i planit urbanistik është i detyruar, pas miratimit të programit vjetor, të marrë vendim për zbatimin ose vendim për moszbatimin e një vlerësimi strategjik të ndikimit në mjedis dhe shëndetin e njeriut, i cili shpjegon arsyet për zbatimin, pra moszbatimin e vlerësimit në mënyrën dhe procedurën e përcaktuar me Ligjin për mjedisin jetësor.

Sipas nenit 65 të Ligjit për Mjedisin jetësor (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë” nr. 53/05, 81/2005, 24/07, 159/08, 83/09, 48/10, 124/10, 51/11, 123/12, 93/13, 187/13, 42/14, 44/15, 129/15, 192/15 dhe 99/18), organi që përgatit dokumentin planor është i detyruar të marrë vendim për zbatimin ose vendim për moszbatimin e vlerësimit strategjik, i cili shpjegon arsyet për zbatimin, përkatësisht moszbatimin e vlerësimit strategjik të ndikimit të dokumentit planor në mjedis, përkatësisht i cili është i detyruar t’i publikojë ato në faqen e tij të internetit, për qëllime të informimit publik, si dhe t’ia dërgojë organit të administratës shtetërore përgjegjës për çështjet e mjedisit jetësor. Organi administrativ shtetëror përgjegjës për çështjet mjedisit jetësor, brenda 15 ditëve nga data e marrjes së vendimit për të mos kryer një vlerësim strategjik, nëse vlerëson se kushtet për kryerjen e një vlerësimi strategjik të dokumentit të planifikimit janë përmbushur ose se ai ka ndikime të rëndësishme në mjedisin jetësor dhe shëndetin e njeriut, do të miratojë një vendim që e detyron organin që përgatit dokumentin e planifikimit të kryejë vlerësim strategjik të tij dhe është i detyruar ta publikojë vendimin në faqen e tij të internetit. Publiku i interesuar, si dhe organi që përgatit dokumentin, kanë të drejtë të ankohen kundër një vendimi të tillë.

Në këtë rast konkret, Kryetari i Komunës së Kërçovës, më 05.03.2020, miratoi Vendim për moszbatimin e vlerësimit strategjik, të regjistruar me nr. 12-654/1, në të cilin në pikën 1 përcaktoi se për dokumentin planor Plani i detajuar urbanistik UE “D” Blloku “D5” KM Kërçovë, periudha planore 2018-2023, i cili është miratuar në përputhje me Ligjin për Planifikim Hapësinor dhe Urbanistik, nuk është e nevojshme të kryhet një vlerësim strategjik i ndikimit në mjedis në përputhje me nenin 65 të Ligjit për mjedisin jetësor.

Në pikën 2 të Vendimit theksohet se Vendimi, së bashku me formularët për përcaktimin e nevojës për të kryer ose jo një vlerësim strategjik, publikohet në ueb faqen e internetit të Komunës së Kërçovës.

Në pikën 3 të Vendimit, thuhet se në përputhje me kriteret për përcaktimin nëse një dokument planifikues ka ndikim në mjedis nga neni 65 paragrafi 4 i Ligjit për mjedisin jetësor dhe bazuar në të dhënat nga Shtojca 2 e Rregullores mbi formën, përmbajtjen dhe modelin e Vendimit për zbatimin ose moszbatimin e një vlerësimi strategjik dhe formularët për nevojën e zbatimit ose moszbatimit të një vlerësimi strategjik, miratimi i dokumentit planifikues të lartpërmendur nuk do të ketë ndikim në mjedis për arsyet e theksuara në Vendim.

Sipas pikës 4 të të njëjtit Vendim, kundër këtij Vendimi mund të paraqitet ankesë brenda 15 ditëve nga dita e publikimit të Vendimit në faqen e internetit.

Më 17.03.2020, Ministria e Mjedisit Jetësor dhe Planifikimit Hapësinor, me Njoftim, pranoi Vendimin për moszbatimin e një vlerësimi strategjik, duke vënë në dukje se ai, së bashku me formularët, duhet të publikohet në faqen e internetit të organir që e përgatit dhe e miraton dokumentin planifikues.

Pavarësisht urgjencës së Gjykatës Kushtetuese për të paraqitur prova të publikimit të Vendimit për Moszbatimin e Vlerësimit Strategjik të Ndikimit në faqen e internetit të Komunës së Kërçovës, ai nuk u paraqit, gjë që justifikoi pyetjen nëse Vendimi për Moszbatimin e Vlerësimit Strategjik nr. 12-654/1 i datës 06.03.2020 është shfaqur në faqen e internetit të Komunës, nga e cila datë fillon afati ligjor për informim publik dhe afati për paraqitjen e ankesës kundër tij. Mospublikimi i Vendimit në mënyrën dhe procedurën e përcaktuar me Ligjin për mjedisin jetësor do të thotë se procedura për miratimin e planit të detajuar urbanistik të paraparë me Ligjin për Planifikim Hapësinor dhe Urbanistik nuk është respektuar plotësisht, gjë që çon në shkelje të parimit të sundimit të së drejtës, si vlerë themelore e rendit kushtetues, prandaj Gjykata vlerësoi se mund të ngrihet çështja e përputhshmërisë së vendimit të kontestuar me nenin 8 paragrafi 1 alinetë 3 dhe 10 të Kushtetutës së Republikës së Maqedonisë së Veriut, nenin 28 paragrafi 2 të Ligjit për planifikim hapësinor dhe urbanistik dhe nenin 65 të Ligjit për mjedisin jetësor.

Lidhur me pretendimin se miratuesii vendimit të kontestuar e ka marrë atë pa një analizë të plotë të gjendjes faktike, pra është përgatitur pa marrë të dhëna nga terreni – një bazë gjeodezike e azhurnuar janë të pabazuara, sepse nga dokumentacioni i paraqitur nga miratuesi, SHPK “KAT PLUS” Kërçovë ka përgatitur një raport gjeodezik për qëllime të veçanta për inspektim në vend (bazë gjeodezike e azhurnuar) sipas pjesës nr. 0815-12/1 të miratuar nga Agjencia e Kadastrës së Patundshmërive dhe baza gjeodezike e azhurnuar është pjesë integrale e Planit të Detajuar Urbanistik për pjesën UE D të bllokut D5 me nr. teknik 03-36/2018 të përgatitur nga SHPKNJP”NIMAER”-Strugë d.e. Shkup.

Nga sa më sipër rrjedh se procedura për zhvillimin e planeve urbanistike duhet të mundësojë pjesëmarrje të drejtpërdrejtë dhe efikase të qytetarëve dhe publikut në rregullimin dhe humanizimin e hapësirës dhe mbrojtjen dhe promovimin e mjedisit dhe natyrës si një vlerë themelore e rendit kushtetues. Kjo do të thotë që vërejtjet e qytetarëve të dhëna në një fazë të caktuar të procedurës duhet të zbatohen në fazën tjetër të procedurës për përpunimin e planit urbanistik, në mënyrë që ato të përfshihen në vendimet e planifikimit nëse pranohen, duke konfirmuar kështu përfshirjen dhe transparencën e procesit të përpunimit dhe miratimit të planeve urbanistike. E njëjta gjë vlen edhe për mendimet e organeve që marrin pjesë në procesin e përpunimit të planeve urbanistike, të cilat gjithashtu duhet të përfshihen në vendimet e planifikimit, përpara se të kalojnë në fazën tjetër të përgatitjes dhe miratimit të tyre.

Duke pasur parasysh se në rastin konkret, në procedurën para Gjykatës, nuk u paraqitën prova për një njoftim me shkrim me shpjegim për pranimin ose mospranimin e vërejtjeve ose propozimeve të personave që paraqitën listën anketuese, vërejtjet e të cilëve u pranuan ose u refuzuan, si dhe për shkak të faktit se nuk u paraqitën prova në Gjykatë për publikimin e Vendimit për moszbatimin e një vlerësimi strategjik të ndikimit në mjedis në faqen e internetit të Komunës së Kërçovës, Gjykata vlerësoi se ekziston një dyshim i arsyeshëm në lidhje me përputhshmërinë e vendimit të kontestuar me dispozitat ligjore dhe kushtetuese të lartpërmendura.

Bazuar në sa më sipër, Gjykata me shumicë votash vendosi si në dispozitivin e këtij aktvendimi.

Ky aktvendim hyn në fuqi nga dita e publikimit të tij në “Gazetën Zyrtare të Republikës së Maqedonisë së Veriut”.

KRYETAR
i Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Maqedonisë së Veriut,
dr. Darko Kostadinovski