УЗ.бр.25/2025 – Уставен суд на Република Северна Македонија

Уставен суд на
Република Северна Македонија
УЗ.бр.25/2025
Скопје, 22.10.2025 година

Уставниот суд на Република Северна Македонија, во состав д-р Дарко Костадиновски, претседател на Судот и судиите Насер Ајдари, м-р Татјана Васиќ-Бозаџиева, д-р Јадранка Дабовиќ-Анастасовска, д-р Осман Кадриу, Добрила Кацарска, д-р Ана Павловска-Данева и м-р Фатмир Скендер, врз основа на член 110 од Уставот на Република Северна Македонија и член 38 алинеја 3 и член 73 алинеја 3 од Актот на Уставниот суд на Република Северна Македонија („Службен весник на Република Северна Македонија” бр.115/2024), на седницата одржана на 22 октомври 2025 година, донесе

Р Е Ш Е Н И Е

СЕ ОТФРЛА иницијативата за поведување постапка за оценување на уставноста и законитоста на Правилникот за начинот на уништување на документи и начинот на уништување, бришење и чистење на медиумот во Агенцијата за супервизија на капитално финансирано осигурување („Службен весник на Република Македонија“ бр.124/2013).

Образложение

Игорчо Точев од Скопје, до Уставниот суд на Република Северна Македонија, поднесе иницијатива за поведување постапка за оценување на уставноста и законитоста на Правилникот означен во диспозитивот на ова решение.

Подносителот наведува дека оспорениот правилник е донесен на 30 август 2013 година врз основа на член 52 од Законот за заштита на личните податоци („Службен весник на Република Македонија“ бр.7/2005, 103/2008, 124/2010 и 135/2011), а во врска со член 10 став 2 алинеја 6 од Правилникот за техничките и организациските мерки за обезбедување тајност и заштита на обработката на личните податоци („Службен весник на Република Македонија“ бр.38/2009 и 158/2010).

Законот за заштита на личните податоци („Службен весник на Република Македонија“ бр. 7/2005, 103/2008, 124/2010, 135/2011, 43/2014, 153/2015, 99/2016 и 64/2018) престанал да важи со влегувањето во сила на Законот за заштита на личните податоци („Службен весник на Република Северна Македонија“ бр. 42/2020), притоа оспорениот правилник не е усогласен во рокот од 18 месеци од денот на влегување во сила на тој закон.

Врз основа на наведеното подносителот предлага, Судот да поведе постапка за оценување на уставноста и законитоста на оспорениот правилник по што, истиот ќе го укине како спротивен на Уставот и законот.

На седницата Судот утврди дека врз основа на член 52 од Законот за заштита на личните податоци („Службен весник на Република Македонија” бр. 7/2005, 103/2008, 124/2010 и 135/2011), а во врска со член 10 став 2 алинеја 6 од Правилникот за техничките и организациските мерки за обезбедување тајност и заштита на обработката на личните податоци („Службен весник на Република Македонија“ бр. 38/2009 и 158/2010), Советот на експерти на Агенцијата за супервизија на капитално финансирано пензиско осигурување, на седницата одржана на 15.08.2013 година го донел Правилникот за начинот на уништување на документи и начинот на уништување, бришење и чистење на медиумот во Агенцијата за супервизија на капитално финансирано осигурување („Службен весник на Република Македонија“ бр. 124/2013).

Со член 1 од Правилникот, е пропишано дека со овој правилник се уредува начинот на уништување на документите, што содржат лични податоци, како и начинот на уништување, бришење и чистење на медиумот во Агенцијата за супервизија на капитално финансирано пензиско осигурување.

Согласно со член 2 од истиот правилник, документите што содржат лични податоци, по истекот на определениот рок за нивно чување, се уништуваат од комисија определена од страна на претседателот на Советот на експерти на Агенцијата. Документите, од став 1 од овој член, се уништуваат со уред за ситнење (шредер) за што комисијата составува записник.

Според член 3 од Правилникот, по пренесувањето на личните податоци од медиумот или по истекот на определениот рок за чување, медиумот се уништува, брише или пак се чисти од личните податоци кои се снимени на него. Уништувањето на медиумот се врши со механичко разделување на неговите составни делови со што истиот повторно да не може да биде употреблив. Бришењето или чистењето на медиумот се врши на начин што оневозможува понатамошно обновување на снимените лични податоци. За уништување, бришење и чистење на медиумот комисијата составува записник, кој ги содржи сите податоци за целосна идентификација на медиумот, како и за податоците снимени на истиот.

Во член 4 е пропишано дека овој правилник влегува во сила наредниот ден од денот на објавувањето во „Службен весник на Република Македонија”.

Согласно со член 1 од Правилникот за начинот на уништување на документи и начинот на уништување, бришење и чистење на медиумот во Агенцијата за супервизија на капитално финансирано осигурување („Службен весник на Република Северна Македонија“ бр. 118/2025 од 12.06.2025 година), со овој правилник престанува да важи Правилникот за начинот на уништување на документи и начинот на уништување, бришење и чистење на медиумот во Агенцијата за супервизија на капитално финансирано пензиско осигурување („Службен весник на Република Македонија“ бр. 124/2013) и Правилникот за техничките и организациските мерки за обезбедување тајност и заштита на обработката на личните податоци („Службен весник на Република Македонија“ бр. 161/2015 и „Службен весник на Република Северна Македонија“ бр. 128/2019). Со член 2 од истиот се пропишува дека овој правилник влегува во сила на денот на објавувањето во „Службен весник на Република Северна Македонија“.

III

Владеењето на правото е темелна вредност на уставниот поредок на Република Македонија, согласно со член 8 став 1 алинеја 3 од Уставот на Република Македонија,

Според член 110 алинеја 2 од Уставот, Уставниот суд на Република Северна Македонија одлучува за согласноста на другите прописи и на колективните договори со Уставот и со законите.

Согласно со член 38 алинеја 3 од Актот на Уставниот суд на Република Северна Македонија, Уставниот суд ќе ја отфрли иницијативата ако постојат процесни пречки за одлучување по иницијативата.

Агенцијата за супервизија на капитално финансирано пензиско осигурување на седницата одржана на 29.05.2025 година, донела Правилник за престанување на важење на Правилникот за начинот на уништување на документи и начинот на уништување, бришење и чистење на медиумот во Агенцијата за супервизија на капитално финансирано осигурување („Службен весник на Република Северна Македонија“ бр. 118/2025 од 12.06.2025 година).

Согласно со член 1 од Правилникот, со овој правилник престанува да важи Правилникот за начинот на уништување на документи и начинот на уништување, бришење и чистење на медиумот во Агенцијата за супервизија на капитално финансирано пензиско осигурување („Службен весник на Република Македонија“ бр. 124/2013) и Правилникот за техничките и организациските мерки за обезбедување тајност и заштита на обработката на личните податоци („Службен весник на Република Македонија“ бр. 161/2015 и „Службен весник на Република Северна Македонија“ бр. 128/2019). Со член 2 од истиот се пропишува дека овој правилник влегува во сила на денот на објавувањето во „Службен весник на Република Северна Македонија“.

Од наведената фактичка состојба произлегува дека со влегување во сила новиот правилник престанал да важи оспорениот правилник, поради што Судот утврди дека истиот е надвор од правниот поредок.

Имајќи го предвид изнесеното, Судот оцени дека постојат процесни пречки за одлучување со што се исполнети условите за отфрлање на иницијативата согласно со член 38 алинеја 3 од Актот на Уставниот суд.

Врз основа на наведеното, Судот, одлучи како во диспозитивот на ова решение.

ПРЕТСЕДАТЕЛ
на Уставниот суд на Република Северна Македонија,
д-р Дарко Костадиновски

***

Gjykata Kushtetuese e
Republikës së Maqedonisë së Veriut
UZ.nr.25/2025
Shkup, 22.10.2025

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Maqedonisë së Veriut, në përbërje të Kryetarit të Gjykatës, dr.Darko Kostadinovski dhe gjykatësve Naser Ajdari, mr.Tatjana Vasiq-Bozaxhieva, dr.Jadranka Daboviq-Anastasovska, dr.Osman Kadriu, Dobrilla Kacarska, dr.Ana Pavllovska-Daneva dhe mr.Fatmir Skender, në bazë të nenit 110 të Kushtetutës së Republikës së Maqedonisë së Veriut dhe nenit 38 alineja 3 dhe nenit 73 alineja 3 të Aktit të Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Maqedonisë së Veriut (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut” nr.115/2024), në seancën e mbajtur më 22 tetor të vitit 2025, miratoi

A K T V E N D I M

HIDHET POSHTË iniciativa për inicimin e procedurës për vlerësimin e kushtetutshmërisë dhe ligjshmërisë së Rregullores për Mënyrën e Shkatërrimit të Dokumenteve dhe Mënyrën e Shkatërrimit, Fshirjes dhe Pastrimit të Medias në Agjencinë për Supervizion të Sigurimit me Financim Kapital (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë” nr.124/2013).

Arsyetim

Igorço Toçev nga Shkupi, parashtroi iniciativë në Gjykatën Kushtetuese të Republikës së Maqedonisë së Veriut për të inicuar procedurë për vlerësimin e kushtetutshmërisë dhe ligjshmërisë së Rregullores së shënuar në dispozitin e këtij aktvendimi.

Parashtruesi thekson se, Rregullorja e kontestuar është miratuar më 30 gusht të vitit 2013, në bazë të nenit 52 të Ligjit për Mbrojtjen e të Dhënave Personale (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë” nr.7/2005, 103/2008, 124/2010 dhe 135/2011) dhe në lidhje me nenin 10 paragrafi 2 alineja 6 të Rregullores për Masat Teknike dhe Organizative për Sigurimin e Konfidencialitetit dhe Mbrojtjes së Përpunimit të të Dhënave Personale (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë” nr.38/2009 dhe 158/2010).

Ligji për Mbrojtjen e të Dhënave Personale (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë” nr. 7/2005, 103/2008, 124/2010, 135/2011, 43/2014, 153/2015, 99/2016 dhe 64/2018) është shfuqizuar me hyrjen në fuqi të Ligjit për Mbrojtjen e të Dhënave Personale (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut” nr.42/2020), ndërkaq Rregullorja e kontestuar, nuk është harmonizuar brenda 18 muajve nga dita e hyrjes në fuqi të Ligjit në fjalë.

Bazuar në sa më sipër, parashtruesi propozon që Gjykata të inicojë procedurë për vlerësimin e kushtetutshmërisë dhe ligjshmërisë së Rregullores së kontestuar, ku në këtë rast do ta shfuqizojë atë, si të kundërshtueshme me Kushtetutën dhe ligjin.

Në seancë, Gjykata përcaktoi se, bazuar në nenin 52 të Ligjit për Mbrojtjen e të Dhënave Personale (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë” nr.7/2005, 103/2008, 124/2010 dhe 135/2011) dhe në lidhje me nenin 10 paragrafi 2 alineja 6 të Rregullores për Masat Teknike dhe Organizative për Sigurimin e Konfidencialitetit dhe Mbrojtjes së Përpunimit të të Dhënave Personale (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë” nr.38/2009 dhe 158/2010), Këshilli i Ekspertëve të Agjencisë për Supervizion të Sigurimit Pensional me Financim Kapital, në mbledhjen e mbajtur më 15.08.2013, miratoi Rregulloren për Mënyrën e Shkatërrimit të Dokumenteve dhe Mënyrën e Shkatërrimit, Fshirjes dhe Pastrimit të Medias në Agjencinë për Supervizion të Sigurimit me Financim Kapital (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë” nr.124/2013).

Me neni 1 të Rregullores, përcaktohet se me Rregulloren në fjalë, rregullohet mënyra e shkatërrimit të dokumenteve që përmbajnë të dhëna personale, si dhe mënyra e shkatërrimit, fshirjes dhe pastrimit të medias në Agjencinë për Supervizion të Sigurimit Pensional me Financim Kapital.

Në pajtim me nenin 2 të të njëjtës Rregullore, dokumentet që përmbajnë të dhëna personale, pas skadimit të periudhës së caktuar për ruajtjen e tyre shkatërrohen nga një komision i përcaktuar nga kryetari i Këshillit të Ekspertëve të Agjencisë. Dokumentet nga paragrafi 1 i këtij neni, shkatërrohen me një pajisje për copëtim (shreder), për të cilin komisioni harton raport.

Sipas nenit 3 të Rregullores, pas transferimit të të dhënave personale nga media ose pas skadimit të periudhës së caktuar për ruajtje, media do të shkatërrohet, fshihet ose pastrohet nga të dhënat personale të regjistruara në të. Shkatërrimi i medias, kryhet përmes ndarjes mekanike të pjesëve përbërëse të saj, në mënyrë që të mos mund të përdoret përsëri. Fshirja ose pastrimi i medias kryhet në atë mënyrë që pamundëson rikuperimin e mëtejshëm të të dhënave personale të regjistruara. Për shkatërrimin, fshirjen dhe pastrimin e medias, komisioni harton një procesverbal, i cili përmban të gjitha të dhënat për identifikimin e plotë të medias, si dhe të dhënat e regjistruara në të.

Në nenin 4 përcaktohet se kjo Rregullore, hyn në fuqi ditën e ardhshme, pas ditës së publikimit të saj në “Gazetën Zyrtare të Republikës së Maqedonisë”.

Sipas nenit 1 të Rregullores për Mënyrën e Shkatërrimit të Dokumenteve dhe Mënyrën e Shkatërrimit, Fshirjes dhe Pastrimit të Medias në Agjencinë për Supervizion të Sigurimit me Financim Kapital (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut” nr.118/2025, e datës 12.06.2025), me këtë Rregullore, nuk vlen më Rregullorja për Mënyrën e Shkatërrimit të Dokumenteve dhe Mënyrën e Shkatërrimit, Fshirjes dhe Pastrimit të Medias në Agjencinë për Supervizion të Sigurimit me Financim Kapital (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë” nr.124/2013) dhe Rregullorja për Masat Teknike dhe Organizative për Sigurimin e Konfidencialitetit dhe Mbrojtjes së Përpunimit të të Dhënave Personale (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë” nr.161/2015 dhe “Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut” nr.128/2019). Me nenin 2 të Rregullores së njëjtë, përcaktohet se kjo Rregullore hyn në fuqi në ditën e publikimit të saj në “Gazetën Zyrtare të Republikës së Maqedonisë së Veriut”.

III

Sundimi i së drejtës është vlerë themelore e rendit kushtetues të Republikës së Maqedonisë, në përputhje me nenin 8 paragrafi 1 alineja 3 të Kushtetutës së Republikës së Maqedonisë.

Sipas nenit 110 alineja 2 të Kushtetutës, Gjykata Kushtetuese e Republikës së Maqedonisë së Veriut vendos mbi përputhshmërinë e rregullave të tjera dhe marrëveshjeve kolektive me Kushtetutën dhe ligjet.

Në përputhje me nenin 38 alineja 3 të Aktit të Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Maqedonisë së Veriut, Gjykata Kushtetuese do ta hedhë poshtë iniciativën nëse ka pengesa procedurale për të vendosur mbi iniciativën.

Agjencia për Supervizion të Sigurimit Pensional me Financim Kapital, në mbledhjen e mbajtur më 29.05.2025, miratoi Rregullore për Ndërprerjen e Vlefshmërisë së Rregullores për Mënyrën e Shkatërrimit të Dokumenteve dhe Mënyrën e Shkatërrimit, Fshirjes dhe Pastrimit të Medias në Agjencinë për Supervizion të Sigurimit me Financim Kapital (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut” nr.118/2025, e datës 12.06.2025).

Sipas nenit 1 të Rregullores, me këtë Rregullore nuk vlen më Rregullorja për Mënyrën e Shkatërrimit të Dokumenteve dhe Mënyrën e Shkatërrimit, Fshirjes dhe Pastrimit të Medias në Agjencinë për Supervizion të Sigurimit Pensional me Financim Kapital (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë” nr.124/2013) dhe Rregullorja për Masat Teknike dhe Organizative për Sigurimin e Konfidencialitetit dhe Mbrojtjes së Përpunimit të të Dhënave Personale (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë” nr.161/2015 dhe “Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut” nr.128/2019). Neni 2 i Rregullores së njëjtë, përcakton se kjo Rregullore hyn në fuqi me ditën e publikimit të saj në “Gazetën Zyrtare të Republikës së Maqedonisë së Veriut”.

Nga gjendja e theksuar faktike, rrjedh se me hyrjen në fuqi të Rregullores së re nuk vlen më Rregullorja e kontestuar, prandaj, Gjykata ka përcaktuar se ajo është jashtë rendit juridik.

Duke marrë parasysh të lartpërmendurën, Gjykata vlerësoi se ekzistojnë pengesa procedurale për vendimmarrje, gjë që përmbush kushtet për hedhjen poshtë të iniciativës në përputhje me nenin 38, alineja 3 të Aktit të Gjykatës Kushtetuese.

Bazuar në sa më sipër, Gjykata vendosi si në dispozitivin e këtij aktvendimi.

KRYETAR
i Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Maqedonisë së Veriut,
dr.Darko Kostadinovski