У.бр.44/2025 – Уставен суд на Република Северна Македонија

Уставен суд на
Република Северна Македонија
У.бр.44/2025
Скопје, 26.11.2025 година

Уставниот суд на Република Северна Македонија, во состав д-р Дарко Костадиновски, претседател на Судот и судиите Насер Ајдари, м-р Татјана Васиќ-Бозаџиева, д-р Јадранка Дабовиќ-Анастасовска, д-р Осман Кадриу, Добрила Кацарска и д-р Ана Павловска-Данева, врз основа на член 110 од Уставот на Република Северна Македонија и член 73 од Актот на Уставниот суд на Република Северна Македонија („Слубен весник на Република Северна Македонија” бр. 115/2024), на седницата одржана на 26 ноември 2025 година, донесе

Р Е Ш Е Н И Е

НЕ СЕ ПОВЕДУВА постапка за оценување на уставноста на член 36 став 1 точка 8) од Законот за вршење на сметководствени работи („Службен весник на Република Северна Македонија” бр. 173/2022 и 47/2025).

Образложение

Виктор Василевски од Скопје, до Уставниот суд на Република Северна Македонија, поднесе иницијатива за поведување постапка за оценување на уставноста на одредбата од Законот означен во диспозитивот на Решението.

Во иницијативата подносителот наведува дека со бришењето на сметководителот односно овластениот сметководител од соодветниот Регистар доколку физичкото лице го оствари правото на пензионирање, на пензионираниот сметководител односно овластен сметководител му се ускратува правото да врши сметководствени работи со засновање работен однос (со што го губи правото на пензија) или да склучи договор за дело (со што не го губи правото на пензија) бидејќи вршењето на сметководствени работи директно зависи од тоа дали лицето се наоѓа во регистарот на сметководители односно овластени сметководители.

Подносителот нагласува дека согласно со член 252 со наслов „Посебни договори” од Законот за работните односи, работодавачот може со определено лице да склучи договор поради вршење работи кои се надвор од дејноста на работодавачот, а кои имаат за предмет самостојна изработка или поправка на определени предмети, самостојно извршување на определена физичка или интелектуална работа, како и дека тука несомнено влегува и сметководствената работа, односно услуга. Наведува и дека член 619 од Законот за облигациони односи, ги дефинира договорите за дело како договори со кои вршителот на работата (претприемач, изведувач на работи) се обврзува да изврши определена работа, како што е изработка или поправка на некој предмет или извршување на некоја физичка или интелектуална работа и слично, а нарачувачот се обврзува за тоа да му плати надомест.

Според подносителот, со примената на оспорениот член од Законот, владеењето на правото и слободата на пазарот и претприемништвото утврдени со член 8 став 1 алинеи 3 и 6 од Уставот како темелни вредности на уставниот поредок, директно се повредуваат и ограничуваат. Воедно, смета дека оспореното законско решение е спротивно на член 32 од Уставот, со наводи дека со овој уставен член се гарантира правото на работа коешто не може да биде ограничено со користењето на пензијата бидејќи може да се остварува со договор за дело или со изборот на корисникот на пензијата да заснова работен однос и да го прекине користењето на пензијата.

Од погоре наведените причини со иницијативата се предлага Уставниот суд да го поништи оспорениот член од Законот како неуставен.

На седницата Судот утврди дека според член 36 став 1 точка 8) од Законот за вршење на сметководствени работи („Службен весник на Република Северна Македонија” бр. 173/2022 и 47/2025), сметководителот односно овластениот сметководител се брише од соодветниот Регистар доколку физичкото лице го оствари правото на пензионирање.

III

Според член 8 став 1 алинеи 3 и 7 од Уставот на Република Северна Македонија, владеењето на правото и слободата на пазарот и претприемништвото се темелни вредности на уставниот поредок на Република Северна Македонија.

Согласно со член 32 од Уставот, секој има право на работа, слободен избор на вработување, заштита при работењето и материјална обезбеденост за време на привремена невработеност. Секому, под еднакви услови, му е достапно секое работно место. Секој вработен има право на соодветна заработувачка. Секој вработен има право на платен дневен, неделен и годишен одмор. Од овие права вработените не можат да се откажат. Остварувањето на правата на вработените и нивната положба се уредуваат со закон и со колективни договори.

Според член 51 од Уставот, во Република Северна Македонија законите мораат да бидат во согласност со Уставот, а сите други прописи со Уставот и со закон. Секој е должен да ги почитува Уставот и законите.

Со член 1 од Законот за вршење на сметководствени работи („Службен весник на Република Северна Македонија” бр. 173/2022 и 47/2025) се уредуваат условите на вршење на сметководствени работи, субјектите кои вршат сметководствени работи, условите за стекнување со статус на сметководител и овластен сметководител, организацијата и работењето на Институтот на сметководители и овластени сметководители на Република Северна Македонија, основањето и надлежностите на Советот за унапредување и надзор над сметководствената професија на Република Северна Македонија, како и други прашања кои се однесуваат на вршењето на сметководствени работи.

Постапката за упис на сметководител, односно овластен сметководител во Регистарот на сметководители, односно Регистарот на овластени сметководители, е уредена со член 27 од Законот.

Според член 27 став 1 од Законот, лицето кое има уверение за сметководител, односно уверение за овластен сметководител се запишува во Регистарот на сметководители, односно во Регистарот на овластени сметководители врз основа на поднесено лично барање до Институтот на пропишан образец согласно со став 9 на овој член, со приложување на потребната документација предвидена во став 2 на истиот член од Законот.

Член 31 став 1 од Законот уредува дека со право за вршење сметководствени работи како и со право за потпишување на сите документи за финансиско известување кои произлегуваат од вршењето на сметководствените работи се стекнува сметководител и/или овластен сметководител кој има уверение за сметководител или овластен сметководител, издадено од Институтот и е запишан во соодветниот регистар којшто го води Институтот. Во став 5 од истиот член се уредува дека за сметководствените работи, обврзникот за водење на сметководство може да вработи вршител на сметководствени работи или сметководствен приправник, коj нема право за потпишување на годишни сметки и/или финансиски извештаи. Став 6 од истиот член уредува дека за целите на финансиското известување обврзникот за водење на сметководство може да вработи сметководител и/или овластен сметководител со полно работно време, и дека обврзниците за водење на сметководство, кои согласно со Законот за трговските друштва се поврзани лица, може да вработат едно исто лице со скратено работно време. Согласно со став 8 на наведениот член, обврзникот за водење на сметководство може со договор за вршење на сметководствени работи да ангажира трговец поединец – сметководител, трговец поединец – овластен сметководител или друштво за вршење на сметководствени работи кој поседува лиценца за работа издадена од Институтот. Според став 9 од истиот член, трговец поединец – сметководител може да склучи договор за вршење на сметководствени работи со самостоен вршител на дејност, заедница на сопственици на посебни делови на зграда, трговец поединец, здружение, фондација и приватна установа. Согласно со став 10 од истиот член, трговец поединец – овластен сметководител може да склучи договор за вршење на сметководствени работи со сите обврзници за водење на сметководство, освен со јавно трговско друштво, командитното друштво, акционерското друштво и командитното друштво со акции. Во став 11 од истиот член, се уредува дека друштво за вршење на сметководствени работи склучува договор за вршење на сметководствени работи со сите обврзници за водење на сметководство. Според став 12 од истиот член, друштвото за вршење на сметководствени работи мора да има вработено најмалку еден овластен сметководител.

Одредбите за видовите регистри коишто ги води Институтот на сметководители и овластени сметководители на Република Северна Македонија, како и содржината на истите, се уредени со член 35 од Законот.

Во член 35 став 3 од Законот се пропишани податоците кои особено треба да ги содржат Регистарот на сметководители и Регистарот на овластени сметководители, и тоа: 1) име и презиме и регистарски број на лицето; 2) ознака за право на потпишување годишна сметка и/или финансиски извештаи; 3) датум на упис во Регистарот; 4) назив, седиште и контакт податоци на правното лице каде што е вработен; 5) број на остварени часови за континуирано професионално усовршување, годишно и во тек на тригодишен период и 6) изречени дисциплински мерки.

Со член 36 став 1 точки од 1) до 8) од Законот, се предвидени случаите на бришење на сметководител, односно овластен сметководител од соодветниот Регистар.

Според оспорениот член 36 став 1 точка 8) од Законот сметководителот односно овластениот сметководител се брише од соодветниот Регистар доколку физичкото лице го оствари правото на пензионирање.

Од погоре цитираните законски одредби произлегува дека за целите на финансиското известување, на обврзникот за водење сметководство му е дадено право на избор за вршење на сметководствени работи со склучување договор, истото да го довери на трговец поединец или друштво за вршење на сметководствени работи или да вработи сметководител и/или овластен сметководител со полно работно време, а обврзниците за водење сметководство кои согласно со Законот за трговски друштва се поврзани лица, може да вработат едно исто лице со скратено работно време. Воедно, меѓусебните права и обврски меѓу обврзникот за водење сметководство и трговец поединец, односно друштво за вршење сметководствени работи се уредуваат со договор за вршење сметководствени работи.

Во конкретниот случај, Судот утврди дека оспорениот член 36 став 1 точка 8) од Законот, е во врска со лице сметководител односно овластен сметководител кое остварило право на пензионирање, со што му престанува работниот однос во правното лице каде било вработено. Ваквиот факт, според оспорениот член од Законот, повлекува бришење на сметководителот односно на овластениот сметководител од соодветниот Регистар во кој се запишани и податоци за правното лице каде било вработено физичкото лице сметководител односно овластен сметководител.

Подносителот смета дека бришењето на сметководителот односно овластениот сметководител од соодветниот Регистар, е спротивно на владеењето на правото и слободата на пазарот и претприемништвото од член 8 став 1 алинеи 3 и 7 од Уставот, уставното право на работа од член 32 од Уставот, а и на законското право на граѓаните на склучување договори од член 252 од Законот за работните односи и член 619 од Законот за облигационите односи.

Спротивноста на законската одредба со наведените уставни одредби, подносителот ја образложува со наводи дека на лицето корисник на пензија му се ускратува уставното и законското право и понатаму да може да врши сметководствени работи со засновање работен однос или со склучување договор за дело, согласно со член 619 од Законот за облигационите односи. Ова од причина што неговото ангажирање како сметководител односно овластен сметководител зависи од тоа дали лицето се наоѓа во Регистарот на сметководители, односно во Регистарот на овластени сметководители.

Дополнително, подносителот се повикува на член 252 од Законот за работните односи, содржан во глава 23 од овој закон со која се уредува работа на деца помлади од 15 години, ученици и студенти, што е нејасно, ако се има предвид фактот дека оспорениот член од Законот зборува за бришење на пензиониран сметководител односно овластен сметководител од Регистар, но и фактот дека вршење на сметководствени работи согласно со Законот за вршење на сметководствени работи е можно само по завршување на соодветно средно или високо образование.

Според Судот, неосновани се наводите дека бришењето од соодветниот Регистар на сметководителот односно овластениот сметководител доколку физичкото лице го оствари правото на пензионирање, значи ограничување на уставното право на работа од член 32 на Уставот. Имено, Законот за вршење на сметководствени работи уредува дека лицето се стекнува со право за вршење на сметководствени работи со уписот во соодветниот Регистар. Законот ги предвидува и случаите на бришење на сметководител, односно овластен сметководител од соодветниот Регистар. Меѓутоа, од Законот не произлегува забрана за бришано лице од Регистарот поради пензионирање да може повторно да биде запишано во соодветниот Регистар. Доколку лицето се откаже од правото на пензија и заснова работен однос, може да поведе постапка за упис во регистарот согласно со одредбите од член 27 од Законот. Воедно, оспорениот член од Законот со ништо не го спречува лицето корисник на пензија, согласно со член 619 од Законот за облигационите односи, да може доколку сака да врши работи со склучување договор за дело.

Имајќи го предвид наведеното, Судот оцени дека член 36 став 1 точка 8) од Законот за вршење на сметководствени работи, не е спротивен на одредбите од Уставот на кои се повикува подносителот со иницијативата.

Врз основа на наведеното, Судот, одлучи како во диспозитивот на ова решение.

ПРЕТСЕДАТЕЛ
на Уставниот суд на Република Северна Македонија,
д-р Дарко Костадиновски

***

Gjykata Kushtetuese e
Republikës së Maqedonisë së Veriut
U.nr.44/2025
Shkup, 26.11.2025

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Maqedonisë së Veriut, në përbërje të Kryetarit të Gjykatës, dr.Darko Kostadinovski dhe gjykatësve Naser Ajdari, mr.Tatjana Vasiq-Bozaxhieva, dr.Jadranka Daboviq-Anastasovska, dr.Osman Kadriu, Dobrilla Kacarska, dr.Ana Pavllovska-Daneva, në bazë të nenit 110 të Kushtetutës së Republikës së Maqedonisë së Veriut dhe nenit 73 të Aktit të Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Maqedonisë së Veriut (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut”, nr.115/2024), në seancën e mbajtur më 26 nëntor 2025, miratoi

A K T V E N D I M

NUK INICIOHET procedurë për vlerësimin e kushtetutshmërisë së nenit 36 paragrafi 1 pika 8 të Ligjit për Kryerjen e Punëve të Kontabilitetit (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut”, nr.173/2022 dhe 47/2025).

Arsyetim

Viktor Vasilevski nga Shkupi, parashtroi iniciativë në Gjykatën Kushtetuese të Republikës së Maqedonisë së Veriut për inicimin e procedurës për vlerësimin e kushtetutshmërisë së dispozitës së Ligjit të shënuar në dispozitivin e Aktvendimit.

Në iniciativë, parashtruesi thekson se me shlyerjen e kontabilistit, respektivisht kontabilistit të autorizuar nga Regjistri përkatës, nëse personi fizik e ushtron të drejtën e pensionit, kontabilistit në pension, respektivisht kontabilistit të autorizuar i mohohet e drejta për të kryer punë kontabiliteti në bazë të marrëdhënies së punës (me çka e humb të drejtën për pension) ose për të lidhur kontratë mbi vepër (duke mos humbur kështu të drejtën për pension), sepse kryerja e punëve të kontabilitetit varet drejtpërdrejt nga fakti nëse personi është në Regjistrin e Kontabilistëve, respektivisht Regjistrin e Kontabilistëve të Autorizuar.

Parashtruesi thekson se në përputhje me nenin 252 të titulluar “Kontrata të veçanta” të Ligjit për Marrëdhëniet e Punës, punëdhënësi mund të lidhë kontratë me një person të caktuar për kryerjen e një pune që është jashtë veprimtarisë së punëdhënësit dhe që ka si lëndë prodhimin ose riparimin e pavarur të sendeve të caktuara, kryerjen e pavarur të një pune të caktuar fizike apo intelektuale, si dhe këtu, padyshim përfshihet edhe puna e kontabilitetit, respektivisht shërbimi i kontabilitetit. Ai, gjithashtu theksohen se me nenin 619 të Ligjit për Marrëdhëniet Detyrimore, kontratat mbi vepër përcaktohen si kontrata me të cilat, kryerësi i punës (sipërmarrësi, realizuesi i punëve) merr përsipër të kryejë punë të caktuara, siç janë prodhimi ose riparimi i sendeve ose kryerja e ndonjë pune fizike apo intelektuale, etj., ndërsa, porositësi merr përsipër t’i paguajë atij kompensim për këtë.

Sipas parashtruesit, me zbatimin e nenit të kontestuar të Ligjit, shkelet dhe kufizohet drejtpërdrejt sundimi i së drejtës dhe liria e tregut dhe sipërmarrjes, të përcaktuara në nenin 8 paragrafi 1 alinetë 3 dhe 6 të Kushtetutës si vlera themelore të rendit kushtetues. Njëkohësisht, konsideron se zgjidhja ligjore e kontestuar është në kundërshtim me nenin 32 të Kushtetutës, duke pretenduar se ky nen kushtetues garanton të drejtën për punë, e cila nuk mund të kufizohet me shfrytëzimin e pensionit sepse mund të realizohet me kontratë mbi vepër ose me zgjedhjen e shfrytëzuesit të pensionit për të krijuar një marrëdhënie pune dhe për ta ndërprerë shfrytëzimin e pensionit.

Për arsyet e lartpërmendura, me iniciativën propozohet që Gjykata Kushtetuese ta anulojë nenin e kontestuar të Ligjit, si jokushtetues.

Në seancë, Gjykata përcaktoi se sipas nenit 36 paragrafi 1 pika 8 të Ligjit për Kryerjen e Punëve të Kontabilitetit (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut”, nr.173/2022 dhe 47/2025), kontabilisti respektivisht, kontabilisti i autorizuar shlyhet nga Regjistri përkatës, nëse personi fizik e ushtron të drejtën e pensionit.

III

Sipas nenit 8 paragrafi 1 alinetë 3 dhe 7 të Kushtetutës së Republikës së Maqedonisë së Veriut, sundimi i së drejtës dhe liria e tregut dhe sipërmarrjes janë vlera themelore të rendit kushtetues të Republikës së Maqedonisë së Veriut.

Në pajtim me nenin 32 të Kushtetutës, secili ka të drejtë për punë, zgjedhje të lirë të punësimit, mbrojtje në punë dhe siguri materiale gjatë papunësisë së përkohshme. Çdo vend pune është i disponueshëm për të gjithë në kushte të barabarta. Çdo i punësuar ka të drejtë për pagë përketëse. Çdo i punësuar ka të drejtë për pushim të paguar ditor, javor dhe vjetor. Të punësuarit nuk mund të heqin dorë nga këto të drejta. Ushtrimi i të drejtave i të punësuarve dhe pozita e tyre rregullohen me ligj dhe marrëveshje kolektive.

Sipas nenit 51 të Kushtetutës, në Republikën e Maqedonisë së Veriut, ligjet duhet të jenë në përputhje me Kushtetutën dhe të gjitha rregullat e tjera me Kushtetutën dhe ligjin. Secili është i detyruar të respektojë Kushtetutën dhe ligjet.

Me neni 1 të Ligjit për Kryerjen e Punëve të Kontabilitetit (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut”, nr.173/2022 dhe 47/2025) rregullohen kushtet për kryerjen e punëve të kontabilitetit, subjektet që kryejnë punë të kontabilitetit, kushtet për marrjen e statusit të kontabilistit dhe kontabilistit të autorizuar, organizimin dhe funksionimin e Institutit të Kontabilistëve dhe Kontabilistëve të Autorizuar të Republikës së Maqedonisë së Veriut, themelimin dhe kompetencat e Këshillit për Avancimin dhe Mbikëqyrjen e Profesionit të Kontabilitetit të Republikës së Maqedonisë së Veriut, si dhe çështjet e tjera që lidhen me kryerjen e punëve të kontabilitetit.

Procedura për regjistrimin e kontabilistit, përkatësisht kontabilistit të autorizuar, në Regjistrin e Kontabilistëve, respektivisht në Regjistrin e Kontabilistëve të Autorizuar, rregullohet me nenin 27 të Ligjit.

Sipas nenit 27 paragrafi 1 të Ligjit, personi që zotëron vërtetim për kontabilist, respektivisht, vërtetim për kontabilist të autorizuar, regjistrohet në Regjistrin e Kontabilistëve, përkatësisht në Regjistrin e Kontabilistëve të Autorizuar në bazë të një kërkese të parashtruar personalisht në Institut, në formularin e përcaktuar sipas paragrafit 9 të këtij neni, duke bashkëngjitur dokumentacionin e nevojshëm, të parashikuar në paragrafin 2 të të njëjtit nen të Ligjit.

Neni 31 paragrafi 1 i Ligjit, përcakton se e drejta për të kryer punë të kontabilitetit, si dhe e drejta për të nënshkruar të gjitha dokumentet e raportimit financiar që rrjedhin nga kryerja e punëve të kontabilitetit, fitohet nga kontabilisti dhe/ose kontabilisti i autorizuar, i cili ka vërtetim për kontabilist ose kontabilist të autorizuar, të lëshuar nga Instituti dhe të regjistruar në Regjistrin përkatës, të udhëhequr nga Instituti. Paragrafi 5 i të njëjtit nen, përcakton se për punën e kontabilitetit, obliguesi për udhëheqjen e kontabilitetit mund të punësojë një kryerës së punëve të kontabilitetit ose praktikant kontabiliteti, i cili nuk ka të drejtë të nënshkruajë llogaritë vjetore dhe/ose raportet financiare. Paragrafi 6 i të njëjtit nen, përcakton se për qëllimet e raportimit financiar, obliguesi për udhëheqjen e kontabilitetit mund të punësojë një kontabilist dhe/ose një kontabilist të autorizuar me orar të plotë pune dhe se obliguesit për udhëheqjen e kontabilitetit, të cilët në përputhje me Ligjin për Shoqëritë Tregtare janë persona të ndërlidhur, mund të punësojnë një person të njëjtë me orar të shkurtuar pune. Në pajtim me paragrafin 8 të nenit të lartpërmendur, obliguesi për udhëheqjen e kontabilitetit mundet, me anë të një kontrate për kryerjen e punëve të kontabilitetit, të angazhojë tregtar individ – kontabilist, tregtar individ – kontabilist i autorizuar apo një shoqëri për kryerjen e punëve të kontabilitetit që zotëron licencë për punë, të lëshuar nga Instituti. Sipas paragrafit 9 të të njëjtit nen, një tregtar individ – kontabilist mund të lidhë kontratë për kryerjen e punëve të kontabilitetit me një kryerës të pavarur të veprimtarisë, një bashkësi pronarësh të pjesëve të veçanta të një ndërtese, një tregtar individ, një shoqatë, një fondacion dhe një institucion privat. Në pajtim me paragrafin 10 të të njëjtit nen, tregtari individ – kontabilist i autorizuar, mund të lidhë marrëveshje për kryerjen e punëve të kontabilitetit me të gjithë obliguesit për udhëheqjen e kontabilitetit, përveç se me shoqëritë publike tregtare, shoqëritë komandite, shoqëritë aksionare dhe shoqëritë komandite me aksione. Në paragrafin 11 të të njëjtit nen, përcaktohet se shoqëria për kryerjen e punëve të kontabilitetit lidh marrëveshje për kryerjen e punëve të kontabilitetit me të gjithë obliguesit për udhëheqjen e kontabilitetit. Sipas paragrafit 12 të të njëjtit nen, një shoqëri e kontabilitetit duhet të punësojë të paktën një kontabilist të autorizuar.

Dispozitat mbi llojet e regjistrave që mban Instituti i Kontabilistëve dhe Kontabilistëve të Autorizuar të Republikës së Maqedonisë së Veriut, si dhe përmbajtja e tyre, rregullohen me nenin 35 të Ligjit.

Në nenin 35 paragrafi 3 të Ligjit, përcaktohen të dhënat që duhet të përmbajë Regjistri i Kontabilistëve dhe Regjistri i Kontabilistëve të Autorizuar, përkatësisht: 1) emri dhe mbiemri dhe numri i regjistrimit të personit; 2) autorizimi i të drejtës për të nënshkruar llogaritë vjetore dhe/ose raportet financiare; 3) data e regjistrimit në Regjistër; 4) emri, selia e regjistruar dhe të dhënat e kontaktit të personit juridik, ku personi është i punësuar; 5) numri i orëve të realizuara për përsosje të vazhdueshme profesionale, në nivel vjetor dhe gjatë një periudhe trevjeçare dhe 6) masat e shqiptuara disiplinore.

Me nenin 36 paragrafi 1 në pikat nga 1 deri në 8 të Ligjit, parashikohen rastet e shlyerjes së kontabilistit, respektivisht kontabilistit të autorizuar nga Regjistri përkatës.

Sipas nenit 36 të kontestuar, paragrafi 1 pika 8 të Ligjit, kontabilisti respektivisht kontabilisti i autorizuar, shlyhet nga Regjistri përkatës nëse personi fizik ushtron të drejtën e daljes në pension.

Nga dispozitat ligjore të cituara më sipër, rrjedh se për qëllimet e raportimit financiar, obliguesit për udhëheqjen e kontabilitetit i jepet e drejta të kryejë punë kontabiliteti përmes lidhjes së marrëveshjes, t’ia besojë të njëjtën një tregtari individ ose një shoqërie për kryerjen e punëve të kontabilitetit ose të punësojë një kontabilist dhe/ose kontabilist të autorizuar me orar të plotë pune, ndërsa obliguesve për udhëheqjen e kontabilitetit, të cilët në përputhje me Ligjin për Shoqëritë Tregtare, janë persona të ndërlidhur, mund ta punësojnë të njëjtin person me orar shkurtuar të punës. Në të njëjtën kohë, të drejtat dhe detyrimet e ndërsjella ndërmjet obliguesit për udhëheqjen e kontabilitet dhe tregtarit individ, përkatësisht shoqërisë për kryerjen e punëve të kontabilitetit rregullohen me marrëveshje për kryerjen e punëve të kontabilitetit.

Në rastin konkret, Gjykata përcaktoi se neni i kontestuar 36 paragrafi 1 pika 8 të Ligjit, ka të bëjë me një person kontabilist ose kontabilist i autorizuar, i cili ka ushtruar të drejtën e pensionit, me ç’rast i ka përfunduar marrëdhënia e tij e punës me personin juridik ku ai ka qenë i punësuar. Një fakt i tillë, sipas nenit të kontestuar të Ligjit, rezulton me shlyerjen e kontabilistit, respektivisht kontabilistit të autorizuar nga Regjistri përkatës, në të cilin regjistrohen edhe të dhënat rreth personit juridik ku personi fizik kontabilist ose kontabilist i autorizuar ka qenë i punësuar.

Parashtruesi konsideron se shlyerja e kontabilistit ose kontabilistit të autorizuar nga Regjistri përkatës është në kundërshtim me sundimin e së drejtës dhe lirinë e tregut dhe sipërmarrjes nga neni 8 paragrafi 1 alinetë 3 dhe 7 të Kushtetutës, të drejtën kushtetuese për të punuar nga neni 32 i Kushtetutës dhe të drejtën ligjore të qytetarëve për të lidhur marrëveshje nga neni 252 i Ligjit për Marrëdhëniet e Punës dhe neni 619 i Ligjit për Marrëdhëniet Detyrimore.

Parashtruesi e justifikon kundërshtimin e dispozitës ligjore me dispozitat kushtetuese të lartpërmendura, duke pretenduar se personit që është shfrytëzues i pensionit, i mohohet e drejta kushtetuese dhe ligjore për të vazhduar me kryerjen e punës së kontabilitetit përmes krijimit të marrëdhënies së punës ose lidhjes së kontratës së punës, në përputhje me nenin 619 të Ligjit për Marrëdhëniet Detyrimore. Kjo për shkak se angazhimi i tij si kontabilist ose kontabilist i autorizuar varet nga fakti nëse personi është i regjistruar në Regjistrin e Kontabilistëve, përkatësisht në Regjistrin e Kontabilistëve të Autorizuar.

Po ashtu, parashtruesi i referohet nenit 252 të Ligjit për Marrëdhëniet e Punës, i përfshirë në Kapitullin 23 të këtij Ligji, i cili rregullon punën e fëmijëve nën moshën 15 vjeçare, nxënësve dhe studentëve, gjë që është e paqartë, duke pasur parasysh faktin se neni i kontestuar i Ligjit, flet për shlyerjen e kontabilistit ose kontabilistit të autorizuar në pension nga Regjistri, por edhe faktin se kryerja e punës së kontabilitetit në përputhje me Ligjin për Kryerjen e Punëve të Kontabilitetit është e mundur vetëm pas përfundimit të arsimit të mesëm ose të lartë përkatës.

Sipas Gjykatës, janë të pabazuara pretendimet se shlyerja nga Regjistri përkatës i një kontabilisti ose kontabilisti të autorizuar, në rastet kur personi fizik e ushtron të drejtën e daljes në pension, nënkupton kufizimin e të drejtës kushtetuese për punë sipas nenit 32 të Kushtetutës. Konkretisht, Ligji për Kryerjen e Punëve të Kontabilitetit rregullon çështjen që një person fiton të drejtën për të kryer punë kontabiliteti duke u regjistruar në Regjistrin përkatës. Ligji parashikon edhe rastet e shlyerjes së një kontabilisti ose kontabilisti të autorizuar nga Regjistri përkatës. Megjithatë, nga Ligji nuk rrjedh ndalimi që një person i shlyer nga Regjistri për shkak të pensionimit të mos mund të riregjistrohet në Regjistrin përkatës. Nëse personi heq dorë nga e drejta e pensionit dhe krijon një marrëdhënie pune, mund të fillojë me procedurën për regjistrim në Regjistër, në përputhje me dispozitat e nenit 27 të Ligjit. Njëherazi, neni i kontestuar i Ligjit nuk e pengon në asnjë mënyrë personin shfrytëzues të pensionit që, në përputhje me nenin 619 të Ligjit për Marrëdhënie Detyrimore, të mund të kryejë punë përmes lidhjes së një kontrate mbi vepër, nëse ai e dëshiron këtë.

Duke marrë parasysh sa më sipër, Gjykata vlerësoi se neni 36 paragrafi 1 pika 8 të Ligjit për Kryerjen e Punëve të Kontabilitetit, nuk është në kundërshtim me dispozitat e Kushtetutës, të cilave u referohet parashtruesi me iniciativën.

Bazuar në sa më sipër, Gjykata vendosi si në dispozitivin e këtij aktvendimi.

KRYETAR
i Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Maqedonisë së Veriut,
dr.Darko Kostadinovski