У.бр.8/2025

Уставен суд на
Република Северна Македонија
У.бр.8/2025
Скопје, 28.05.2025 година

Уставниот суд на Република Северна Македонија, во состав д-р Дарко Костадиновски, претседател на Судот и судиите Насер Ајдари,  м-р Татјана Васиќ-Бозаџиева, д-р Јадранка Дабовиќ-Анастасовска, д-р Осман Кадриу, Добрила Кацарска, д-р Ана Павловска-Данева и м-р Фатмир Скендер, врз основа на член 110 од Уставот на Република Северна Македонија, член 38 алинеја 1 и член 73 алинеја 3 од Актот на Уставниот суд на Република Северна Македонија („Службен весник на Република Северна Македонија” број 115/2024), на седницата одржана на 28 мај 2025 година, донесе

Р Е Ш Е Н И Е

СЕ ОТФРЛА иницијативата за поведување постапка за оценување на уставноста на член 39 став 3 во делот „членот 38 став 3 од“ од Законот за градежните производи („Службен весник на Република Македонија“ бр.104/2015, 192/2015, 53/2016 и 120/2018 и „Службен весник на Република Северна Македонија“ бр.150/2021 и 16/2025).

Образложение

I

Игорчо Точев од Скопје, до Уставниот суд на Република Северна Македонија поднесе иницијатива за поведување постапка за оценување на уставноста на член 39 став 3 во делот „членот 38 став 3 од“ од Законот за градежните производи („Службен весник на Република Македонија“ бр.104/2015, 192/2015, 53/2016 и 120/2018 и „Службен весник на Република Северна Македонија“ бр.150/2021 и 16/2025).

Подносителот во иницијативата го цитира член 39 став 3 во кој е содржан оспорениот дел „членот 38 став 3“ од Законот за градежните производи („Службен весник на Република Македонија“ бр.120/2018), по што наведува дека согласно член 21 од Законот за изменување и дополнување на Законот за градежните производи („Службен весник на Република Македонија“ бр.120/2018) членот 38 став 3 е избришан, поради што се упатува на примена на одредба која не е повеќе дел од правниот промет, сметано од 6 јули 2018 години.

Според подносителот на иницијативата, кога една одредба упатува на примена на друга одредба, одредбата кон чија примена се упатува потребно е да е дел од правниот промет, за да се формира правно логична функционална целина како не би дошло до забуна во примена на истата, што не е во согласност со начелото на владеење на правото пропишано со Уставот.

Согласно со наведеното, подносителот предлага Судот да поведе постапка за оценување на уставноста на член 39 став 3 во делот „членот 38 став 3 од“ од Законот за градежните производи и истиот да го укине како спротивен на Уставот.

II

На седницата Судот утврди дека во член 39 став 3 од Законот за градежните производи („Службен весник на Република Македонија“ бр.104/2015, 192/2015, 53/2016 и 120/2018 и „Службен весник на Република Северна Македонија“ бр.150/2021 и 16/2025) е определено дека кога известувањето за именување од ставот 1 на овој член не се заснова на сертификат за акредитација согласно со членот 38 став 3 од овој закон, Министерството на Европската комисија и ги доставува сите докази кои ја потврдуваат стручноста на именуваното тело и договорите за работа на именуваното тело со кое се гарантира дека ги исполнува условите од членот 35 од овој закон, како и дека редовно ќе ја следи активноста.

III

Согласно со член 110 алинеја 1 од Уставот на Република Северна Македонија, Уставниот суд одлучува за согласноста на законите со Уставот.

Во член 8 став 1 алинеја 3 од Уставот, владеењето на правото е определено како една од темелните вредности на уставниот поредок на Република Северна Македонија.

Според член 38 алинеја 1 од Актот на Уставниот суд, Уставниот суд на Република Северна Македонија, Судот ќе ја отфрли иницијативата ако не е надлежен да одлучува за барањето.

Од наводите во иницијативата се оспорува уставноста на член 39 став 3 во делот „членот 38 став 3 од“ од Законот за градежните производи, со образложение дека член 39 став 3 упатува на примена на член 38 став 3 од истиот закон, кој согласно член 21 од Законот за изменување и дополнување на Законот за градежните производи претходно е избришан и не е повеќе дел од правниот промет, сметано од 6 јули 2018 година.

Во конкретниот случај, произлегува дека настанал технички пропуст и истиот е сторен во моментот кога со член 21 од Законот за изменување и дополнување на Законот за градежните производи, член 38 став 3 се брише. Во вака настанатата ситуација, а врз основа на уставно утврдените надлежности, законодавецот бил должен да интервенира во член 39 став 3 во делот „членот 38 став 3 од“ од Законот за градежните производи, со цел за меѓусебно усогласување на одредбите од Законот.

Од увидот на содржината на оспорената одредба, јасно произлегува дека е сторен технички пропуст од номотехнички карактер, кој со системско толкување на целината на законската одредба е лесно воочлив, поради што не може да се доведе во прашање уставноста на оспорената одредба со принципот на владеење на правото.

Имајќи ги предвид утврдените надлежности на Уставниот суд од член 110 од Уставот, Судот оцени дека во конкретниот случај исполнети се условите од член 38 алинеја 1 од Актот на Уставниот суд за отфрлање на иницијативата поради ненадлежност, со оглед на тоа дека наводите се сведуваат на барање за постапување на Уставниот суд за што е надлежен законодавецот, кој ги креира прописите, ги менува и дополнува, а воедно и врши технички исправки и корекции на прописите кои ги донесува.

IV

Врз основа на наведеното, Судот одлучи како во диспозитивот на ова решение.

 

ПРЕТСЕДАТЕЛ
на Уставниот суд на Република Северна Македонија,
д-р Дарко Костадиновски

* * *

Gjykata Kushtetuese e
Republikës së Maqedonisë së Veriut
U.nr.8/2025
Shkup, 28.05.2025

 

Gjykata Kushtetue e Republikës së Maqedonisë së Veriut, në përbërje të Kryetarit të Gjykatës, dr. Darko Kostadinovski dhe gjykatësve Naser Ajdari, mr.Tatjana Vasiq-Bozaxhieva, dr.Jadranka Daboviq-Anastasovska, dr. Osman Kadriu, Dobrilla Kacarska, dr. Ana Pavllovska-Daneva dhe mr. Fatmir Skender, në bazë të nenit 110 të Kushtetutës së Republikës së Maqedonisë së Veriut, nenit 38 alineja 1 dhe nenit 73 alineja 3 të Aktit të Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Maqedonisë së Veriut („Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut“ nr.115/2024), në mbledhjen e mbajtur më 28 maj 2025, miratoi

A K T V E N D I M

HIDHET POSHTË iniciativa për inicimin e procedurës për vlerësimin e kushtetutshmërisë së nenit 39 paragrafi 3 në pjesën “neni 38 paragrafi 3 i” të Ligjit për prodhimet e ndërtimit (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë” nr. 104/2015, 192/2015, 53/2016 dhe 120/2018 dhe “Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut” nr.150/2021 dhe 16/2025).

Arsyetim

I

Igorço Toçev nga Shkupi parashtroi iniciativë në Gjykatën Kushtetuese të Republikës së Maqedonisë së Veriut për të inicuar procedurë për vlerësimin e kushtetutshmërisë së nenit 39 paragrafi 3 në pjesën “neni 38 paragrafi 3 i” të Ligjit për prodhimet e ndërtimi (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë” nr. 104/2015, 192/2015, 53/2016 dhe 120/2018 dhe “Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut” nr. 150/2021 dhe 16/2025).

Parashtruesi i iniciativës citon nenin 39, paragrafi 3, i cili përmban pjesën e kontestuar “neni 38, paragrafi 3” të Ligjit për prodhimet e ndërtimit (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë” nr. 120/2018), pas së cilës ai thekson se në përputhje me nenin 21 të Ligjit për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit për prodhimet e ndërtimit (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë” nr. 120/2018), neni 38, paragrafi 3 është shlyer, prandaj i referohet zbatimit të një dispozite që nuk është më pjesë e transaksionit juridik, që nga 6 korriku 2018.

Sipas parashtruesit të iniciativës, kur një dispozitë i referohet zbatimit të një dispozite tjetër, dispozita zbatimi i së cilës referohet duhet të jetë pjesë e transaksionit juridik, në mënyrë që të formojë një tërësi funksionale logjike juridike në mënyrë që të mos ketë konfuzion në zbatimin e saj, gjë që nuk është në përputhje me parimin e sundimit të së drejtës të përcaktuar me Kushtetutë.

Në përputhje me sa më sipër, parashtruesi propozon që Gjykata të inicojë procedurë për të vlerësuar kushtetutshmërinë e nenit 39 paragrafi 3 në pjesën “neni 38 paragrafi 3 të” Ligjit për prodhimet e ndërtimit dhe ta shfuqizojë atë si në kundërshtim me Kushtetutën.

II

Në seancë, Gjykata përcaktoi se neni 39, paragrafi 3 i Ligjit për prodhimet e ndërtimit (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë” nr. 104/2015, 192/2015, 53/2016 dhe 120/2018 dhe “Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut” nr. 150/2021 dhe 16/2025) përcakton se kur njoftimi i emërimit i përmendur në paragrafin 1 të këtij neni nuk bazohet në një certifikatë akreditimi në përputhje me nenin 38, paragrafi 3 të këtij ligji, Ministria e Komisionit Evropian duhet të paraqesë të gjitha provat që konfirmojnë ekspertizën e organit të emëruar dhe marrëveshjet operative të organit të emëruar duke garantuar se ai i plotëson kërkesat e nenit 35 të këtij ligji, si dhe se do të monitorojë rregullisht aktivitetin.

III

Në përputhje me nenin 110, paragrafi 1 të Kushtetutës së Republikës së Maqedonisë së Veriut, Gjykata Kushtetuese vendos për përputhshmërinë e ligjeve me Kushtetutën.

Në nenin 8, paragrafi 1, alineja 3 të Kushtetutës, sundimi i së drejtës përcaktohet si një nga vlerat themelore të rendit kushtetues të Republikës së Maqedonisë së Veriut.

Sipas nenit 38, paragrafi 1 i Aktit të Gjykatës Kushtetuese, Gjykata Kushtetuese e Republikës së Maqedonisë së Veriut do ta refuzojë iniciativën nëse nuk është kompetente të vendosë për kërkesën. Pretendimet në iniciativë kontestojnë kushtetutshmërinë e nenit 39, paragrafi 3 në pjesën “neni 38, paragrafi 3 i” të Ligjit për prodhimet e ndërtimit, me arsyetimin se neni 39, paragrafi 3 i referohet zbatimit të nenit 38, paragrafi 3 të të njëjtit ligj, i cili, në përputhje me nenin 21 të Ligjit për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit për prodhimet e ndërtimit, është shlyer më parë dhe nuk është më pjesë e qarkullimit ligjor, që nga 6 korriku 2018.

Në rastin konkret, duket se ka ndodhur një gabim teknik dhe është bërë në momentin kur me nenin 21 të Ligjit për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit për prodhimet e Ndërtimit shlyhet neni 38, paragrafi 3. Në këtë situatë, dhe bazuar në kompetencat e përcaktuara me kushtetutë, ligjvënësi ka qenë i detyruar të ndërhynte në nenin 39, paragrafi 3 në pjesën “neni 38, paragrafi 3 i” të Ligjit për prodhimet e ndërtimit, me qëllim harmonizimin e dispozitave të Ligjit.

Nga depërtimi në përmbajtjen e dispozitës së kontestuar, del qartë se është bërë një lëshim teknik me natyrë nomoteknike, gjë që vihet re lehtësisht me një interpretim sistematik të tërësisë së dispozitës ligjore, prandaj kushtetutshmëria e dispozitës së kontestuar nuk mund të vihet në dyshim me parimin e sundimit të së drejtës.

Duke marrë parasysh kompetencat e përcaktuara të Gjykatës Kushtetuese sipas nenit 110 të Kushtetutës, Gjykata vlerësoi se në rastin konkret, kushtet sipas nenit 38, paragrafi 1 i Aktit të Gjykatës Kushtetuese për hedhjen poshtë e iniciativës për shkak të mungesës së kompetencës janë përmbushur, duke pasur parasysh se pretendimet përbëjnë një kërkesë për Gjykatën Kushtetuese për të vepruar, e cila është përgjegjësi e ligjvënësit, i cili krijon rregullat, i ndryshon dhe i plotëson ato, si dhe bën korrigjime dhe ndryshime teknike në rregulloret që miraton.

IV

Bazuar në sa më sipër, Gjykata, vendosi si në dispozitivin e këtij aktvendimi.

 

KRYETAR
i Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Maqedonisë së Veriut,
dr. Darko Kostadinovski