У.бр.230/2024 – Уставен суд на Република Северна Македонија

Уставен суд
на Република Северна Македонија
У.бр.230/2024
Скопје, 11.12.2024 година

Уставниот суд на Република Северна Македонија, во состав д-р Дарко Костадиновски, претседател на Судот и судиите м-р Татјана Васиќ-Бозаџиева, д-р Јадранка Дабовиќ-Анастасовска, Елизабета Дуковска, Добрила Кацарска, д-р Ана Павловска-Данева и м-р Фатмир Скендер, врз основа на член 110 од Уставот на Република Северна Македонија, член 67 и член 72 алинеја 3 од Актот на Уставниот суд на Република Северна Македонија („Службен весник на Република Македонија” број 115/2024), на седницата одржана на 11 декември 2024 година, донесе

О Д Л У К А

1. СЕ УТВРДУВА дека Комисијата за прашања на избори и именувања при Собранието на Република Северна Македонија е стварно надлежна да постапува по Барањето за остварување на правото на плата по престанок на функцијата од 28.05.2024 година, поднесено од страна на Тоше Зафиров.

2. Оваа одлука ќе се објави во „Службен весник на Република Северна Македонија“.

Образложение

Во барањето поднесено од Тоше Зафиров од Кочани е содржан предлог за решавање судир на надлежност помеѓу Собранието на Република Северна Македонија и претседателот на Република Северна Македонија, а во врска со членовите 19 и 20 од Законот за плата и другите надоместоци на избрани и именувани лица во Република Македонија („Службен весник на Република Македонија“ бр.36/1990, 44/1990, 11/1991, 38/1991, 23/1997, 37/2005, 84/2005, 84/2005, 110/2007, 121/2007,161/2008, 92/2009, 139/2009, 139/2009, 153/2009, 42/2010, 162/2010, 11/2012, 145/2012, 170/2013, 139/2014, 233/2018, и „Службен весник на Република Северна Македонија“ бр.51/2024).

Подносителот на предлогот во периодот од 01.08.2019 година до 17.05.2024 година ја извршувал функцијата заменик генерален секретар на претседателот на Република Северна Македонија. По завршувањето на функцијата на 20.05.2024 година, согласно со член 19 од Законот за плата и други надоместоци на избрани и именувани лица во Република Македонија, подносителот на предлогот со Барање за остварување на плата по престанок на функцијата се обратил до Комисијата за прашања на изборите и именувањата при Собранието на Република Северна Македонија.

Комисијата за прашања на изборите и именувањата при Собранието на Република Северна Македонија со Одговор бр. 16-2607/2 од 14.06.2024 година го известила подносителот дека не е надлежна да одлучува по барањето.

Против Одговорот на Комисијата од страна на подносителот на 04.07.2024 година бил поднесен приговор до Собранито на Република Северна Македонија. На 24.07.2024 година било поднесено и Барање за приоритетно постапување бидејќи одговорот од Комисијата за прашања на изборите и именувањата при Собранието на Република Северна Македонија бил нецелосен и спротивен на Законот за општата управна постапка, заради што, подносителот на приговорот (сега подносител на предлогот за решавање судир на надлежност) барал Одговорот на Барањето за остварување на право на плата по престанок на функцијата на Комисијата да се поништи и да се задолжи да донесе решение.

По добивањето на Одговорот за ненадлежност на Комисијата за прашања на изборите и именувањата при Собранието на Република Северна Македонија од 14.06.2024 година, подносителот со Барање за остварување на плата по престанок на функцијата на 20.06.2024 година се обратил и до Кабинетот на претседателот на Република Северна Македонија.

Генералниот секретар во Кабинетот на претседателот на Република Северна Македонија истиот ден, со Известување бр. 08-226/2 од 20.06.2024 година, го известил подносителот дека претседателот на Република Северна Македонија не е надлежен да одлучува по ова прашање и согласно со Законот за плата и други надоместоци на избрани и именувани лица во Република Македонија јасно е определена надлежноста на органот односно телото кое го утврдува правото на плата по престанување на функцијата.

Имајќи ја предвид надлежноста на Уставниот суд, подносителот со предлог за решавање судир на надлежности се обрати до Судот и му предложи да донесе Одлука за решавање на судирот на надлежност со која ќе одлучи по однос на стварната надлежност за постапување по Барањето, согласно со член 110 став 1 алинеја 4 од Уставот на Република Северна Македонија.

На седницата Судот утврди дека со Одлуката за именување заменик генерален секретар на Кабинетот на Претседателот на Република Северна Македонија бр.08-674/1 од 01.08.2019 година, подносителот Тоше Зафиров е именуван за заменик генерален секретар на Кабинетот на претседателот на Република Северна Македонија („Службен весник на Република Северна Македонија“ бр. 160/2019). Функцијата ја извршувал сè до 17.05.2024 година, кога е разрешен од функцијата со Одлуката за разрешување заменик генерален секретар на Кабинетот на претседателот бр. 08-14/1 од 17 мај 2024 година („Службен весник на Република Северна Македонија“ бр. 105/2024).

На 28.05.2024 година со Барање за остварување на плата по престанок на функцијата, подносителот на предлогот се обратил до Комисијата за прашања на изборите и именувањата при Собранието на Република Северна Македонија за остварување и утврдување на правото од член 19 од Законот за плата и други надоместоци на избрани и именувани лица во Република Македонија („Службен весник на Република Македонија “ бр.36/1990, 44/1990, 11/1991, 38/1991, 23/1997, 37/2005, 84/2005, 84/2005, 110/2007, 121/2007,161/2008, 92/2009, 139/2009, 139/2009, 153/2009, 42/2010, 162/2010, 11/2012, 145/2012, 170/2013, 139/2014, 233/2018 и “Службен весник на Република Северна Македонија“ бр.51/2024) со образложение дека одредбите од член 18 до 24 од Законот се применуваат и на функционерите именувани од страна на претседателот на Република Северна Македонија.

Откако од горенаведената Комисија добил одговор за нејзина ненадлежност да одлучува по барањето, на ден 20.06.2024 година подносителот се обратил и до Кабинетот на претседателот на Република Северна Македонија со барање претседателот на Република Северна Македонија да одлучи за правото на остварување на плата по престанување на функцијата заменик генерален секретар на Кабинетот на претседателот на Република Северна Македонија.

Генералниот секретар во Кабинетот на претседателот на Република Северна Македонија истиот ден по приемот на Барањето, со Известување бр. 08-226/2 од 20.06.2024 година, го известил подносителот дека согласно Законот за плата и други надоместоци на избрани и именувани лица во Република Македонија јасно е определена надлежноста на органот односно телото кое го утврдува правото на плата по престанување на функцијата. Имено, согласно со член 20 став 2 од Законот, надлежното тело на Собранието со решение го утврдува правото од член 19 како и неговото престанување.

Против Одговорот на Комисијата за прашања на изборите и именувањата при Собранието на Република Северна Македонија на 04.07.2024 година од страна на барателот на остварување на правото поднесен е Приговор до Собранието на Република Северна Македонија согласно член 14 и член 118 од Законот за општата управна постапка („Службен весник на Република Македонија“ бр. 124 од 23.07.2015 година), со барање да се поништи Одговорот бр. 16-2607/2 од 14.06.2024 година на Комисијата за прашања на изборите и именувањата при Собранието на Република Северна Македонија и да се донесе решение со кое ќе му се утврди правото на плата по престанување на функцијата заменик генерален секретар на Кабинетот на претседателот на Република Северна Македонија.

Имајќи предвид дека до 22.07.2024 година не било решено по приговорот, од страна на подносителот на предлогот за решавање судир на надлежности, на 24.07.2024 година, а во насока на член 119 од Законот за општата управна постапка поднесено е Барање за приоритетно постапување со барање Одговорот на Комисијата да се поништи и да се задолжи да донесе решение со кое ќе му се утврди правото на плата по престанок на функцијата. Но, до поднесување на предлогот за решавање судир на надлежности пред Уставниот суд не е донесено решение.

Поради изнесеното, Тоше Зафиров од Кочани на 25 септември 2024 година се обрати до Уставниот суд на Република Северна Македонија со предлог за решавање судир на надлежности помеѓу Собранието на Република Северна Македонија и претседателот на Република Северна Македонија, а во врска со неговото Барање за остварување на плата по престанување на функцијата заменик генерален секретар на Кабинетот на претседателот на Република Северна Македонија.

Во претходната постапка од страна на Уставниот суд доставено е Барање до Собранието на Република Северна Македонија и до претседателот на Република Северна Македонија за достава на сите акти кои се донесени во фазата на постапување по конкретната оспорена постапка за судир на надлежност.

Собранието на Република Северна Македонија до Уставниот суд достави Одговор на Барање за остварување на плата по престанок на функцијата, поднесено под архивски број 16-2607/1 од 28.05.2024 година, заведено под бр.16-2607/2 од 14.06.2024 година и Одговор на тужба У-5 бр. 908/2024 година. Од одговорот на тужбата може да се види дека подносителот на предлогот, Тоше Зафиров до Управниот суд на Република Северна Македонија поднел тужба против Собранието на Република Северна Македонија, поради молчење на администрација.

Согласно со одговорот на тужбата, Собранието на Република Северна Македонија, смета дека не е надлежно да донесе одлука на поднесениот приговор бидејќи тоа не било второстепен орган кој би одлучувал во постапка за остварување на правото на плата по престанување на функција, а сето тоа согласно со член 68 од Уставот на Република Северна Македонија и законите. Воедно, согласно со член 19 од Законот за плата и други надоместоци на избрани и именувани лица во Република Македонија и Одлуката за основање на постојани работни тела на Собранието на Република Северна Македонија, Комисијата за прашања на изборите и именувањата при Собранието на Република Северна Македонија е надлежна да одлучува за остварување на плата по основ на престанување на фунцијата на пратеници и функционери кои ги избира и именува Собранието.

Од страна на Кабинетот на претседателот на Република Северна Македонија до Уставниот суд доставено е Барањето за остварување на плата по престанок на функцијата бр. 08-226/1 од 20 јуни 2024 година, поднесено од страна на Тоше Зафиров и Известувањето од Кабинетот на претседателот на Република Северна Македонија бр.08-226/2 од 20.06.2024 година, со дополнително доставување на одговор на Барање бр.08-226/4 од 05.11.2024 година.

Имено, согласно со член 25 од Законот за плата и други надоместоци на избрани и именувани лица во Република Македонија е уредено дека „Одредбите од член 19 до 24 на овој закон се применуваат и на претседателот на Република Македонија, на функционер и раководен работник што го именува или назначува претседателот на Република Македонија или телото што тој ќе го овласти и на функционер и раководен работник кој го именува или назначува Владата.“ при што јасно е определена надлежноста на органот односно телото кое го утврдува правото на плата по престанување на функцијата, додека согласно член 20 став 2 од Законот „Надлежното тело на Собранието со решение го утврдува правото од член 19 на овој закон и престанувањето на правото според одредбите на овој закон“. Согласно со наведеното, претседателот на Републиката нема законска надлежност, ниту законско овластување да донесе акт за остварување на правото на плата по престанок на функцијата на лицето Тоше Зафиров, поранешен заменик генерален секретар на Кабинетот на претседателот на Република Северна Македонија.

III

Според член 110 алинеи 4 и 5 од Уставот, Уставниот суд решава за судир на надлежност меѓу носителите на законодавната, извршната и судската власт и за судир на надлежност меѓу органите на Републиката и единиците на локалната самоуправа.

Согласно со член 64 став 1 од Актот на Уставниот суд, предлог за решавање судир на надлежност меѓу носителите на законодавната, извршната и судската власт и меѓу органите на Републиката и единиците на локалната самоуправа може да поднесе секој од органите меѓу кои настанал судир. Став 2 од истиот член уредува дека предлог може да поднесе и секој што поради прифаќањето или одбивањето на надлежноста на одделни органи не може да оствари свое право.

Во член 65 став 2 од Актот е предвидено дека субјектите од член 64 на овој акт кои поради прифаќање или одбивање на надлежност не можат да остварат свое право, предлогот за решавање на судирот на надлежност може да го поднесат откако и двата органи ја прифатат или ја одбијат надлежноста со конечен или правосилен акт.

Според член 67 од Актот со одлука со која решава за судирот на надлежност, Уставниот суд го определува надлежниот орган за одлучување по предметот.

Тргнувајќи од наведените уставни одредби и одредбите предвидени во Актот на Уставниот суд, произлегува дека за да постои судир на надлежност било тоа да е позитивен со кој два органи се прогласуваат за надлежни или негативен судир на надлежност кога два органи се прогласуваат за ненадлежни, нужно е да постојат два правосилни или конечни акти, а во конкретниот случај тоа се Одговорот бр. 16-2607/2 на Комисијата за прашања на изборите и именувањата при Собранието на Република Северна Македонија од 14.06.2024 и Известувањето од Кабинетот на претседателот на Република Северна Македонија бр.08-226/2 од 20.06.2024 година. Со двата наведени акта е предизвикан судир на надлежности помеѓу Собранието на Република Северна Македонија, како орган на законодавната власт и претседателот на Република Северна Македонија, како орган на извршната власт во државата.

Одговорот на Собранието претставува конечен акт бидејќи против него не е допуштена жалба со оглед на фактот дека Собранието е највисок државен орган на власт и не постои второстепен орган кој би одлучувал по жалби против неговите акти, но затоа пак против овој акт дозволено е со тужба да се поведе управен спор, што е сторено од страна на подносителот. Управно-судската постапка по тужбата е во тек, што само ја докажува конечноста на актот за чија законитост ќе одлучи Управниот суд, но независно од исходот на таа постапка, Управниот суд нема надлежност да одлучува за надлежноста на Собранието ниту пак да го решава судирот на надлежности меѓу Собранието и претседателот на државата.

Во насока на претходното говори и дефиницијата на конечен акт, утврдена во член 15 став 1 од Законот за општата управна постапка „Конечен управен акт е оној против кој може да се поведе управен спор.“

Вториот акт кој заедно со претходниот го предизвикуваат негативниот судир на надлежности е Известувањето од Кабинетот на претседателот на Република Северна Македонија бр.08-226/2 од 20.06.2024 година кој претставува правосилен акт имајќи предвид дека против него странката (во случајот, подносителот на предлогот пред Уставниот суд) не повела управен спор во законски утврдениот рок од 30 дена од добивање на актот. Бидејќи тој рок е истечен, актот станува правосилен, согласно член 16 став 1 од Законот за општата управна постапка „Управниот акт против кој не може да се изјави жалба, ниту да се поведе управен спор, а со кој се решавало за права, обврски или правни интереси на странката е правосилен управен акт.“

Имајќи го предвид наведеното, Судот утврди дека основ за постапување по предлогот во конкретниот случај претставува постоењето на еден конечен и еден правосилен акт со кои два органи, едниот на законодавната, а другиот на извршната власт, се огласиле за ненадлежни, односно постои негативен судир на надлежности со што е нарушено законски утврденото право на подносителот.

Од анализата на законски одредби произлегува дека согласно со член 19 од Законот за плата и другите надоместоци на избрани и именувани лица во Република Македонија („Службен весник на Република Македонија “ бр.36/1990, 44/1990, 11/1991, 38/1991, 23/1997, 37/2005, 84/2005, 84/2005, 110/2007, 121/2007,161/2008, 92/2009, 139/2009, 139/2009, 153/2009, 42/2010, 162/2010, 11/2012, 145/2012, 170/2013, 139/2014, 233/2018 и „Службен весник на Република Северна Македонија“ бр.51/2024) функционер и раководен работник кој го именува Собранието односно назначува телото што тоа ќе го овласти, претседателот на Република Македонија и Владата кој за време на вршењето на функцијата остварувал плата, може да остварува плата по престанувањето на функцијата под услови и начин предвидени во законот.

Согласно со член 20 став 1 од Законот, правото од член 19 на овој закон се стекнува врз основа на лично барање, кое се поднесува најдоцна во рок од 30 дена од денот на престанувањето на функцијата. Ставот 2 од истиот член уредува дека надлежното тело на Собранието со решение го утврдува правото од член 19 на овој закон како и престанувањето на правото според одредбите на овој закон.

Член 25 од Законот за плата и другите надоместоци на избрани и именувани лица во Република Македонија, уредува дека одредбите од членовите 19 до 24 на истиот закон се применуваат и на претседателот на Република Северна Македонија, на функционер и раководен работник што го именува или назначува претседателот на Република Северна Македонија или телото што тој ќе го овласти и на функционер и раководен работник кој го именува или назначува Владата.

Од анализата на актите и од утврдената фактичка состојба, Судот оцени дека надлежното тело на Собранието на Република Северна Македонија е надлежен орган за постапување по конкретното Барање за остварување на право на плата по престанок на функцијата, поднесено на 28.05.2024 година.

Оттука, Судот утврди дека е потребно Собранието на Република Северна Македонија да ја изврши својата надлежност, согласно членовите 19 и 20 од Законот за плата и другите надоместоци на избрани и именувани лица во Република Македонија.

Врз основа на наведеното, Судот одлучи како во диспозитивот на оваа одлука.

ПРЕТСЕДАТЕЛ
на Уставниот суд на Република Северна Македонија,
д-р Дарко Костадиновски

* * *

Gjykata Kushtetuese e
Republikës së Maqedonisë së Veriut
U. nr. 230/2024
Shkup, 11.12.2024
Gjykata Kushtetuese e Republikës së Maqedonisë së Veriut, në përbërje të dr. Darko Kostadinovski kryetar i Gjykatës dhe gjykatësve mr.Tatjana Vasiq-Bozaxhieva, dr.Jadranka Daboviq-Anastasovska, Elizabeta Dukovska, Dobrilla Kacarska, dr. Ana Pavllovska-Daneva dhe mr. Fatmir Skender, në bazë të nenit 110 të Kushtetutës së Republikës së Maqedonisë së Veriut, nenit 67 dhe nenit 72 alineja 3 të Aktit të Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Maqedonisë së Veriut („Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut“ nr.115/2024), në seancën e mbajtur më 11 dhjetor 2024, miratoi

V E N D I M

1. KONSTATOHET se Komisioni për Zgjedhje dhe Emërime i Kuvendit të Republikës së Maqedonisë së Veriut është realisht kompetent për të vepruar sipas Kërkesës për ushtrimin e të drejtës së pagës pas pushimit të funksionit të datës 28.05.2024, të parashtruar nga Toshe Zafirov.

2. Ky vendim do të botohet në „Gazetën Zyrtare të Republikës së Maqedonisë së Veriut”.

Arsyetim

Kërkesa e dorëzuar nga Toshe Zafirov nga Koçani përmban propozim për zgjidhjen e konfliktit të kompetencave midis Kuvendit të Republikës së Maqedonisë së Veriut dhe Presidentit të Republikës së Maqedonisë së Veriut, në lidhje me nenet 19 dhe 20 të Ligjit për Pagat dhe Kompensimet e tjera të Personave të Zgjedhur dhe të Emëruar në Republikën e Maqedonisë (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë” nr.36/1990, 44/1990, 11/1991, 38/1991, 23/1997, 37/2005, 84/2005, 84/2005, 110/2007, 121/2007,161/2008, 92/2009, 139/2009, 139/2009, 153/2009, 42/2010, 162/2010, 11/2012, 145/2012, 170/2013, 139/2014, 233/2018 dhe „Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut“ nr.51/2024).

Parashtruesi i propozimit në periudhën nga 01.08.2019 deri më 17.05.2024 e ka kryer funksionin e zëvendëssekretarit të përgjithshëm të Presidentit të Republikës së Maqedonisë së Veriut. Pas përfundimit të funksionit më 20.05.2024, në përputhje me nenin 19 të Ligjit për Pagat dhe Kompensimet e tjera të Personave të Zgjedhur dhe të Emëruar në Republikën e Maqedonisë, parashtruesi i propozimit iu drejtua Komisionit për Zgjedhje dhe Emërime të Kuvendit të Republikës së Maqedonisë së Veriut me një Kërkesë për realizimin e pagës pas përfundimit të funksionit.

Komisioni për Zgjedhje dhe Emërime i Kuvendit të Republikës së Maqedonisë së Veriut me Përgjigjen nr. 16-2607/2 të datës 14.06.2024 e njoftoi parashtruesin se nuk ishte kompetent për të vendosur për kërkesën.

Kundër Përgjigjes së Komisionit, parashtroi më 04.07.2024 paraqiti një ankesë në Kuvendin e Republikës së Maqedonisë së Veriut. Më 24.07.2024, u paraqit edhe një Kërkesë për përpunim me prioritet, sepse përgjigja nga Komisioni për Zgjedhje dhe Emërime në Kuvendin e Republikës së Maqedonisë së Veriut ishte e paplotë dhe në kundërshtim me Ligjin për Procedurën e Përgjithshme Administrative, prandaj parashtruesi i ankesës (tani parashtruesi i propozimit për zgjidhjen e konfliktit të kompetencave) kërkoi që Përgjigja ndaj Kërkesës për ushtrimin e të drejtës së pagës pas përfundimit të funksionit të Komisionit të anulohet dhe Komisionit t’i urdhërohet të miratojë një aktvendim.

Pas marrjes së Përgjigjes për mungesën e kompetencave të Komisionit për Zgjedhje dhe Emërime të Kuvendit të Republikës së Maqedonisë së Veriut të datës 14.06.2024, parashtruesi iu drejtua edhe Zyrës së Presidentit të Republikës së Maqedonisë së Veriut me një Kërkesë për realizimin e pagës pas përfundimit të funksionit më 20.06.2024.

Sekretari i Përgjithshëm në Zyrën e Presidentit të Republikës së Maqedonisë së Veriut, po atë ditë, me Njoftimin nr.08-226/2 të datës 20.06.2024, e informoi parashtruesin se Presidenti i Republikës së Maqedonisë së Veriut nuk është kompetent për të vendosur për këtë çështje dhe në përputhje me Ligjin për Pagat dhe Kompensimet e tjera të Personave të Zgjedhur dhe të Emëruar në Republikën e Maqedonisë, kompetenca e organit ose trupit që përcakton të drejtën e pagës pas përfundimit të funksionit është përcaktuar qartë.

Duke marrë parasysh juridiksionin e Gjykatës Kushtetuese, parashtruesi iu drejtua Gjykatës me një propozim për zgjidhjen e konfliktit të kompetencave dhe propozoi që ajo të miratojë Vendim për zgjidhjen e konfliktit të kompetencave me të cilin do të vendoste për juridiksionin faktik për të vepruar sipas Kërkesës, në përputhje me nenin 110 paragrafi 1 alineja 4 e Kushtetutës së Republikës së Maqedonisë së Veriut.

Në seancë, Gjykata përcaktoi se me Vendimin për emërimin e zëvendëssekretarit të përgjithshëm të Kabinetit të Presidentit të Republikës së Maqedonisë së Veriut nr. 08-674/1 të datës 01.08.2019, parashtruesi Toshe Zafirov është emëruar zëvendëssekretar i përgjithshëm i Kabinetit të Presidentit të Republikës së Maqedonisë së Veriut (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut” nr. 160/2019). Ai e kreu funksionin deri më 17.05.2024, kur u shkarkua nga pozita me Vendimin për shkarkimin e zëvendëssekretarit të përgjithshëm të Kabinetit të Presidentit nr. 08-14/1 të datës 17 maj 2024 (“Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut” nr. 105/2024).

Më 28.05.2024 me Kërkesë për realizimin e pagës pas ndërprerjes së funksionit, parashtruesi i propozimit iu drejtua Komisionit për Zgjedhje dhe Emërime në kuadër të Kuvendit të Republikës së Maqedonisë së Veriut për realizimin dhe përcaktimin e të drejtës nga neni 19 i Ligjit për Pagat dhe Kompensimet e tjera të Personave të Zgjedhur dhe të Emëruar në Republikën e Maqedonisë („Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë “ nr.36/1990, 44/1990, 11/1991, 38/1991, 23/1997, 37/2005, 84/2005, 84/2005, 110/2007, 121/2007,161/2008, 92/2009, 139/2009, 139/2009, 153/2009, 42/2010, 162/2010, 11/2012, 145/2012, 170/2013, 139/2014, 233/2018 dhe “Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë së Veriut“ nr.51/2024) me shpjegimin se dispozitat e neneve 18 deri në 24 të Ligjit zbatohen edhe për funksionarët e emëruar nga Presidenti i Republikës së Maqedonisë së Veriut.

Komisioni për Zgjedhje dhe Emërime në kuadër të Kuvendit të Republikës së Maqedonisë së Veriut, me Përgjigjen nr. 16-2607/2 të datës 14.06.2024, e njoftoi parashtruesin se nuk ishte kompetent për të vendosur mbi Kërkesën.

Pas marrjes së një përgjigjeje nga Komisioni i lartpërmendur në lidhje me moskompetencën e tij për të vendosur mbi kërkesën, më 20.06.2024, parashtruesi iu drejtua edhe Kabinetit të Presidentit të Republikës së Maqedonisë së Veriut me një kërkesë që Presidenti i Republikës së Maqedonisë së Veriut të vendosë mbi të drejtën e marrjes së pagës pas përfundimit të detyrës së zëvendëssekretarit të përgjithshëm të Kabinetit të Presidentit të Republikës së Maqedonisë së Veriut.

Sekretari i Përgjithshëm në Kabinetin e Presidentit të Republikës së Maqedonisë së Veriut, po atë ditë pas pranimit të Kërkesës, me Njoftimin nr. 08-226/2 të datës 20.06.2024, e informoi parashtruesin se në përputhje me Ligjin për Pagat dhe Kompensimet e tjera të Personave të Zgjedhur dhe të Emëruar në Republikën e Maqedonisë, kompetenca e organit ose trupit që përcakton të drejtën e pagës pas përfundimit të funksionit është përcaktuar qartë. Përkatësisht, në përputhje me nenin 20 paragrafi 2 të Ligjit, organi kompetent i Kuvendit përcakton të drejtën nga neni 19, si dhe përfundimin e saj me aktvendim.

Kundër Përgjigjes së Komisionit për Zgjedhje dhe Emërime të Kuvendit të Republikës së Maqedonisë së Veriut më 04.07.2024, parashtruesi për ushtrimin e së drejtës ka paraqitur Ankesë në Kuvendin e Republikës së Maqedonisë së Veriut në përputhje me nenin 14 dhe nenin 118 të Ligjit për Procedurë të Përgjithshme Administrative („Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë“ nr. 124 të datës 23.07.2015), me kërkesë për anulimin e Përgjigjes nr. 16-2607/2 të datës 14.06.2024 të Komisionit për Zgjedhje dhe Emërime në kuadër të Kuvendit të Republikës së Maqedonisë së Veriut dhe për të miratuar një aktvendim që do të përcaktojë të drejtën e tij për pagë pas pushimit nga funksioni i zëvendëssekretarit të përgjithshëm të Kabinetit të Presidentit të Republikës së Maqedonisë së Veriut.

Duke marrë parasysh se deri më 22.07.2024 nuk ishte marrë vendim për ankimimin, parashtruesi i propozimit për zgjidhjen e konfliktit të kompetencave, më 24.07.2024, dhe në përputhje me nenin 119 të Ligjit për Procedurë të Përgjithshme Administrative, paraqiti Kërkesë për përpunim prioritar me një kërkesë për anulimin e Përgjigjes së Komisionit dhe për t’i urdhëruar atij të marrë vendim që do të përcaktonte të drejtën e tij për pagë pas pushimit të funksionit. Megjithatë, nuk u mor asnjë vendim deri në paraqitjen e propozimit për zgjidhjen e konfliktit të kompetencave para Gjykatës Kushtetuese.

Për shkak të sa më sipër, Toshe Zafirov nga Koçani iu drejtua Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Maqedonisë së Veriut më 25 shtator 2024 me një propozim për zgjidhjen e konfliktit të kompetencave midis Kuvendit të Republikës së Maqedonisë së Veriut dhe Presidentit të Republikës së Maqedonisë së Veriut, në lidhje me Kërkesën e tij për realizimin e pagës pas pushimit të funksionit si zëvendëssekretar i përgjithshëm i Kabinetit të Presidentit të Republikës së Maqedonisë së Veriut.

Në procedurën e mëparshme, Gjykata Kushtetuese i paraqiti një Kërkesë Kuvendit të Republikës së Maqedonisë së Veriut dhe Presidentit të Republikës së Maqedonisë së Veriut për dorëzimin e të gjitha akteve të miratuara në fazën e procedurës pas procedurës specifike kontestimore për konflikt kompetencash.

Kuvendi i Republikës së Maqedonisë së Veriut i paraqiti Gjykatës Kushtetuese një Përgjigje ndaj Kërkesës për realizimin e pagës pas ndërprerjes së funksionit, të paraqitur me numër arkivi 16-2607/1 të datës 28.05.2024, të regjistruar me nr. 16-2607/2 të datës 14.06.2024 dhe një Përgjigje ndaj padisë U-5 nr. 908/2024. Nga përgjigja ndaj padisë, shihet se paraqitësi i propozimit, Toshe Zafirov, ngriti një padi kundër Kuvendit të Republikës së Maqedonisë së Veriut në Gjykatën Administrative të Republikës së Maqedonisë së Veriut, për shkak të heshtjes së administratës.

Sipas përgjigjes në padi, Kuvendi i Republikës së Maqedonisë së Veriut konsideron se nuk është kompetent të marrë vendim për ankesën e paraqitur, sepse nuk ka qenë organ i shkallës së dytë që do të vendoste në procedurë për realizimin e të drejtës së pagës pas pushimit të funksionit, në përputhje me nenin 68 të Kushtetutës së Republikës së Maqedonisë së Veriut dhe ligjet. Njëkohësisht, në përputhje me nenin 19 të Ligjit për Pagat dhe Kompensimet e tjera të Personave të Zgjedhur dhe të Emëruar në Republikën e Maqedonisë dhe Vendimin për themelimin e trupave të përhershëm punues të Kuvendit të Republikës së Maqedonisë së Veriut, Komisioni për Zgjedhjet dhe Emërimet e Kuvendit të Republikës së Maqedonisë së Veriut është kompetent të vendosë për realizimin e pagës pas pushimit të funksionit të deputetëve dhe funksionarëve të zgjedhur dhe të emëruar nga Kuvendi.

Nga Kabineti i Presidentit të Republikës së Maqedonisë së Veriut i dorëzoi Gjykatës Kushtetuese Kërkesën për realizimin e pagës pas përfundimit të funksionit nr. 08-226/1 të datës 20 qershor 2024, të paraqitur nga Toshe Zafirov dhe Njoftimin nga Kabineti i Presidentit të Republikës së Maqedonisë së Veriut nr. 08-226/2 të datës 20 qershor 2024, me një dorëzim shtesë të një përgjigjeje ndaj Kërkesës nr. 08-226/4 të datës 5 nëntor 2024.

Gjegjësisht, në përputhje me nenin 25 të Ligjit për Pagat dhe Kompensimet e tjera të Personave të Zgjedhur dhe të Emëruar në Republikën e Maqedonisë, përcaktohet se “Dispozitat e neneve 19 deri në 24 të këtij ligji zbatohen për Presidentin e Republikës së Maqedonisë, për personin zyrtar dhe nëpunësin udhëheqës të emëruar nga Presidenti i Republikës së Maqedonisë ose organi i autorizuar prej tij dhe për personin zyrtar dhe nëpunësin udhëheqës të emëruar ose të emëruar nga Qeveria”, me ç’rast përcaktohet qartë kompetenca e organit ose trupit që përcakton të drejtën e pagës pas pushimit të funksionit, ndërsa në përputhje me nenin 20 paragrafi 2 të Ligjit “Organi kompetent i Kuvendit, me vendim, përcakton të drejtën nga neni 19 i këtij ligji dhe pushimin e së drejtës sipas dispozitave të këtij ligji”. Në bazë të sa më sipër, Presidenti i Republikës nuk ka kompetencë ligjore ose autoritet ligjor për të miratuar një akt për të ushtruar të drejtën e pagës pas përfundimit të detyrës së Toshe Zafirov, ish-zëvendëssekretar i përgjithshëm i Kabinetit të Presidentit të Republikës së Maqedonisë së Veriut.

III

Sipas nenit 110 alinetë 4 dhe 5 të Kushtetutës, Gjykata Kushtetuese vendos për konfliktet e kompetencave midis bartësve të pushtetit legjislativ, ekzekutiv dhe gjyqësor dhe për konfliktet e kompetencave midis organeve të Republikës dhe njësive të vetëqeverisjes vendore.

Në përputhje me nenin 64 paragrafi 1 i Aktit të Gjykatës Kushtetuese, një propozim për zgjidhjen e një konflikti kompetencash midis mbajtësve të pushtetit legjislativ, ekzekutiv dhe gjyqësor dhe midis organeve të Republikës dhe njësive të vetëqeverisjes lokale mund të paraqitet nga çdo organ midis të cilëve ka lindur një konflikt. Paragrafi 2 i të njëjtit nen përcakton se një propozim mund të paraqitet edhe nga kushdo që për shkak të pranimit ose refuzimit të kompetencave të organeve individuale, nuk mund ta ushtrojë të drejtën e tij.

Neni 65 paragrafi 2 i Aktit parashikon që subjektet e përmendura në nenin 64 të këtij Akti të cilët, për shkak të pranimit ose refuzimit të kompetencave, nuk mund ta ushtrojnë të drejtën e tyre, mund të paraqesin një propozim për zgjidhjen e konfliktit të kompetencave pasi të dy organet ta kenë pranuar ose refuzuar kompetencën me një akt përfundimtar ose ligjërisht të detyrueshëm.

Sipas nenit 67 të Aktit me një vendim që zgjidh konfliktin e kompetencave, Gjykata Kushtetuese përcakton autoritetin kompetent për të vendosur për çështjen.

Bazuar në dispozitat kushtetuese të lartpërmendura dhe dispozitat e parashikuara në Aktin e Gjykatës Kushtetuese, rrjedh se që të ekzistojë një konflikt kompetencash, qoftë ai pozitiv ku dy organe shpallen kompetente ose konflikt negativ kompetencash kur dy organe shpallen jokompetentë, është e nevojshme të ekzistojnë dy akte ligjërisht të detyrueshme ose përfundimtare dhe në këtë rast konkret këto janë Përgjigja nr. 16-2607/2 e Komisionit për Zgjedhje dhe Emërime e Kuvendit të Republikës së Maqedonisë së Veriut e datës 14.06.2024 dhe Njoftimi nga Kabineti i Presidentit të Republikës së Maqedonisë së Veriut nr. 08-226/2 i datës 20.06.2024. Dy aktet e lartpërmendura kanë shkaktuar konflikt kompetencash midis Kuvendit të Republikës së Maqedonisë së Veriut, si organ i pushtetit legjislativ dhe Presidentit të Republikës së Maqedonisë së Veriut, si organ i pushtetit ekzekutiv në shtet.

Përgjigja e Kuvendit është akt përfundimtar sepse kundër tij nuk lejohet ankesë, duke pasur parasysh faktin se Parlamenti është autoriteti më i lartë shtetëror dhe nuk ka organ të shkallës së dytë që do të vendoste për ankimimet kundër akteve të tij, por megjithatë është e lejueshme të fillohet një mosmarrëveshje administrative kundër këtij akti duke ngritur një padi, gjë që është bërë nga parashtruesi. Procedura administrativo-gjyqësore pas padisë është në vazhdim, e cila vetëm vërteton përfundimin e aktit, ligjshmërinë e së cilës do ta vendosë Gjykata Administrative, por pavarësisht rezultatit të asaj procedure, Gjykata Administrative nuk ka kompetencë të vendosë për kompetencën e Parlamentit dhe as të zgjidhë konfliktin e kompetencave midis Kuvendit dhe Presidentit të shtetit. Në përputhje me sa më sipër, përkufizimi i një akti përfundimtar, i përcaktuar në nenin 15 paragrafi 1 të Ligjit për Procedurë të Përgjithshme Administrative, gjithashtu thotë: “Një akt administrativ përfundimtar është ai kundër të cilit mund të iniciohet një kontest administrativ”.

Akti i dytë që, së bashku me të mëparshmin, shkakton konflikt negativ të kompetencave është Njoftimi nga Kabineti i Presidentit të Republikës së Maqedonisë së Veriut nr. 08-226/2 i datës 20.06.2024, i cili është një akt ligjërisht i detyrueshëm, duke marrë parasysh se pala (në këtë rast, parashtruesi i propozimit para Gjykatës Kushtetuese) nuk ka iniciuar një kontest administrativ kundër tij brenda afatit të përcaktuar me ligj prej 30 ditësh nga marrja e aktit. Meqenëse ky afat ka skaduar, akti bëhet ligjërisht i detyrueshëm, në përputhje me nenin 16 paragrafi 1 të Ligjit për Procedurë të Përgjithshme Administrative, “Një akt administrativ kundër të cilit nuk mund të paraqitet ankesë, as të iniciohet një kontest administrativ dhe i cili i zgjidh të drejtat, detyrimet ose interesat ligjore të palës është një akt administrativ ligjërisht i detyrueshëm”.

Duke marrë parasysh sa më sipër, Gjykata përcaktoi se baza për të vepruar sipas propozimit në rastin konkret është ekzistenca e një akti përfundimtar dhe ligjërisht të detyrueshëm me të cilin dy organe, njëri i degës legjislative dhe tjetri i degës ekzekutive, e shpallën veten jokompetente, përkatësisht ekziston një konflikt negativ kompetencash, i cili shkel të drejtën e parashtruesit të përcaktuar me ligj.

Nga analiza e dispozitave ligjore del se në përputhje me nenin 19 të Ligjit për Pagat dhe Kompensimet e tjera të Personave të Zgjedhur dhe të Emëruar në Republikën e Maqedonisë („Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë“ nr.36/1990, 44/1990, 11/1991, 38/1991, 23/1997, 37/2005, 84/2005, 84/2005, 110/2007, 121/2007,161/2008, 92/2009, 139/2009, 139/2009, 153/2009, 42/2010, 162/2010, 11/2012, 145/2012, 170/2013, 139/2014, 233/2018 dhe „Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë“ nr.51/2024) funksionari dhe nëpunësi udhëheqës i emëruar nga Parlamenti, përkatësisht organi që ai do ta autorizojë, Presidenti i Republikës së Maqedonisë dhe Qeveria, të cilët kanë marrë rrogë gjatë kryerjes së funksionit të tyre, mund të marrin rrogë edhe pas përfundimit të funksionit të tyre sipas kushteve dhe mënyrës së përcaktuar me ligj.

Në përputhje me nenin 20 paragrafi 1 i Ligjit, e drejta sipas nenit 19 të këtij ligji fitohet në bazë të një kërkese personale, e cila paraqitet jo më vonë se 30 ditë nga data e përfundimit të funksionit. Paragrafi 2 i të njëjtit nen përcakton se organi kompetent i Kuvendit përcakton me vendim të drejtën sipas nenit 19 të këtij ligji, si dhe përfundimin e së drejtës sipas dispozitave të këtij ligji.

Neni 25 i Ligjit për Pagat dhe Kompensimet e tjera të Personave të Zgjedhur dhe të Emëruar në Republikën e Maqedonisë përcakton se dispozitat e neneve 19 deri në 24 të të njëjtit ligj zbatohen për Presidentin e Republikës së Maqedonisë së Veriut, për një zyrtar dhe një nëpunës drejtues të emëruar ose të emëruar nga Presidenti i Republikës së Maqedonisë së Veriut ose organi i autorizuar prej tij dhe për një zyrtar dhe një nëpunës drejtues të emëruar nga Qeveria.

Nga analiza e akteve dhe situata e vërtetuar faktike, Gjykata vlerësoi se organi kompetent i Kuvendit të Republikës së Maqedonisë së Veriut është autoriteti kompetent për të vepruar sipas Kërkesës specifike për ushtrimin e të drejtës së pagës pas përfundimit të funksionit, të paraqitur më 28.05.2024.

Rrjedhimisht, Gjykata përcaktoi se është e nevojshme që Kuvendi i Republikës së Maqedonisë së Veriut të ushtrojë kompetencën e tij, në përputhje me nenet 19 dhe 20 të Ligjit për Pagat dhe Shpërblimet e tjera të Personave të Zgjedhur dhe të Emëruar në Republikën e Maqedonisë.

Bazuar në sa më sipër, Gjykata vendosi si në dispozitiv të këtij vendimi.

KRYETAR
i Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Maqedonisë së Veriut,
dr. Darko Kostadinovski