У.бр.271/2024 – Уставен суд на Република Северна Македонија

Уставен суд на
Република Северна Македонија
У.бр.271/2024
Скопје, 30.04.2025 година

Уставниот суд на Република Северна Македонија, во состав д-р Дарко Костадиновски, претседател на Судот и судиите Насер Ајдари, м-р Татјана Васиќ-Бозаџиева, д-р Јадранка Дабовиќ-Анастасовска, Елизабета Дуковска, Добрила Кацарска, д-р Ана Павловска-Данева и м-р Фатмир Скендер, врз основа на член 110 од Уставот на Република Северна Македонија, член 38 алинеја 1 и член 73 алинеја 3 од Актот на Уставниот суд на Република Северна Македонија („Службен весник на Република Северна Македонија” број 115/2024), на седницата одржана на 30.04.2025 година, донесе

Р Е Ш Е Н И Е

СЕ ОТФРЛА иницијативата за поведување постапка за оценување на уставноста на член 15-в во делот „за јавна администрација” од Законот за управната инспекција („Службен весник на Република Македонија” број 69/2004, 22/2007, 115/2007, 51/2011, 164/2013, 41/2014, 33/2015, 156/2015, 193/2015, 53/2016 и 11/2018 и „Службен весник на Република Северна Македонија” број 103/2021, 208/2024 и 272/2024).

Образложение

Игорчо Точев од Скопје, до Уставниот суд на Република Северна Македонија, поднесе иницијатива за поведување постапка за оценување на уставноста на дел од одредбата од Законот, означен во диспозитивот на ова решение.

Подносителот на иницијативата смета дека оспорениот дел „за јавна администрација” содржан во член 15-в од Законот за управната инспекција („Службен весник на Република Македонија” број 69/2004, 22/2007, 115/2007, 51/2011, 164/2013, 41/2014, 33/2015, 156/2015, 193/2015, 53/2016 и 11/2018 и „Службен весник на Република Северна Македонија” број 103/2021, 208/2024 и 272/2024), не е во согласност со начелото на владеење на правото бидејќи создава правна несигурност во однос на тоа кој е надлежен да го донесе актот за организација на работата и вршењето на инспекцискиот надзор.

Во иницијативата се наведува дека согласно со член 4 од Законот за дополнување на Законот за управната инспекција („Службен весник на Република Македонија” број 115/2007) „Министерот за правда во рок од 30 дена од денот на влегувањето во сила на овој закон ќе го донесе актот од членот 15-в на овој закон, а не министерот за јавна администрација. Подносителот наведува и дека Законот за дополнување на Законот за управната инспекција („Службен весник на Република Македонија” број 115/2007) како и член 4 од Законот, сè уште се во сила, па според него, не може да се смета за пропуст во номотехниката, во една норма да се пропишува надлежност за носење акт од страна на еден министер од орган на државната управа, а во друга одредба од истиот пропис, да се пропишува дека истиот тој акт го донесува друг министер од друг орган на државната управа. Од наведените причини предлага Судот да поведе постапка за оценување на уставноста на оспорениот дел „за јавна администрација” од член 15-в од Законот, по што истиот да го укине.

На седницата Судот утврди дека според член 15-в од Законот за управната инспекција, начинот на организација на работата и вршењето на инспекцискиот надзор поблиску го пропишува министерот за јавна администрација, а со иницијативата се оспорува во делот „за јавна администрација”.

III

Според член 110 алинеја 1 од Уставот на Република Северна Македонија, Уставниот суд на Република Северна Македонија одлучува за согласноста на законите со Уставот.

Согласно со член 38 алинеја 3 од Актот на Уставниот суд на Република Северна Македонија, Уставниот суд ќе ја отфрли иницијативата ако постојат други процесни пречки за одлучување по иницијативата.

Подносителот на иницијативата смета дека член 15-в во делот „за јавна администрација” од Законот за управната инспекција („Службен весник на Република Македонија” број 69/2004, 22/2007, 115/2007, 51/2011, 164/2013, 41/2014, 33/2015, 156/2015, 193/2015, 53/2016 и 11/2018 и „Службен весник на Република Северна Македонија” број 103/2021, 208/2024 и 272/2024) не е во согласност со начелото на владеење на правото бидејќи министерот за правда бил овластен да го донесе актот од член 15-в од Законот, што се согледувало и од член 4 од Законот за дополнување на Законот за управната инспекција („Службен весник на Република Македонија” број 115/2007), а не министерот за јавна администрација.

Постапувајќи по иницијативата Судот утврди дека со член 2 од Законот за дополнување на Законот за управната инспекција („Службен весник на Република Македонија” број 115/2007) во глава V се додаваат три нови члена, меѓу кои и член 15-в којшто гласи „Начинот за вршење на инспекциски надзор поблиску го пропишува министерот за правда”. Во истиот закон како засебна норма е уреден член 4 според кој „Министерот за правда во рок од 30 дена од денот на влегувањето во сила на овој закон ќе го донесе актот од член 15-в на овој закон”.

Судот, утврди и дека со член 7 од Законот за изменување и дополнување на Законот за управната инспекција („Службен весник на Република Северна Македонија” број 103/2021) се врши измена на член 15-в, а по измената овој член гласи „Начинот на организација на работата и вршењето на инспекцискиот надзор поблиску го пропишува министерот за информатичко општество и администрација”. Во истиот закон како засебна норма е уреден член 14 којшто гласи „Подзаконските акти предвидени со овој закон ќе се донесат во рок од три месеци од денот на влегувањето во сила на овој закон”.

Воедно, Судот утврди дека според член 5 од Законот за изменување и дополнување на Законот за управната инспекција („Службен весник на Република Северна Македонија” број 208/2024) „Во член 15-в зборовите: „министерот за информатичко општество и администрација” се заменуваат со зборовите: „министерот за јавна администрација”.

Подносителот на иницијативата очигледно ги немал предвид сите измени и дополнувања на Законот за управната инспекција, конкретно оние од 2021 година со кои член 15-в од Законот, е изменет, при што министерот за правда, не е повеќе овластен за донесување на подзаконскиот акт, туку министерот за информатичко општество и администрација, кој согласно со член 14 од истиот закон, треба да го донесе подзаконскиот акт во рокот предвиден со тој член. Воедно, подносителот ги немал предвид и измените и дополнувањата на Законот од 2024 година, со кои зборовите „министерот за информатичко општество и администрација” се заменуваат со зборовите „министерот за јавна администрација”, така што оспорувањето на член 15-в во делот „за јавна администрација” од Законот, всушност е беспредметно, од кои причини Судот оцени дека се исполнети условите од член 38 алинеја 3 од Актот на Судот за отфрлање на иницијативата.

Врз основа на наведеното, Судот одлучи како во диспозитивот на ова решение.

ПРЕТСЕДАТЕЛ
на Уставниот суд на Република Северна Македонија,
д-р Дарко Костадиновски

***

Gjykata Kushtetuese
e Republikës së Maqedonisë
U.nr.271/2024
Shkup, 30.04.2025

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Maqedonisë së Veriut, në përbërje të Kryetarit të Gjykatës, dr.Darko Kostadinovski dhe gjykatësve Naser Ajdari, mr.Tatjana Vasiq-Bozaxhieva, dr.Jadranka Daboviq-Anastasovska, Elizabeta Dukovska, Dobrilla Kacarska, dr.Ana Pavllovska-Daneva dhe mr.Fatmir Skender, në bazë të nenit 110 të Kushtetutës së Republikës së Maqedonisë së Veriut, nenit 38 alineja 1 dhe nenit 73 alineja 3 të Aktit të Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Maqedonisë së Veriut (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut”, nr.115/2024), në seancën e mbajtur më 30 prill 2025, miratoi

A K T V E N D I M

HIDHET POSHTË iniciativa për inicimin e procedurës për vlerësimin e kushtetutshmërisë së nenit 15-v në pjesën: “për administratën publike” të Ligjit për Inspektimin Administrativ (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë”, numër 69/2004, 22/2007, 115/2007, 51/2011, 164/2013, 41/2014, 33/2015, 156/2015, 193/2015, 53/2016 dhe 11/2018, si dhe “Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut”, numër 103/2021, 208/2024 dhe 272/2024).

Arsyetim

Igorço Toçev nga Shkupi, parashtroi iniciativë në Gjykatën Kushtetuese të Republikës së Maqedonisë së Veriut për inicimin e procedurës për vlerësimin e kushtetutshmërisë së një pjese të dispozitës së Ligjit, të shënuar në dispozitivin e këtij aktvendimi.

Parashtruesi i iniciativës, vlerëson se pjesa e kontestuar: „për administratën publike”, që ndodhet në nenin 15-v të Ligjit për Inspektimin Administrativ (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë”, numër 69/2004, 22/2007, 115/2007, 51/2011, 164/2013, 41/2014, 33/2015, 156/2015, 193/2015, 53/2016 dhe 11/2018, si dhe “Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut”, numër 103/2021, 208/2024 dhe 272/2024), nuk është në përputhje me parimin e sundimit të së drejtës, pasi krijon pasiguri ligjore në lidhje me atë se kush është kompetent për ta miratuar aktin për organizimin e punës dhe zbatimin e mbikëqyrjes inspektuese.

Në iniciativë thuhet se në pajtim me nenin 4 të Ligjit për Plotësimin e Ligjit për Inspektimin Administrativ (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë”, numër 115/2007), “ministri i Drejtësisë, brenda 30 ditëve nga data e hyrjes në fuqi të këtij ligji, do ta miratojë aktin e përmendur në nenin 15-v të këtij ligji dhe jo ministri i Administratës Publike”. Parashtruesi, gjithashtu, potencon se Ligji për Ndryshimin e Ligjit për Inspektimin Administrativ (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë”, numër 115/2007), si dhe neni 4 i Ligjit, akoma janë në fuqi dhe sipas tij, nuk mund të konsiderohet lëshim në nomoteknikë, të përcaktohet në një normë kompetenca për të miratuar një akt nga një ministër i një organi të administratës shtetërore dhe në një dispozitë tjetër të së njëjtit rregull, të përcaktohet që i njëjti akt miratohet nga një ministër tjetër i një organi tjetër të administratës shtetërore. Për arsyet e lartpërmendura, propozon që Gjykata të iniciojë procedurë për vlerësimin e kushtetutshmërisë së pjesës së kontestuar: “për administratën publike” të nenit 15-v të Ligjit dhe më pas ta shfuqizojë atë.

Në seancë, Gjykata përcaktoi se sipas nenit 15-v të Ligjit për Inspektimin Administrativ, mënyra e organizimit të punës dhe zbatimit të mbikëqyrjes inspektuese përcaktohet më hollësisht nga ministri i Administratës Publike, ndërsa me iniciativën kontestohet pjesa: “për administratën publike”.

III

Sipas nenit 110 alineja 1 të Kushtetutës së Republikës së Maqedonisë së Veriut, Gjykata Kushtetuese e Republikës së Maqedonisë së Veriut vendos për përputhshmërinë e ligjeve me Kushtetutën.

Sipas nenit 38 alineja 3 të Aktit të Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Maqedonisë së Veriut, Gjykata Kushtetuese e hedh poshtë iniciativën nëse ka pengesa të tjera procedurale për të vendosur mbi iniciativën.

Parashtruesi i iniciativës vlerëson se neni 15-v në pjesën: “për administratën publike” të Ligjit për Inspektimin Administrativ (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë”, numër 69/2004, 22/2007, 115/2007, 51/2011, 164/2013, 41/2014, 33/2015, 156/2015, 193/2015, 53/2016 dhe 11/2018, si dhe “Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut”, numër 103/2021, 208/2024 dhe 272/2024), nuk është në përputhje me parimin e sundimit të së drejtës, pasi ministri i Drejtësisë ka qenë i autorizuar ta miratojë aktin sipas nenit 15-v të Ligjit, gjë që u pasqyrua edhe në nenin 4 të Ligjit për Ndryshimin dhe Plotësimin e Ligjit për Inspektimin Administrativ (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë”, numër 115/2007), dhe jo ministri i Administratës Publike.

Duke vepruar mbi iniciativën në fjalë, Gjykata përcaktoi se me nenin 2 të Ligjit për Ndryshimin e Ligjit për Inspektimin Administrativ (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë”, numër 115/2007), shtohen tri nene të reja në Kapitullin V, përfshirë nenin 15-v, i cili thotë: “Mënyra e zbatimit të mbikëqyrjes inspektuese përcaktohet më hollësisht nga ministri i Drejtësisë”. I njëjti ligj e rregullon edhe nenin 4 si një normë të veçantë, ku thuhet: “ministri i Drejtësisë, brenda 30 ditëve nga data e hyrjes në fuqi të këtij Ligji, miraton aktin e përmendur në nenin 15-v të këtij Ligji”.

Gjykata, gjithashtu, përcaktoi se me nenin 7 të Ligjit për Ndryshimin dhe Plotësimin e Ligjit për Inspektimin Administrativ (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut”, numër 103/2021), ndryshon neni 15-v, ndërsa pas ndryshimit, ky nen thotë: “Mënyra e organizimit të punës dhe kryerjes së mbikëqyrjes inspektuese përcaktohet më hollësisht nga ministri i Shoqërisë Informatike dhe Administratës”. I njëjti ligj e rregullon nenin 14 si një normë të veçantë, ku thuhet: “Aktet nënligjore të parashikuara nga ky ligj, do të miratohen brenda tre muajve nga data e hyrjes në fuqi të këtij ligji”.

Njëkohësisht, Gjykata përcaktoi se sipas nenit 5 të Ligjit për Ndryshimin dhe Plotësimin e Ligjit për Inspektimin Administrativ (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut”, numër 208/2024), në nenin 15-v fjalët: “ministri i Shoqërisë Informatike dhe Administratës”, zëvendësohen me fjalët: “ministri i Administratës Publike”.

Është e dukshme se parashtruesi i iniciativës nuk i ka marrë parasysh të gjitha ndryshimet dhe plotësimet e Ligjit për Inspektimin Administrativ, konkretisht ato të vitit 2021, me të cilat u ndryshua neni 15-v i Ligjit, me anë të të cilit ministri i Drejtësisë nuk është më i autorizuar ta miratojë aktin nënligjor, por ministri i Shoqërisë Informatike dhe Administratës, i cili, në përputhje me nenin 14 të të njëjtit ligj, duhet ta miratojë aktin nënligjor brenda afatit të parashikuar në atë nen. Në të njëjtën kohë, parashtruesi nuk i ka marrë parasysh ndryshimet dhe plotësimet e Ligjit nga viti 2024, me të cilat fjalët: “ministri i Shoqërisë Informatike dhe Administratës”, zëvendësohen me fjalët: “ministri i Administratës Publike”, kështu që kontestimi i nenit 15-v në pjesën: “për administratën publike” të Ligjit është në të vërtetë i pabazë, për këto arsye Gjykata vlerësoi se janë përmbushur kushtet e nenit 38 alineja 3 t; Aktit të Gjykatës, për ta hedhur poshtë iniciativën.

Bazuar në sa më sipër, Gjykata vendosi si në dispozitivin e këtij aktvendimi.

KRYETAR
i Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Maqedonisë së Veriut,
dr.Darko Kostadinovski