У.бр.58/2025

Уставен суд на
Република Северна Македонија
У.бр.58/2025
Скопје, 19.11.2025 година

 

Уставниот суд на Република Северна Македонија, во состав д-р Дарко Костадиновски, претседател на Судот и судиите Насер Ајдари, м-р Татјана Васиќ-Бозаџиева, д-р Јадранка Дабовиќ-Анастасовска, д-р Осман Кадриу, Добрила Кацарска, д-р Ана Павловска-Данева и м-р Фатмир Скендер, врз основа на член 110 од Уставот на Република Северна Македонија, член 38 алинеја 1 и член 73 алинеја 3 од Актот на Уставниот суд на Република Северна Македонија („Службен весник на Република Северна Македонија“ бр.115/2024), на седницата одржана на 19 ноември 2025 година, донесе

Р Е Ш Е Н И Е

СЕ ОТФРЛА иницијативата за поведување постапка за оценување на уставноста на член 38 став 1 во деловите „парична казна“ и „стопански престап“ од Законот за здравствена исправност на животните намирници и на предметите за општа употреба („Службен лист на СФРЈ“ бр.53/1991 и „Службен весник на Република Македонија“ бр. 15/1995).

Образложение

I

Игорчо Точев од Скопје, до Уставниот суд на Република Северна Македонија, поднесе иницијатива за оценување на уставноста на деловите од одредбата од Законот означен во диспозитивот на ова решение.

Во иницијативата се цитираат член 38 ставови 1 и 2 од Законот за здравствена исправност на животните намирници и на предметите за општа употреба („Службен лист на СФРЈ“ бр.53/1991 и „Службен весник на Република Македонија“ бр.15/1995) и се наведува дека со член 34 од Законот за безбедност на козметичките производи („Службен весник на Република Македонија“ бр.55/2007), со денот на влегувањето во сила на овој закон престануваат да се применуваат одредбите од Законот за здравствената исправност на животните намирници и на предметите за општа употреба коишто се однесуваат на средствата за одржување на личната хигиена, за нега и разубавување на лицето и телото и амбалажата за тие средства.

Понатаму, во иницијативата се цитираат член 3 став 13 и член 22 став 1 од Законот за прекршоците („Службен весник на Република Северна Македонија“ бр.96/2019) и се наведува дека од овие одредби од Законот произлегува дека за прекршоци на прекршочно одговорни сторители може да им се изрече, меѓу другото и глоба. Според подносителот, од целината на Законот за прекршоците не произлегува дека на прекршочно одговорни сторители ќе им се изрече парична казна туку глоба којашто е дефинирана во член 3 став 13 од овој закон, а воедно во Законот не е предвиден ниту институтот „стопански престап“. Со Законот за прекршоци, според подносителот, е напуштен концептот на парични казни.

Подносителот наведува дека во правниот промет треба да постојат одредби коишто се надополнуваат една со друга така што меѓу истите би постоела хармонија што е во согласност со владеење на правото како темелна вредност на Уставот.

Со иницијативата се бара Уставниот суд да поведе постапка за оценување на уставноста на оспорените делови од член 38 став 1 од Законот за здравствена исправност на животните намирници и на предметите за општа употреба и истите да ги укине како спротивни на Уставот.

II

На седницата Судот утврди дека согласно со член 38 став 1 од Законот за здравствена исправност на животните намирници и на предметите за општа употреба („Службен лист на СФРЈ“ бр.53/1991 и „Службен весник на Република Македонија“ бр. 15/1995), со парична казна од 50 до 100 плати ќе се казни за стопански престап претпријатие или друго правно лице кое се занимава со производство, увоз или промет на намирници или предмети за општа употреба:

1) ако пушти во промет намирници или предмети за општа употреба кои се хигиенски неисправни или ако произведе намирници односно предмети за општа употреба од хигиенски неисправни суровини (член 5);
2) ако пушти во промет намирници или предмети за општа употреба на кои им истекол рокот за употреба означен во нивната декларација или кои немаат декларација, или ако од декларацијата не може да се утврди рокот за употреба, ако се пуштаат во промет во оригинално пакување (член 6 став 1);
3) ако увезува заради пуштање во промет на домашниот пазар намирници или предмети за општа употреба кои во поглед на здравствената исправност не им одговараат на условите што за таквите намирници односно предмети за општа употреба се пропишани во Социјалистичка Федеративна република Југославија (член 8);
4) ако во производството или прометот на намирници или предмети за општа употреба употреби адитиви и други состојки спротивно на пропишаните услови (член 11, член 13 став 1 и член 14 став 1);
5) ако за призводство на одделни видови предмети за општа употреба употреби супстанции чија употреба или количество не се дозволени (член 15).

III

Уставниот суд на Република Северна Македонија одлучува за согласноста на законите со Уставот согласно со член 110 алинеја 1 од Уставот.

Согласно со член 38 став 1 од Актот на Уставниот суд, Судот ќе ја отфрли иницијативата ако не е надлежен да одлучува за барањето.

Во член 34 од Законот за безбедност на козметичките производи („Службен весник на Република Македонија“ бр.55/2007), е предвидено дека со денот на влегувањето во сила на овој закон престануваат да се применуваат одредбите од Законот за здравствената исправност на животните намирници и на предметите за општа употреба („Службен лист на СФРЈ“ бр.53/1991 и „Службен весник на Република Македонија“ бр.15/1995) коишто се однесуваат на средствата за одржување на личната хигиена, за нега и разубавување на лицето и телото и амбалажата за тие средства.

Законот за безбедност на храната и на производите и материјалите што доаѓаат во контакт со храната („Службен весник на Република Македонија“ бр.54/2002 и 84/2007), во член 62, меѓу другото, уредува дека со денот на влегувањето во сила на овој закон престануваат да важат одредбите од Законот за здравствена исправност на животните намирници и предметите за општа употреба („Службен лист на СФРЈ“ бр.53/1991 и „Службен весник на Република Македонија“ бр. 15/1995) што се однесуваат на животните намирници, садови, прибор, постројки и уреди за производството и промет на животните намирници и предмети кои доаѓаат во допир со животните намирници, како и амбалажата за животните намирници, тутунот, тутунските преработки и приборот за пушење.

Законот за прекршоците („Службен весник на Република Македонија“ бр.15/1997 од 11.04.1997 година), во член 103 уредува дека со денот на примената на овој закон, меѓу другото, престанува да важи и Законот за стопанските престапи („Службен лист на СФРЈ“ бр.4/1977, 10/1986, 74/1987, 57/1989 и 3/1990).

Паричната казна како прекршочна санкција е заменета со глоба, согласно со Законот за прекршоци објавен во „Службен весник на Република Македонија“ бр.62/2006 од 27.05.2006, каде во член 13 точка 1 е уредено дека како видови прекршочни санкции за полнолетни сторители на прекршоци, покрај другите санкции може да се изрече глоба.

Воедно, и во сега важечкиот Закон за прекршоците („Службен весник на Република Северна Македонија“ бр.96/2019 и 253/2023), согласно со член 22 став 1 точка 3, како прекршок на прекршочно одговорни сторители, покрај другото, може да се изрече и глоба како прекршочна санкција.

Согласно со член 132 став 1 од овој закон, законите во кои се пропишани прекршочни санкции ќе се усогласат со одредбите на овој закон во рок од шест месеци од денот на влегувањето во сила на овој закон. Според ставот 2 на овој член, законите во кои се пропишани прекршочни санкции ќе продолжат да се применуваат сè до нивното усогласување со одредбите на овој закон, но најдоцна шест месеци од денот на влегувањето во сила на овој закон.

IV

Со иницијативата се оспорува уставноста на деловите „парична казна“ и „стопански престап“ од член 38 став 1 од Законот за здравствена исправност на животните намирници и на предметите за општа употреба, од причина што од целината на Законот за прекршоците не произлегува дека на прекршочно одговорни сторители ќе им се изрече парична казна туку глоба, како што е уредено во оспорената законска одредба и исто така, во Законот за прекршоците не е предвиден институтот „стопански престап“, предвиден во оспорената одредба.

Од анализата произлегува дека во сите горенаведени закони, како и во Законот за прекршоците, како општ закон, не е предвидено дека се укинуваат и престануваат да важат казнените одредби во однос на паричната казна и стопанските престапи, коишто се нормирани во оспорениот Закон за здравствена исправност на животните намирници и на предметите за општа употреба.

Во правниот систем на Република Северна Македонија, стопанскиот престап како вид на прекршок престанал да постои со донесувањето на Законот за прекршоци („Службен весник на Република Македонија“ бр.62/2006) кога престанал да важи Законот за стопанските престапи, со што се напушта институтот „стопански престап“ како вид на прекршочна санкција, а „паричната казна“ како прекршочна санкција е заменета со „глоба“, согласно со Законот за прекршоци објавен во „Службен весник на Република Македонија“ бр.62/2006 од 27.05.2006 година.

Законот за здравствена исправност на животните намирници и на предметите за општа употреба е делумно важечки, без објавен датум на престанок на важење, но во меѓувреме се донесени поврзани закони коишто покриваат области од неговата надлежност, како што се горенаведените: Закон за безбедност на козметичките производи, Закон за безбедност на храната и на производите и материјалите што доаѓаат во контакт со храната (којшто престанал да важи со донесувањето на Законот за безбедност на храната), а во однос на казнените одредби од оспорениот закон, не се извршени усогласувања со Законот за прекршоци.

Имајќи го предвид фактот дека во Законот за здравствена исправност на животните намирници и на предметите за општа употреба, како последица на времето на неговото донесување, се утврдени одредени термини коишто егзистираа во поранешниот правен поредок, Судот оцени дека постои терминолошка неусогласеност на овој закон со Законот за прекршоци.

Имено, органите се должни да внимаваат на своите надлежности и овластувања и да постапуваат согласно со законите, вклучително и на нивните измени и дополнувања, како и на сите други прописи од нивната надлежност. Покрај ова, иако оспорениот член 38 став 1 од Законот за здравствена исправност на животните намирници и на предметите за општа употреба, упатува на институтите „стопански престап“ и „парична казна“, коишто формално-правно не се укинати, истите во практичната примена немаат правно дејство и не се во правниот поредок при што во конкретниот случај се применуваат одредбите од Законот за прекрошоци како lex generalis.

Тоа што подносителот на иницијативата укажува на можната неусогласеност на оспорениот дел од одредбата од Законот за здравствена исправност на животните намирници и на предметите за општа употреба со Законот за прекршоците, всушност води кон барање за оцена на меѓусебната усогласеност на одредби од два закони, меѓутоа согласно со член 110 алинеја 1 од Уставот, Уставниот суд на Република Северна Македонија нема надлежност да ја оценува меѓусебната согласност на прописите од ист ранг во хиерархијата на правните прописи, туку истото е во надлежност на законодавецот.

Впрочем, при вршењето на нормативната дејност законодавецот е должен да води грижа за меѓусебната усогласеност на прописите со цел да обезбеди конзистентен правен систем во кој ќе постои хармонија и согласност на прописите меѓу себе и нивна согласност со Уставот како највисок правен акт, поради што, Судот смета дека е нужно законодавецот да ја отстрани оваа неусогласеност, така што ќе изврши меѓусебно усогласување на одредбите на оспорените одредби од Законот за здравствена исправност на животните намирници и на предметите за општа употреба со Законот за прекршоци.

Со оглед на тоа што суштински аспект на наводите е меѓусебната согласност на два закони како прописи од ист ранг, за што Уставниот суд не е надлежен да одлучува, Судот оцени дека се исполнети условите од член 38 алинеја 1 од Актот на Уставниот суд за отфрлање на иницијативата.

V

Врз основа на наведеното, Судот одлучи како во диспозитивот на ова решение.

 

ПРЕТСЕДАТЕЛ
на Уставниот суд на Република Северна Македонија,
д-р Дарко Костадиновски

***

Gjykata Kushtetuese e
Republikës së Maqedonisë së Veriut
U.nr.58/2025
Shkup, 19.11.2025

 

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Maqedonisë së Veriut, në përbërje të Kryetarit të Gjykatës, dr.Darko Kostadinovski dhe gjykatësve Naser Ajdari, mr.Tatjana Vasiq-Bozaxhieva, dr.Jadranka Daboviq-Anastasovska, dr.Osman Kadriu, Dobrilla Kacarska, dr.Ana Pavllovska – Daneva dhe mr.Fatmir Skender, në bazë të nenit 110 të Kushtetutës së Republikës së Maqedonisë së Veriut, nenit 38 alineja 1 dhe nenit 73 alineja 3 të Aktit të Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Maqedonisë së Veriut (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut”, nr.115/2024), në seancën e mbajtur më 19 nëntor 2025, miratoi

A K T V E N D I M

HIDHET POSHTË iniciativa për inicimin e procedurës për vlerësimin e kushtetutshmërisë së nenit 38 paragrafi 1 në pjesët në vijim: “dënim me para” dhe “kundërvajtje ekonomike” të Ligjit për Rregullshmërinë Shëndetësore të Ushqimeve të  Kafshëve dhe të Lëndëve për Përdorim të Përgjithshëm (“Gazeta Zyrtare e RSFJ-së”, nr.53/1991 dhe “Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë”, nr.15/1995).

Arsyetim

I

Igorço Toçev nga Shkupi, në Gjykatën Kushtetuese të Republikës së Maqedonisë së Veriut, inicioi iniciativë për vlerësimin e kushtetutshmërisë së pjesëve të dispozitës së Ligjit të shënuar në dispozitivin e këtij aktvendimi.

Në iniciativë, citohen neni 38 paragrafët 1 dhe 2 të Ligjit për Rregullshmërinë Shëndetësore të Ushqimeve të Kafshëve dhe të Lëndëve për Përdorim të Përgjithshëm (“Gazeta Zyrtare e RSFJ-së”, nr.53/1991 dhe “Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë”, nr.15/1995) dhe theksohet se me nenin 34 të Ligjit për Sigurinë e Produkteve Kozmetike (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë”, nr.55/2007), me ditën e hyrjes në fuqi të këtij Ligji, nuk zbatohen më dispozitat e Ligjit për Rregullshmërinë Shëndetësore të Ushqimeve të  Kafshëve dhe të Lëndëve për Përdorim të Përgjithshëm, që kanë të bëjnë me mjetet për ruajtjen e higjienës personale, për kujdesin dhe zbukurimin e fytyrës dhe trupit, si dhe ambalazhin e këtyre mjeteve.

Për më tepër, në iniciativë citohet neni 3 paragrafi 13 dhe neni 22 paragrafi 1 të Ligjit për Kundërvajtje (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut”, nr.96/2019) dhe theksohet se këto dispozita të Ligjit nënkuptojnë se, për kundërvajtje, kryerësve përgjegjës për kundërvajtje mund t’u shqiptohet, ndër të tjera, edhe gjobë. Sipas parashtruesit, nga tërësia e Ligjit për Kundërvajtje, nuk rezulton se kryerësve përgjegjës për kundërvajtje do t’u shqiptohet dënim me para, por gjobë, e cila është e përcaktuar në nenin 3 paragrafi 13 të këtij Ligji dhe njëherazi, në këtë Ligj nuk parashikohet as instituti “kundërvajtje ekonomike”. Me Ligjin për Kundërvajtje, sipas parashtruesit, braktiset koncepti i dënimeve me para.

Parashtruesi thekson se në qarkullimin juridik, duhet të ketë dispozita që plotësojnë njëra-tjetrën, në mënyrë që të ketë harmoni ndërmjet tyre, gjë që është në përputhje me sundimin e së drejtës si vlerë themelore e Kushtetutës.

Me këtë iniciativë, kërkohet që Gjykata Kushtetuese të iniciojë procedurë për vlerësimin e kushtetutshmërisë së pjesëve të kontestuara të nenit 38 paragrafi 1 të Ligjit për Rregullshmërinë Shëndetësore të Ushqimeve të Kafshëve dhe të Lëndëve për Përdorim të Përgjithshëm dhe t’i shfuqizojë ato si në kundërshtim me Kushtetutën.

II

Në seancë, Gjykata përcaktoi që sipas nenit 38 paragrafi 1 të Ligjit për Rregullshmërinë Shëndetësore të Ushqimeve të Kafshëve dhe të Lëndëve për Përdorim të Përgjithshëm (“Gazeta Zyrtare e RSFJ-së”, nr.53/1991 dhe “Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë”, nr.15/1995), do të dënohet me dënimin me para prej 50 deri në 100 paga  për kundërvajtje ekonomike një ndërmarrje ose person tjetër juridik që merret me prodhimin, importin apo qarkullimin e ushqimeve ose lëndëve për përdorim të përgjithshëm kur:

1) hedh në qarkullim ushqime ose lëndë për përdorim të përgjithshëm, që janë higjienikisht të parregullta ose nëse prodhon ushqime ose lëndë për përdorim të përgjithshëm nga lëndët e para higjienikisht të parregullta (neni 5);

2) hedh në qarkullim ushqime ose lëndë për përdorim të përgjithshëm, të cilave data e shënuar në deklaratën e tyre ka skaduar ose të cilat nuk kanë deklaratë, apo nëse në deklaratë nuk mund të përcaktohet data e skadimit, po qe se ato hedhen në qarkullim me paketimin origjinal (neni 6, paragrafi 1);

3) importon me qëllim të hedhjes në qarkullim në tregun vendas, ushqime ose lëndë për përdorim të përgjithshëm, të cilat nga pikëpamja e sigurisë shëndetësore, nuk përputhen me kushtet e përcaktuara për ushqimet, përkatësisht lëndët për përdorim të përgjithshëm në Republikën Socialiste Federative të Jugosllavisë (neni 8);

4) përdor aditivë dhe përbërës të tjerë në prodhimin ose tregtimin e ushqimeve ose lëndëve për përdorim të përgjithshëm, në kundërshtim me kushtet e përcaktuara (neni 11, neni 13, paragrafi 1 dhe neni 14 paragrafi 1);

5) përdor substanca, përdorimi ose sasia e të cilave nuk lejohet për prodhimin e llojeve të caktuara të lëndëve për përdorim të përgjithshëm (neni 15).

III

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Maqedonisë së Veriut vendos për përputhshmërinë e ligjeve me Kushtetutën në përputhje me nenin 110 alineja 1 të Kushtetutës.

Në përputhje me nenin 38 paragrafi 1 të Aktit të Gjykatës Kushtetuese, Gjykata e hedh poshtë iniciativën nëse nuk është kompetente të vendosë mbi kërkesën.

Në nenin 34 të Ligjit për Sigurinë e Produkteve Kozmetike (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë”, nr.55/2007) parashihet që, me ditën e hyrjes në fuqi të këtij Ligji, nuk zbatohen më dispozitat e Ligjit për Rregullshmërinë Shëndetësore të Ushqimeve të Kafshëve dhe të Lëndëve për Përdorim të Përgjithshëm (“Gazeta Zyrtare e RSFJ-së”, nr.53/1991 dhe “Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë”, nr.15/1995) që kanë të bëjnë me mjetet për ruajtjen e higjienës personale, për kujdesin dhe zbukurimin e fytyrës dhe trupit, si dhe ambalazhin e  këtyre mjeteve.

Ligji për Sigurinë e Ushqimit, Produkteve dhe Materialeve që Bien në Kontakt me Ushqimin (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë”, nr.54/2002 dhe 84/2007), në nenin 62, ndër të tjera, përcakton se në ditën e hyrjes në fuqi të këtij Ligji, nuk zbatohen më dispozitat e Ligjit për Rregullshmërinë Shëndetësore të Ushqimeve të Kafshëve dhe të Lëndëve për Përdorim të Përgjithshëm (“Gazeta Zyrtare e RSFJ-së”, nr.53/1991 dhe “Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë”, nr.15/1995), që kanë të bëjnë me ushqimet për kafshët, enët, veglat, impiantet dhe pajisjet për prodhimin dhe tregtimin e ushqimeve dhe lëndëve për kafshët që bien në kontakt me ushqimet për kafshët, si dhe ambalazhin e ushqimeve për kafshët, me duhanin, produktet e duhanit dhe aksesorët për tymosje.

Ligji për Kundërvajtje (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë”, nr.15/1997, nga data 11.04.1997), në nenin 103 përcakton se në ditën e zbatimit të këtij ligji, ndër të tjera, nuk vlen më Ligji për Kundërvajtje Ekonomike (“Gazeta Zyrtare e RSFJ-së”, nr.4/1977, 10/1986, 74/1987, 57/1989 dhe 3/1990).

Dënimi me para, si sanksion kundërvajtës është zëvendësuar me gjobë në përputhje me Ligjin për Kundërvajtje, të publikuar në “Gazetën Zyrtare të Republikës së Maqedonisë”, nr.62/2006 më datë 27.05.2006, ku në nenin 13 pika 1 rregullohet çështja se si lloje të sanksioneve kundërvajtëse për kryerësit përgjegjës për kundërvajtje të moshës madhore, përveç sanksioneve të tjera, mund t’u shqiptohet edhe gjobë.

Njëkohësisht, në Ligjin aktual për Kundërvajtje (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut”, nr.96/2019 dhe 253/2023), në përputhje me nenin 22 paragrafi 1 pika 3, si kundërvajtje ndaj kryerësve përgjegjës për kundërvajtje, ndër të tjera, mund t’u shqiptohet gjobë si sanksion kundërvajtës.

Në përputhje me nenin 132 paragrafi 1 të këtij Ligji, ligjet që përcaktojnë sanksione kundërvajtëse duhet të harmonizohen me dispozitat e këtij Ligji, në afat prej gjashtë muajve nga dita e hyrjes në fuqi të këtij Ligji. Sipas paragrafit 2 të këtij neni, ligjet që përcaktojnë sanksione kundërvajtëse do të vazhdojnë të zbatohen deri në harmonizimin e tyre me dispozitat e këtij Ligji, por më së voni gjashtë muaj nga dita e hyrjes në fuqi të këtij Ligji.

IV

Me këtë iniciativë, kontestohet kushtetutshmëria e pjesëve:  “dënim me para” dhe “kundërvajtje ekonomike” të nenit 38 paragrafi 1 të Ligjit për Rregullshmërinë Shëndetësore të Ushqimeve të Kafshëve dhe të Lëndëve për Përdorim të Përgjithshëm, me arsyetimin se nga tërësia e Ligjit për Kundërvajtje, nuk rrjedh se kryerësve përgjegjës për kundërvajtje do t’u shqiptohet dënimi me para, por gjobë, siç është rregulluar në dispozitën ligjore të kontestuar, si dhe në Ligjin për Kundërvajtje, gjithashtu, nuk është parashikuar instituti “kundërvajtje ekonomike”, i paraparë në dispozitën e kontestuar.

Nga analiza rezulton se, as në të gjitha ligjet e lartpërmendura, e as në Ligjin për Kundërvajtje, si ligj i përgjithshëm, nuk parashikohet shfuqizimi ose pushimi i vlefshmërisë së dispozitave ndëshkuese në lidhje me dënimin me para dhe kundërvajtjet ekonomike, të cilat normohen në Ligjin e kontestuar për Rregullshmërinë Shëndetësore të Ushqimeve të Kafshëve dhe të Lëndëve për Përdorim të Përgjithshëm.

Në sistemin juridik të Republikës së Maqedonisë së Veriut, kundërvajtja ekonomike si lloj kundërvajtjeje, ka pushuar së ekzistuari me miratimin e Ligjit për Kundërvajtje (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë”, nr.62/2006), kur u shfuqizua edhe Ligji për Kundërvajtje Ekonomike, me ç’rast u braktis instituti i “kundërvajtjes ekonomike” si lloj sanksioni i kundërvajtës, ndërsa “dënimi me para” si sanksion kundërvajtës u zëvendësua me “gjobën”, në përputhje me Ligjin për Kundërvajtje, të publikuar në “Gazetën Zyrtare të Republikës së Maqedonisë”, nr.62/2006, më datë 27.05.2006.

Ligji për Rregullshmërinë Shëndetësore të Ushqimeve të Kafshëve dhe të Lëndëve për Përdorim të Përgjithshëm është pjesërisht i vlefshëm, pa datë të publikuar shfuqizimi, por, ndërkohë janë miratuar ligje përkatëse që mbulojnë fushat e kompetencës së tij, siç janë të lartpërmendurat: Ligji për Sigurinë e Produkteve Kozmetike, Ligji për Sigurinë e Ushqimit, Produkteve dhe Materialeve që Bien në Kontakt me Ushqimin (i cili pushoi së vlejturi me miratimin e Ligjit për Sigurinë e Ushqimit), ndërsa sa i përket dispozitave ndëshkuese të Ligjit të kontestuar, nuk është kryer asnjë harmonizim me Ligjin për Kundërvajtje.

Duke marrë parasysh faktin se në Ligjin për Rregullshmërinë Shëndetësore të Ushqimeve të Kafshëve dhe të Lëndëve për Përdorim të Përgjithshëm, si pasojë e kohës së miratimit të tij, janë përcaktuar terma të caktuar që ekzistonin në rendin e mëparshëm juridik, Gjykata vlerësoi se ekziston mospërputhje terminologjike e këtij Ligji me Ligjin për Kundërvajtje.

Në fakt, organet janë të detyruara t’i kushtojnë vëmendje kompetencave dhe autorizimeve të tyre dhe të veprojnë në përputhje me ligjet, duke përfshirë ndryshimet dhe plotësimet e tyre, si dhe me të gjitha rregullat e tjera në kompetencë të tyre. Përveç kësaj, megjithëse neni i kontestuar 38 paragrafi 1 i Ligjit për Rregullshmërinë Shëndetësore të Ushqimeve të Kafshëve dhe të Lëndëve për Përdorim të Përgjithshëm, i referohet instituteve “kundërvajtje ekonomike” dhe “dënim me para”, të cilat nuk janë shfuqizuar në mënyrë formale dhe juridike, ato nuk kanë efekt juridik në zbatimin praktik dhe nuk janë në rendin juridik, me ç’rast në rastin konkret, dispozitat e Ligjit për Kundërvajtje zbatohen si lex generalis.

Fakti që parashtruesi i iniciativës thekson mospërputhjen e mundshme të pjesës së kontestuar të dispozitës së Ligjit për Rregullshmërinë Shëndetësore të Ushqimeve të Kafshëve dhe të Lëndëve për Përdorim të Përgjithshëm me Ligjin për Kundërvajtje, faktikisht çon drejt një kërkese për vlerësimin e përputhshmërisë së ndërsjellë të dispozitave të dy ligjeve, megjithatë, sipas nenit 110 paragrafi 1 të Kushtetutës, Gjykata Kushtetuese e Republikës së Maqedonisë së Veriut nuk ka kompetencë për të vlerësuar përputhshmërinë e ndërsjellë të rregullave të rangut të njëjtë në hierarkinë e rregullave juridike, por kjo gjë është në kompetencë të ligjvënësit.

Ndërkaq, gjatë kryerjes së veprimtarisë normative, ligjvënësi është i detyruar të kujdeset për përputhshmërinë e ndërsjellë të rregullave në mënyrë që të sigurojë një sistem juridik konsistent, në të cilin do të ketë harmoni dhe pajtueshmëri të rregullave ndërmjet tyre, si dhe pajtueshmëri të tyre me Kushtetutën si akti më i lartë juridik, prandaj Gjykata e konsideron të nevojshme që ligjvënësi ta mënjanojë këtë mospërputhje, duke kryer harmonizimin e ndërsjellë të dispozitave të kontestuara të Ligjit për Rregullshmërinë Shëndetësore të Ushqimeve të Kafshëve dhe të Lëndëve për Përdorim të Përgjithshëm me Ligjin për Kundërvajtje.

Duke qenë se aspekti thelbësor i pretendimeve është përputhshmëria e ndërsjellë e dy ligjeve si rregulla të rangut të njëjtë, për të cilat Gjykata Kushtetuese nuk është kompetente të vendosë, Gjykata vlerësoi se janë përmbushur kushtet e nenit 38 alineja 1 të Aktit të Gjykatës Kushtetuese për hedhjen poshtë të iniciativës.

V

Bazuar në sa më sipër, Gjykata vendosi si në dispozitivin e këtij aktvendimi.

 

KRYETAR
i Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Maqedonisë së Veriut,
dr.Darko Kostadinovski